Nederlands plastic illegaal gestort in Turkije

Plasticafval Nederlands plasticafval blijkt terecht te komen op Turkse vuilnisbelten en in de Turkse natuur. Hoe is dat mogelijk?

Vuilnisbelt aan de rand van de stad Adana in Turkije, met Nederlands plasticafval.
Vuilnisbelt aan de rand van de stad Adana in Turkije, met Nederlands plasticafval. Foto Lighthouse Reports

Nederlands plasticafval wordt illegaal gedumpt in Turkije, zo blijkt uit onderzoek van NRC en journalistencollectief Lighthouse Reports. Het afval is daar aangetroffen op vuilnisbelten, op braakliggend terrein en in de natuur. Het is in Nederland verboden om niet-recyclebaar plastic naar landen buiten de EU te exporteren.

Sinds China drie jaar geleden terughoudender werd met het importeren van afval, is de export van plasticafval uit de Europese Unie naar Turkije vertwaalfvoudigd, blijkt uit cijfers van Eurostat. Ook de export van plasticafval uit Nederland naar Turkije groeit snel – die is de afgelopen twee jaar volgens gegevens van de douane verzesvoudigd.

Lees ook het onderzoeksverhaal over het Nederlandse plasticafval: Hoe een Nederlands dropzakje kon eindigen in een Turkse berm

In Adana, een Turkse miljoenenstad dichtbij de zuidkust, werden op verschillende plekken verpakkingen aangetroffen van onder meer Katjadrop, Klenedrop en Heineken bier. Een leeg zakje geraspte kaas voor ovenschotels blijkt afkomstig van FrieslandCampina. Het betreft niet-recyclebaar plastic dat eigenlijk in Nederland verbrand had moeten worden.

FrieslandCampina vermoedt desgevraagd dat er „een menselijke fout” gemaakt is in het Belgische Genk, waar de kaas verpakt wordt en het afval gesorteerd. Het bedrijf besteedt de afvalverwerking uit aan verscheidene andere bedrijven, die niet kunnen verklaren hoe het komt dat de kaasverpakking in Turkije opduikt.

In Europa is niet voldoende capaciteit om plastic te recyclen

Het zicht op internationale afvalstromen is beperkt. Nederland registreert alleen de rechtstreekse export naar Turkije, onbekend is hoeveel er via andere landen wordt geëxporteerd. Jaarlijks exporteert Nederland in totaal zo’n 400 miljoen kilo plasticafval. Bijna de helft daarvan gaat naar Duitsland en België, die zelf ook weer in totaal 1,5 miljard kilo plastic exporteren. Voor de uitvoer van niet-schadelijk plastic binnen Europa bestaat geen meldplicht. Daardoor ontbreekt het de Inspectie Leefomgeving en Transport aan overzicht, zegt een woordvoerder van de inspectie.

Binnen de EU is afgesproken dat lidstaten in 2025 de helft van hun plastic verpakkingen recyclen en in 2030 55 procent. Die afspraken blijken export van afval aan te moedigen, want er is niet voldoende capaciteit in Europa om plastic te recyclen. Export van plasticafval speelt „een belangrijke rol bij het behalen van streefdoelen voor de recycling van plastic verpakkingen”, concludeerde de Europese Rekenkamer eerder deze maand.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Vandaag: Wat doet ons plastic afval in Turkije?

U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.