Opinie

Doe niet kleinzielig over spoilers

Volgens recensent Coen van Zwol weet je bij het gros van het drama en de genrefilms bij voorbaat de afloop. Een strenge definitie van spoilers is absurd.

Coen van Zwol

Onlangs schreef ik in een stuk over Sofia Coppola dat haar vader Francis Ford een nieuwe versie van The Godfather III monteert. En verklapte ik dat Sofia, die dochter Mary Corleone speelt, aan het eind van die film sterft. Dat kwam me op boze tweets te staan. Ik had me schuldig gemaakt aan een ‘spoiler’, een ‘bederver’. De film is daardoor nooit meer onbevangen te bekijken. Dat The Godfather III uit 1990 stamt, doet er niet toe. Want wat als je twintig jaar bent en hem voor het eerst wilt zien?

Zo’n strenge definitie van spoilers is absurd. Dan mag je nooit schrijven dat Luke de zoon van Darth Vader is, dat Rick alleen achterblijft op het vliegveld van Casablanca of dat Jezus sterft aan het kruis. NRC’s Ombudsman adviseerde vier jaar geleden inzake spoilers dan ook een keiharde lijn. Journalisten zijn er om zaken te verklappen; de krant is één grote spoiler. Wie ze niet blieft, moet niets over de film lezen.

Indertijd ergerde een lezer zich aan mijn recensie van survivalwestern The Revenant, waar „warm bloed door de sneeuw smelt” en „leegte rest” omdat wraak een anticlimax blijkt te zijn. Hoe ambigu ik ook formuleerde, het verraadt wel dat Leonardo DiCaprio’s kille wraakexpeditie slaagt (oeps!). Ik vond dat nodig omdat ik iets wilde beweren over het wraakmotief. Bederf ik zo de film? Gelooft iemand in de zaal dat Leonardo na een aanval door een grizzlybeer, een val in een ravijn en een nacht tussen de darmen van een dood paard die laatste confrontatie alsnog verliest?

Er wordt zeer kleinzielig gedaan over spoilers. Onbevangen kijken? Kleuters en kanaries zijn onbevangen. Bij het gros van het drama en de genrefilms weet je bij voorbaat de afloop. In actiefilms sterft de hoofdschurk als laatste, in romantische komedies zegeviert de liefde en dat Hitler in Der Untergang zelfmoord pleegt (oeps!) is evenmin een verrassing. Filmtrailers geven vaak de hele film al weg. Want de magie van film is dat het meestal even spannend is als je de afloop wél kent.

Toch ga ik niet totaal voor de harde lijn. Kwamen Casablanca en het Nieuwe Testament morgen uit, dan had ik het lot van Rick en Jezus in het midden gelaten. Een kwestie van etiquette. Maar net als bij slechte manieren zijn er veel twijfelgevallen. Ik zie het ruim: in mijn ogen zijn weinig films echt spoilergevoelig. Inderdaad, bij The Sixth Sense wil je vooraf niet weten dat Bruce Willis zelf een spook is (oeps!). Al lees ik wel graag dat een film een fantastische wending bevat: ik ben dol op thrillers met surprises, dwaalsporen en dubbele bodems. En soms is opwinding over spoilers pure marketing. Harvey Weinstein maakte van het kleine, melancholieke drama The Crying Game in 1992 een superhit door het publiek te smeken ‘het geheim’ niet te verklappen. Zo ontstond een samenzwering tegen wie de film nog niet zag. Die ging alsnog, al was het maar om tegen andere ingewijden te kunnen fluisteren dat de vriendin van dat sneue IRA-lid een transgender met penis is.

Oeps! Maar op deze plek, 28 jaar na dato, is dat niet langer een spoiler. Ook bederf is beperkt houdbaar, anders wordt het onmogelijk over film te schrijven. Of ziet u dat anders?

Coen van Zwol is filmrecensent.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.