Recensie

Bij kunstenaar Julian Hetzel worden de toeschouwers medeplichtig

Recensie In de voorstelling ‘Mount Average’ van Julian Hetzel worden standbeelden van voormalig heersers en dictators verpulverd. Het publiek mag ermee kleien.

‘Mount Average’.
Mount Average’. Foto Marc-Antoine Serra

In Mount Average onderzoekt theatermaker en beeldend kunstenaar Julian Hetzel hoe we ons verhouden tot het verleden, en de ambigue rol die kunst in de publieke ruimte heeft gespeeld. Wat moeten we met al die standbeelden en sculpturen waarmee koloniale onderdrukkers en dictators verheerlijkt worden?

In het werk van Hetzel staat vaak een bepaald type materiaal centraal. In Schuldfabrik (2016), over het afkopen van schuldgevoelens, maakte hij stukken zeep uit overtollig menselijk buikvet. In All Inclusive (2018), over de vercommercialisering en esthetisering van geweld, creëerde hij kunstsculpturen uit Syrisch oorlogspuin. Ditmaal worden bronzen, koperen en marmeren standbeelden van voormalig heersers en dictators verpulverd. Representaties van macht worden vermalen tot poeder, en vervolgens gerecycled tot hompen klei.

Lees ook: Orgie van verf en gesimuleerd geweld in ‘All Inclusive’

Gezamenlijk verantwoordelijk

Mount Average heeft een evidente link met de actualiteit. In het verlengde van de Black Lives Matter-beweging worden steeds meer beeltenissen van koloniale onderdrukkers neergehaald. Maar standbeelden kunnen worden verwijderd, het materiaal blijft bestaan.

Mount Average. Foto Marc-Antoine Serra

Hetzel ontwierp een theatrale installatie waarin de toeschouwer in kleine groepjes een parcours door een fabriek aflegt. Daarin worden standbeelden van oude leiders vermalen en vermengd met kneedbare klei: een potentieel nieuw kunstwerk dus, klaar om geboetseerd te worden.

Maar zoals meestal bij een voorstelling van Hetzel, ben je niet alleen toeschouwer, maar word je gaandeweg medeplichtig gemaakt. De klei wordt met onze hulp gebruikt om een nieuw, fluïde kunstwerk op te richten, dat nooit af is, en het verleden – allerlei verledens – in zich meedraagt.

In de laatste halte valt alles samen, letterlijk. Voor die oneindige cyclus van creatie en deconstructie – het voortdurend opbouwen, in stand houden en weer neerhalen van machtsstructuren – zijn we gezamenlijk verantwoordelijk. Wie dat onder ogen ziet, wordt overvallen door de onnoemlijke uitzichtloosheid ervan óf de oneindige mogelijkheden die dat biedt. Hetzel voegt hiermee weer een spannend, meerduidig werk toe aan zijn oeuvre.