Recensie

Componist smeedt fraaie muzikale eenheid die het verhaal zelf ontbeert

Recensie De filmopera ‘The Other’ van Opera Spanga wil veel zeggen over religieuze en andere verdraagzaamheid. Maar het verhaal wordt te complex verteld.

Operafilm The Other van Opera Spanga Foto Opera Spanga
Operafilm The Other van Opera Spanga

Foto Opera Spanga

Hebreeuws, Arabisch, Engels én Fries zijn de talen waarin wordt gezongen in The Other. Dat weerspiegelt de complexe thematiek van deze vijfde operafilm van Opera Spanga uit het Friese Weststellingwerf. Hoewel de handeling zich afspeelt in een grot bij Lissabon, is één scène puur Fries: matroos Durk en zijn geliefde Cesaria dromen ervan ooit veilig te leven in het Noorden. Hun ledikant staat er al, omgeven door wuivend riet en onder een blauwe hemel. Een subtiele knipoog van regisseur Corina van Eijk naar de inmiddels zo bekende locatie in zuidwest Friesland.

Lees ook: Interview met regisseur Corina van Eijk

Het Lissabon uit The Other is dat van 1506, waar de pest heerst. Dit is niet de enige ramp die de Portugese stad treft: bange andersdenkenden richtten een bloedbad aan, de zogenaamde Paasslachting, waarbij duizenden nieuwe christenen (bekeerde joden en moslims in één etmaal werden vermoord. Zij zijn ‘de anderen’, voor wie diepe angst heerst bij de bevolking. Al die rampspoed krijgt een extra dramatische betekenis door de tientallen schilderijen die op de achtergrond worden geprojecteerd, van Jeroen Bosch en Caravaggio tot Goya en Francis Bacon. Hoewel dit mooie beelden oplevert, leidt het ook af en lijkt opera eerder een kunsthistorisch zoekplaatje.

De drie solisten staan voor de drie christelijke, islamitische en joodse bevolkingsgroepen, elk bang voor de ander: de katholiek Durk (bariton David Visser), de joodse geldschieter Epinoza (tenor Eric Reddet) en de uit Egypte afkomstige vrouw Cesaria (sopraan Aylin Sezer). Epinoza zingt indringend over de vermoorde mensen die als ‘schaduwen zijn op de muren van je geweten’. Cesaria roept Allah op vrede te brengen. Matroos Durk is een ontheemde, dromend van de handen van zijn Friese moeder.

De opera naar libretto van Jonathan Levi heeft een duidelijke boodschap, maar de vele sprongen door de tijd maken het geheel soms ontoegankelijk en lastig te volgen. Doordat er geen keuze is gemaakt welk volk uitverkoren is, krijg je niet de kans tot identificatie. Componist Floris van Bergeijk laat de solisten en het Rosa Ensemble strak en intens klinken in lange, melodieuze lijnen. Hij smeedt een fraaie eenheid die het verhaal zelf ontbeert.