De familie achter Jumbo wil van HEMA weer een Nederlands bedrijf maken

Detailhandel In de overnamestrijd om HEMA trekt de familie Van Eerd (van Jumbo) op met investeerder Parcom. Ze lijken opnieuw concurrent Ahold af te troeven.

Vestiging van HEMA in Nijmegen.
Vestiging van HEMA in Nijmegen. Foto YENTL SLIK

Kapitaalkrachtig, stabiel en bovendien erg geïnteresseerd. Als één bedrijf warenhuisketen HEMA kon redden uit handen van gewiekste investeerders, dan was het supermarktconcern Ahold. In 2007 toonde het moederbedrijf van Albert Heijn, drogisterijketen Etos en slijterij Gall & Gall al eens serieuze interesse. Bij een nieuwe overnamepoging, vier jaar later, had Ahold de sleutels van HEMA al bijna in handen. Op de laatste financiële details liep het mis.

Dus toen HEMA (1,3 miljard euro omzet, 11.600 werknemers) deze zomer in handen kwam van zijn schuldeisers en die op zoek gingen naar een geschikte koper, werd al snel naar Ahold gekeken. Opnieuw was er interesse. Maar een bod bleef uit.

Vier maanden later is het niet Ahold, maar de familie Van Eerd die HEMA naar een veilige haven lijkt te gaan loodsen. Dat is de familie achter Jumbo, dat de afgelopen jaren is uitgegroeid tot Aholds grootste Nederlandse concurrent.

Zo troeven de Jumbo-eigenaren Albert Heijn opnieuw af. Vorig jaar zou Albert Heijn een pilot met HEMA doen, waarbij enkele HEMA-winkels assortiment van de marktleider gingen verkopen. Dit ging niet door – en vlak erna kondigde HEMA een samenwerking aan met Jumbo. HEMA werd co-sponsor van Jumbo-Visma’s wieler- en schaatsploeg en Jumbo ging in alle zevenhonderd winkels HEMA-producten zoals pannen en theedoeken verkopen.

Dat deed pijn in Zaandam, waar Ahold zetelt. Net zoals het al zeer had gedaan hoe het supermarktbedrijf uit Veghel via overnames van Super de Boer en C1000 uitgroeide tot een grootmacht (omzet: 8,7 miljard euro, bijna 100.000 werknemers). Maar voor Ahold wordt het nog pijnlijker nu de familie Van Eerd in de strijd om HEMA als laatste over is. Pater familias Karel, zoon Frits en dochters Colette en Monique zijn de enige vier aandeelhouders van Jumbo. Met privékapitaal willen zij samen met de Nederlandse investeringsmaatschappij Parcom HEMA overnemen. Naar verwachting zullen de partijen volgende week aankondigen dat zij acht weken „exclusief” gaan onderhandelen. De Britse investeringsmaatschappij die ook interesse had, Alteri, is nu officieel afgevallen.

‘Exclusieve onderhandelingen’ of niet, er is nog veel onzeker. Pas in de komende twee maanden gaat het gelegenheidsduo Parcom-Van Eerd diepgravend boekenonderzoek doen. Ook de bankfinanciering is nog niet rond. Parcom en de familie Van Eerd zijn ieder bereid 75 miljoen euro in te leggen, zij vragen nog eens 300 miljoen euro van de banken. Het idee is om met een consortium van Rabobank, ING en ABN Amro te werken – HEMA geldt als Nederlands erfgoed en daar moeten Nederlandse aandeelhouders en financiers achter zitten, vinden ze bij Parcom en Van Eerd.

Niet één eigenaar, maar een hele club

Het overnameproces is heel ingewikkeld en sleept voort, zeggen ingewijden. Dat komt omdat HEMA afgelopen zomer in handen is gevallen van zijn schuldeisers, aangevoerd door de Ad Hoc Group, een club van acht buitenlandse schuldfondsen. Nog geen twee jaar eerder had ondernemer Marcel Boekhoorn HEMA gekocht, met het idee om het verkwanselde erfgoed te redden. Dat liep mis door de enorme schuldenlast uit het verleden die de winkelketen nog altijd met zich mee torste.

Toen HEMA half juni een schuld van 50 miljoen moest aflossen, kon het dat niet betalen – en Boekhoorn wilde het niet. Hij hoopte een schuldsaneringsregeling te treffen met de crediteuren. Maar die hadden een heel ander plan. Ze eisten het onderpand op hun leningen op en kregen zo de zeggenschap over HEMA. Nu proberen ze zelf de winkels te verkopen. Ze worden daarin bijgestaan door zakenbank Moelis.

Lees ook dit artikel in NRC over de mysterieuze partijen die nu eigenaar van HEMA zijn

De schuld van HEMA is door de nieuwe eigenaren weliswaar gehalveerd van 600 miljoen euro naar 300 miljoen, maar de rente is verhoogd: van 6,25 naar 7,5 procent. Daarnaast heeft de warenhuisketen nog een banklening van 80 miljoen en heeft een deel van de nieuwe eigenaren een lening van 42 miljoen euro beschikbaar gesteld aan HEMA, tegen 10 procent rente. De afgelopen jaren betaalde HEMA jaarlijks zo’n 50 miljoen euro aan rente, door de schuldsanering is dat vanaf maandag teruggebracht tot 28 miljoen.

Voormalig HEMA-eigenaar Marcel Boekhoorn zou ‘in het zijspan’ zitten bij deze overname, maar Parcom en Van Eerd blijken toch verder te gaan zonder hem

Kort na hun machtsgreep beklemtoonden bronnen rond de Ad Hoc Group al dat de nieuwe eigenaren niet alléén naar de opbrengst zouden kijken. Ze wilden ook een koper die toekomst zag in HEMA. De reputatie van Alteri heeft meegewogen in hun keuze, zeggen ingewijden. De Britse investeerder kocht in 2017 Intertoys, maar liet die speelgoedwinkelketen amper een jaar later al omvallen – om vervolgens tientallen miljoenen te verdienen aan het faillissement.

Een misschien nog belangrijker argument om voor Parcom en de familie Van Eerd te kiezen, was de structuur van Alteri’s bod. De Britse firma wilde zo min mogelijk eigen geld inleggen en vroeg de huidige eigenaren hun 300 miljoen aan leningen aan te houden. In het Nederlandse voorstel worden de schulden wel afgelost, wat voor de verkopers minder riskant is. Ze zijn dan in één klap van HEMA af, maar zullen wel genoegen moeten nemen met een minder hoge opbrengst dan gehoopt.

Nieuwe start, zónder Boekhoorn

Aanvankelijk verschenen berichten in de media dat Marcel Boekhoorn „in de zijspan” zat bij Parcom en Van Eerd. Hij wilde zijn beschadigde reputatie herstellen. Nu bevestigen meerdere bronnen dat Parcom en Van Eerd zonder hem verdergaan. De twee zouden een nieuwe start willen maken met HEMA, en dat lukt niet met Boekhoorns geschiedenis. Ook banken zouden twijfels hebben gehad bij de betrokkenheid van de voormalige HEMA-eigenaar. Een partner van Boekhoorns investeringsmaatschappij Ramphastos wilde niet reageren op vragen daarover.

Lees ook deze reconstructie van de overname van Hema door Boekhoorn: De redding van Hema zag niemand aankomen

Parcom (1,5 miljard euro beheerd vermogen) en Van Eerd willen helemaal van de buitenlandse schuldhandelaren en de „Angelsaksische toestanden” af, zeggen bronnen. Ze durven het avontuur alleen aan als de Nederlandse banken meedoen, en zonder die torenhoge rentelasten. Het nieuwe HEMA in hun visie: Nederlandse aandeelhouders met een langetermijnperspectief plus een degelijke financieringsstructuur. Dat wil zeggen: rentepercentages van 3 à 3,5 procent, waardoor de jaarlijkse rentelast uitkomt tussen de 10 en 12 miljoen euro. Dit zorgt voor ademruimte, zodat HEMA het geld dat in de winkels wordt verdiend weer kan investeren.

Verder willen Parcom en Van Eerd terug naar de basis. HEMA zou zich weer moeten richten op de Nederlandse, Belgische en Franse markt. En op de online verkopen. Dat is een heel andere koers dan de strategie die Boekhoorn en de Britse investeerder Lion Capital de afgelopen jaren volgden. Zij wilden HEMA juist uitbouwen tot een „internationaal merk” en openden via franchiseconstructies winkels in onder meer Mexico, Abu Dhabi en Canada.

Jiskoot is commissaris bij HEMA én Jumbo

Parcom is een Nederlandse investeringsmaatschappij die wordt geleid door Gijs Vuursteen en Bas Becks. Zij komen allebei van private-equitybedrijf CVC. Becks deed in zijn CVC-verleden zaken met Jumbo bij de overname van C1000. Sindsdien hebben de Parcom-mannen en financiële topman Ton van Veen van Jumbo een goede relatie. Financiers van Parcom zijn onder anderen CVC-oprichter Rolly van Rappard en Robert van der Wallen, die een fortuin verdiende met de verkoop van zijn bedrijf BrandLoyalty. BrandLoyalty en Jumbo kennen elkaar van de sponsoring van de wieler- en schaatsploeg. Oud-ABN Amro-bankier Wilco Jiskoot zit zowel bij HEMA als bij Jumbo in de raad van commissarissen.

De interesse vanuit de familie Van Eerd komt niet uit de lucht vallen. De Jumbo-eigenaren vinden HEMA een mooi merk, dat zich net als Jumbo op een breed publiek richt. Colette van Eerd heeft een geschiedenis met de winkelketen: zij begon er in de jaren negentig haar loopbaan als trainee en vertrok er een aantal jaar later als manager logistiek en inkoop.

Jumbo-topman Frits van Eerd zei dit voorjaar in een interview in de Volkskrant over de samenwerking: „Diep in mijn hart had ik liever heel HEMA gekocht. Daar heb ik vaak naar gekeken, maar dat is toch te veel een ver-van-ons-bedshow.”

Lees ook dit profiel van de familie Van Eerd uit 2016, toen Jumbo verraste met de overname van La Place

Financieel gezien hebben Parcom en Van Eerd elkaar niet nodig, maar de partijen zien allebei voordelen van samen optrekken. Parcom kan leunen op de synergie die al bestaat tussen HEMA en Jumbo en op de kennis van de retailsector die de familie heeft. Ook vanuit de familie Van Eerd geredeneerd is de samenwerking met Parcom een slimme zet. Op dit moment zou een overname van HEMA door hun bedrijf te veel afleiden van de groei die Jumbo doormaakt. Daarom blijft het vooralsnog bij een privé-investering van de familie. Over vijf tot zeven jaar, als HEMA er weer beter voor staat, zou Jumbo alsnog zijn slag kunnen slaan. Door Parcom uit te kopen en HEMA uiteindelijk toch zelf in te lijven. Want dat wil de familie Van Eerd, diep in haar hart.

Correctie (19 oktober 2020): in een eerdere versie van dit artikel stond dat Wilco Jiskoot president-commissaris is bij Jumbo. Dat is onjuist. Hij is wel lid van de raad van commissarissen. Dat is hierboven aangepast.