Laatste nieuws Covid-19

GGD’s gaan coronablaastest gebruiken na succesvolle proef

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Dit blog over de belangrijkste ontwikkelingen rond het coronavirus op woensdag 14 oktober is gesloten. Volg het laatste nieuws in ons nieuwe blog:

Laatste nieuws Covid-19 Duitsland neemt strengere maatregelen na toename besmettingen

Dit was het belangrijkste nieuws van woensdag:

  • Bij het RIVM kwamen tussen dinsdag en woensdag 7.305 nieuwe positieve coronatests binnen. Dat is iets minder dan de dag ervoor. Op de intensive cares lagen woensdag 301 coronapatiënten, 24 meer dan dinsdag.
  • Het kabinet had de afgelopen weken stevigere maatregelen moeten nemen en heeft in de communicatie te veel de nadruk gelegd op de eigen verantwoordelijkheid van mensen. Dat zei premier Mark Rutte (VVD) woensdagavond in het Kamerdebat over de ‘gedeeltelijke lockdown’ die hij dinsdag aankondigde.
  • In Frankrijk, waar het aantal positieve coronatests in rap tempo toeneemt, geldt vanaf zaterdag weer de sanitaire noodtoestand. Onderdeel daarvan is dat in Parijs, Grenoble, Lille, Lyon, Toulouse en enkele andere steden een avondklok is ingesteld van negen uur ‘s avonds tot zes uur ‘s ochtends.
  • Vrijwel alle Nederlandse universiteiten verplichten hun studenten en medewerkers een mondkapje te dragen in universiteitsgebouwen, blijkt woensdagavond uit een rondgang. Hiertoe kiezen de onderwijsinstellingen in navolging van het ‘dringende advies’ van het kabinet om in binnenruimten een mondkapje te dragen.

GGD’s gaan coronablaastest gebruiken na succesvolle proef

Het Leidse bedrijf Breathomix heeft een blaastest ontwikkeld die vrijwel direct kan vaststellen of iemand besmet is met het coronavirus. Het apparaat detecteert deeltjes in de lucht die mensen uitademen. Het kan op deze manier bij driekwart van de mensen met zekerheid zeggen of diegene corona heeft of niet, blijkt woensdag uit onderzoek van de GGD Amsterdam, het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en het Rotterdamse ziekenhuis Franciscus Gasthuis & Vlietland.

De afgelopen weken is bij wijze van proef door de GGD Amsterdam bij 1.800 mensen de blaastest afgenomen. Bij een kwart van hen kon niet uitgesloten worden dat ze Covid-19 hadden. Zij ondergingen daarna nog een aanvullende test. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft inmiddels honderden apparaten besteld bij Breathomix. Die zullen in eerste instantie ingezet worden in de teststraten van de GGD. Met één apparaat kunnen meerdere personen getest worden. Volgens de Volkskrant kost een blaastest enkele euro’s.

Een zorgmedewerkster neemt een reguliere coronatest af. Foto Lex van Lieshout/ANP

Honderd militairen helpen in UMCU, capaciteit coronazorg vergroot

Honderd militaire zorgmedewerkers gaan de komende tijd aan de slag bij het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU), meldt het ministerie van Defensie. Hiermee reageert de krijgsmacht op een verzoek van het ministerie van Volksgezondheid. Met de hulp van de militairen kan het ziekenhuis een extra corona-afdeling openen en 26 Covid-19-patiënten meer opvangen.

Het ziekenhuis kan door de uitbreiding van de capaciteit ook meer patiënten met Covid-19 overnemen van ziekenhuizen die vol liggen. De militairen gaan vooral helpen bij de verzorging van patiënten die niet op de IC liggen. De eerste tien militairen zijn al begonnen met een aanvullende training en begin volgende week moet de ‘militaire steunverlening’ operationeel zijn.

De meeste militairen komen van het 400 Geneeskundig Bataljon van de Landmacht.

Twitter avatar landmacht KoninklijkeLandmacht Circa 100 militaire zorgmedewerkers gaan landelijke specifieke COVID-zorg bieden via @UMCUtrecht. Met hulp van Defensie kan @UMCUtrecht zo 26 meer patiënten opvangen, waardoor het ook COVID-patiënten kan overnemen van ziekenhuizen die tegen de grenzen van hun capaciteit aanlopen https://t.co/aVJdbE3nT0

NZa en koepel SEH-artsen maken zich zorgen over de zorg

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) maakt zich zorgen over dat huisartsen steeds minder patiënten doorverwijzen naar het ziekenhuis. De afgelopen twee weken zijn 38.000 minder verwijzingen uitgeschreven dan de instantie zou verwachten in een ‘normale’ situatie zonder corona. Vorige week bedroeg het aantal verwijzingen zelfs 18 procent minder.

In een persbericht op de site van de NZa noemt voorzitter Marian Kaljouw het aantal teruglopende verwijzingen „zorgwekkend”. Ze roept patiënten met gezondheidsklachten op contact te blijven zoeken met de huisarts. „Ook in deze tijd, waarin de druk op de zorg weer toeneemt, is het heel belangrijk dat mensen hun huisarts weten te vinden. De zorg is veilig ingericht en huisartsen en hun team kunnen het beste beoordelen wat er nodig is.”

SEH-artsen: gevaarlijke situaties door drukte
Ook de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulp Artsen (NVSHA) maakt zich zorgen over de zorg. Voorzitter David Baden zegt tegen de NOS dat het gebrek aan lege ziekenhuisbedden vanwege de vele Covid-19-patiënten inmiddels leidt tot levensgevaarlijke situaties. Er zijn volgens de NVSHA steeds meer patiënten die na behandeling op de spoedeisende hulp niet meer door kunnen naar de intensive care of een verpleegafdeling.

Dat betekent dat andere patiënten die meteen zorg nodig hebben, bijvoorbeeld bij hartfalen, niet meer op de spoedeisende hulp terechtkunnen, aldus Baden. De vereniging wil meer betrokken worden bij discussies met het kabinet en het Outbreak Management Team over het coronabeleid.

Meeste universiteiten stellen mondkapjesplicht in

Vrijwel alle Nederlandse universiteiten verplichten hun studenten en medewerkers een mondkapje te dragen in universiteitsgebouwen, blijkt woensdagavond uit een rondgang. Hiertoe kiezen de onderwijsinstellingen in navolging van het ‘dringende advies’ van het kabinet om in binnenruimten een mondkapje te dragen en de aankondiging dat er een landelijke mondkapjesplicht in openbare ruimten komt. De mondkapjesplicht op universiteiten geldt alleen op het moment dat men zich verplaatst.

De lijst van universiteiten dat het dragen van een mondkapje al verplicht heeft gesteld, is lang. Het gaat om de Universiteit Leiden, de Universiteit Maastricht, de Universiteit van Twente, de Universiteit Utrecht, de Nijmeegese Radboud Universiteit, de Wageningen University, de Universiteit van Amsterdam de eveneens in Amsterdam gelegen Vrije Universiteit, de Rotterdamse Erasmus Universiteit en Tilburg University.

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG), de Technische Universiteit Eindhoven en Nyenrode Business Universiteit pakken het anders aan. Medewerkers en studenten van die instellingen wordt voorlopig alleen ‘dringend geadviseerd’ een mondkapje te dragen. Volgens een woordvoerder van de RUG wordt dit advies over het algemeen goed opgevolgd. De Technische Universiteit Delft zegt van studenten en medewerkers te „verwachten” dat zij een mondkapje dragen als ze zich door de universiteitsgebouwen bewegen.

Als er daadwerkelijk een landelijke mondkapjesplicht komt, geldt deze overigens niet in universiteitsgebouwen. Dat zijn geen openbare ruimten omdat de panden in beheer zijn van de universiteiten.

Studenten van de Erasmus Universiteit, eerder dit jaar. Foto Pieter Stam de Jonge/ANP

Frankrijk kondigt weer noodtoestand af, avondklok in Parijs en andere steden

In Frankrijk, waar het aantal positieve coronatests in rap tempo toeneemt, geldt vanaf zaterdag weer de sanitaire noodtoestand. Onderdeel daarvan is dat in Parijs, Grenoble, Lille, Lyon, Toulouse en enkele andere steden een avondklok is ingesteld van negen uur ‘s avonds tot zes uur ‘s ochtends.

Het uitgaansverbod duurt in ieder geval vier weken, meldt Reuters. De Franse regering ziet liever zes weken, maar heeft daarvoor toestemming nodig van het parlement. Wie toch de straat opgaat zonder daarvoor een goede reden te hebben, kan een boete krijgen van 135 euro.

President Emmanuel Macron lichtte woensdagavond de noodtoestand toe in een televisie-interview. Volgens hem is de situatie in het land „zorgelijk”, maar zou een volledige lockdown „buitenproportioneel” zijn. Met de noodtoestand kunnen de Franse autoriteiten wel allerlei strenge maatregelen invoeren, zoals de avondklok dus. Van eind maart tot medio juli gold een dergelijke noodtoestand ook al in het land.

In Frankrijk zijn tot nu toe ruim 33.000 mensen aan het coronavirus bezweken. Het aantal ziekenhuisopnames steeg woensdag boven de 9.100 uit, een piek die sinds eind juni niet is gezien.

De Franse president Macron tijdens de televisietoespraak woensdag. Foto Benoit Tessier/Reuters

Rutte erkent: kabinet had stevigere maatregelen moeten nemen

Het kabinet had de afgelopen weken stevigere maatregelen moeten nemen en heeft in de communicatie te veel de nadruk gelegd op de eigen verantwoordelijkheid van mensen. Dat zei premier Mark Rutte (VVD) woensdagavond in het Kamerdebat over de ‘gedeeltelijke lockdown’ die hij dinsdag aankondigde. „Niet alles is goed gegaan”, zei Rutte, die zei dat zijn communicatie „effectiever” had gemoeten. „Ik ben er onvoldoende in geslaagd mensen tot het juiste gedrag aan te zetten, dat zagen we wel in maart en april.”

Ook kende het laatste maatregelenpakket van eind september te veel uitzonderingen, vond Rutte, en had het kabinet te weinig rekening gehouden met „na-ijleffecten”. Als voorbeeld noemde hij de run op alcohol in winkels toen de horeca om 22.00 uur moesten sluiten.

PvdA-leider Lodewijk Asscher wilde van Rutte ook horen dat het kabinet eerder had moeten ingrijpen om de huidige problemen te voorkomen. Rutte wilde daar niet aan. „Iedere keer hebben we op tijd maatregelen genomen die passen bij de stand van de besmettingen van dat moment.” De premier erkent wel dat de maatregelen achteraf niet streng genoeg waren.

Premier Mark Rutte (VVD) woensdagavond tijdens het debat over het coronabeleid. Foto Bart Maat/ANP

G20-landen geven arme, zwaar getroffen landen uitstel van betaling

Arme landen die hard zijn geraakt door de coronapandemie hoeven de komende zes maanden hun schulden niet af te betalen aan G20-landen. Dat hebben de ministers van Financiën en voorzitters van de centrale banken van die twintig rijkste economieën vanmiddag besloten, aldus hun voorzitter Saoedi-Arabië in een tweet. De G20 verlengt daarmee een eerder afgekondigde afbetalingsstop voor ‘s werelds kwetsbaarste landen.

Twitter avatar g20org G20 Saudi Arabia #G20 Finance Ministers and Central Bank Governors just agreed to extend the G20 Debt Service Suspension Initiative by an additional 6 months to support the most vulnerable countries in their fight against the #COVID19 pandemic. #G20SaudiArabia

De ministers hebben naar eigen zeggen een ‘raamwerk’ opgesteld dat ervoor moet zorgen dat de groeiende groep arme landen die grote schulden heeft, om de beurt geholpen wordt, aldus persbureau Reuters. Wat dat plan precies behelst, is vooralsnog niet duidelijk.

De G20-landen hebben verder toegezegd „alles te doen wat nodig is” om de stabiliteit van de wereldwijde economie te ondersteunen. Ook willen de rijke staten de „onevenredige impact” van de crisis op „vrouwen, jongeren en andere kwetsbare delen van de samenleving” helpen aanpakken.

Toch geen verbod op softdrugs op straat ‘s avonds en ‘s nachts

Er komt toch geen verbod op het ‘s avonds en ‘s nachts roken van joints op straat. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid is de maatregel in strijd met het gedoogbeleid, meldt persbureau ANP woensdag. Het kabinet kondigde de maatregel dinsdag aan bij de persconferentie.

Een coffeeshop in Den Haag. Foto Robin Utrecht/ANP

Volgens ANP was het verbod op softdrugs op straat een verzoek van de veiligheidsregio’s. Maar toen juristen na de persconferentie dinsdagavond de maatregelen wilden omzetten in aanwijzingen voor de noodverordeningen van de veiligheidsregio’s, kwamen ze erachter dat het blowverbod in strijd is met het gedoogbeleid voor softdrugs en coffeeshops. Het ministerie was woensdagavond niet bereikbaar om dit te bevestigen of te ontkennen.

Het verbod op het bezit en gebruik van alcohol in de openbare ruimte tussen 20.00 uur en 07.00 uur blijft nog wel van kracht. Vanavond om 22.00 uur gaan de nieuwe regels in.

Eredivisie voor vrouwen vier weken stilgelegd wegens coronamaatregelen

De Vrouwen Eredivisie ligt vier weken stil vanwege de aangescherpte coronamaatregelen. Dat meldt de KNVB woensdagavond. Sporten in teamverband is voorlopig verboden en hoewel er een uitzondering is voor topsporters, valt de Eredivisie voor vrouwen daar niet onder.

De KNVB zegt woensdag van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport te hebben gehoord dat de Eredivisie (voor mannen) en de Keuken Kampioen Divisie door mogen gaan, maar de Eredivisie voor vrouwen niet. De bond noemt het besluit „teleurstellend”. „Nederland telt 160.000 vrouwelijke voetballers en de Vrouwen Eredivisie is het topniveau waarmee we ook internationaal van ons laten horen”, aldus de bond. De KNVB belooft te blijven vechten „voor de positie van het topvrouwenvoetbal” en in gesprek te blijven met het ministerie.

Een woordvoerder van het ministerie zegt desgevraagd dat sporters alleen onder de uitzonderingspositie vallen als zij „in een veilige setting hun sport kunnen uitoefenen”. Alleen voor sporters die „in een topsportbubbel leven” en dus geïsoleerd reizen, geen tweede baan hebben en minder contactmomenten met andere mensen hebben, is dat volgens hem het geval.

Topsportstatus
Hij benadrukt dat het ministerie niet bepaalt wie topsporter is. Hiervoor worden classificaties van NOC-NSF gebruikt. De sportkoepel zou eerder hebben vastgelegd dat enkel sporters met een zogenoemde topsportstatus (en dus ook het betaalde voetbal voor mannen) op een coronaproof manier hun sport kunnen beoefenen. De woordvoerder benadrukt dat het besluit niets te maken heeft met de status van het vrouwenvoetbal, dat voor het ministerie „even belangrijk is als mannenvoetbal”. „Daarom zijn de Oranje Leeuwinnen ook uitgezonderd.”

Lees ook: Een sponsor en zendtijd op tv – krijgt de Vrouwen Eredivisie vleugels?

Het toernooi om de KNVB-beker mag ondertussen wel doorgang vinden. Aan dat toernooi nemen echter ook amateurclubs deel, die onder de aangescherpte regels niet mogen trainen. De duels die deze clubs zouden spelen, zijn daarom uitgesteld naar begin december. Als de restricties dan nog gelden, worden de amateurs uitgesloten van het toernooi.

Twitter avatar KNVB KNVB Uit overleg met het Ministerie van VWS is gebleken dat de @VrEredivisie is stilgelegd door de coronamaatregelen: https://t.co/yXfdWmYeq4. De #TOTOKNVBBeker kan wel doorgang vinden, maar duels met amateurteams worden verplaatst naar 1 en 2 december.

Ziekenhuizen Zorggroep Twente nemen alleen nog Covid-19-patiënten op

De twee ziekenhuizen van Zorggroep Twente (ZGT) in Almelo en Hengelo nemen in elk geval de komende uren geen patiënten meer op die andere ziekten of klachten hebben dan Covid-19. Dat meldt persbureau ANP zojuist. De ziekenhuisgroep komt met een „tijdelijke, algehele opnamestop” vanwege de snelle toestroom van patiënten met Covid-19 de afgelopen dagen. Zij hoopt later op woensdagavond weer andere patiënten te kunnen opnemen.

De spoedeisende hulp blijft open, maar als een patiënt echt moet worden opgenomen, wordt hij of zij overgebracht naar een ander ziekenhuis. Ook de poliklinische en oncologische zorg blijven open. Mensen die al in een van de aangesloten ziekenhuizen opgenomen zijn, worden doorbehandeld. In de ZGT-ziekenhuizen liggen momenteel zo’n veertig Covid-19-patiënten, van wie vier op de IC.

Het ZGT Hengelo, een van de twee ziekenhuizen van Ziekenhuisgroep Twente. Foto Hollandse Hoogte

Wales weigert mensen uit coronahotspots en recordaantal besmettingen Italië

Ook buiten Nederland loopt het aantal coronabesmettingen iedere dag op. Een greep uit het nieuws van over de grens.

  • Wales gaat mensen weren uit ‘coronahotspots’ elders in het Verenigd Koninkrijk. Dat heeft premier Mark Drakeford woensdag bekendgemaakt. Vanaf vrijdag zullen mensen worden geweigerd die in plaatsen in Engeland, Schotland of Noord-Ierland wonen waar veel coronabesmettingen zijn vastgesteld. Om welke plekken het gaat of wanneer een plaats als ‘hotspot’ aangemerkt wordt, is niet bekend.

    Volgens de autoriteiten in Wales is aangetoond dat het virus vanuit hotspots elders in het VK is meegenomen naar Wales. Drakeford zegt de Britse premier Boris Johnson de afgelopen tijd meermaals te hebben gevraagd om overleg over reisrestricties tussen de landen in het Verenigd Koninkrijk, maar Johnson zou hier niet op zijn ingegaan.

  • In Italië is woensdag een recordaantal positieve tests gemeld. Binnen 24 uur zijn 7.332 mensen positief getest op het coronavirus. Dat is beduidend meer dan dinsdag, toen 5.901 besmettingen werden vastgelegd. De stijging is nog niet terug te zien in het aantal dagelijkse sterfgevallen door Covid-19.
  • Het dodental door het coronavirus in Irak heeft woensdag de tienduizend overschreden, meldt persbureau AFP. Volgens de laatste cijfers zijn in het land 10.021 mensen overleden aan de gevolgen van Covid-19. De afgelopen dagen is ook het aantal besmettingen in Irak flink opgelopen. In totaal zijn 413.000 mensen in het land positief getest.

    Ook in andere landen in het Midden-Oosten is de afgelopen tijd een flinke toename te zien in het aantal coronabesmettingen. In Tunesië liep het aantal besmettingen de afgelopen dagen zo hard op dat er nieuwe maatregelen zijn getroffen, waaronder verplichte quarantaine en een avondklok. Ook Jordanië zag het dagelijkse aantal positieve tests toenemen.

Een vrouw wacht op een bus in Caerphilly in het zuiden van Wales. Foto Ben Birchall/AP

Mondkapjesplicht: wanneer zou die er (mogelijk) komen?

Mocht er inderdaad een mondkapjesplicht komen voor openbare binnenruimtes, zoals het kabinet graag wil, dan is die er op zijn vroegst over twee weken. Een dergelijke verplichting moet vastgelegd worden in de coronawet, waar de Eerste Kamer nog over moet stemmen. Deze stemming staat gepland op 26 en 27 oktober. Als de Senaat instemt, moet de wettekst nog ondertekend en gepubliceerd worden in het Staatsblad voor de wet van kracht is.

In het voorstel voor de coronawet, waar de Tweede Kamer dinsdag mee instemde, is opgenomen dat het invoeren van een mondkapjesplicht mogelijk is. In artikel 58j staat dat „regels kunnen worden gesteld over het gebruik van voorzieningen die voor het publiek toegankelijk zijn, met inbegrip van een verbod tot het gebruik daarvan”.

Premier Mark Rutte (VVD) en minister Hugo De Jonge (Volksgezondheid, CDA) maakten gisteren bij de persconferentie bekend dat ze een mondkapjesplicht willen invoeren voor openbare binnenruimtes zoals bibliotheken en scholen. Zo’n verplichting moet voor iedereen gelden vanaf 13 jaar oud. Tot de verplichting er is, worden Nederlanders „dringend geadviseerd” een mondkapje te dragen.

Kamervoorzitter Arib bezorgd over demonstraties bij Binnenhof

Khadija Arib is bezorgd over de vele demonstraties tegen de coronamaatregelen rondom het Binnenhof. Dat schrijft de Tweede Kamervoorzitter aan de Haagse burgemeester Jan van Zanen in een brief, die NRC woensdag inzag. Arib wil dat Van Zanen de demonstraties verplaatst omdat er onveilige en intimiderende situaties kunnen ontstaan rondom het parlement. Die hebben volgens Arib mogelijk „grote impact op Kamerleden en bewindspersonen, maar ook op onze medewerkers en het publiek dat de Tweede Kamer bezoekt”.

Hoewel veel demonstraties volgens haar vreedzaam zijn, ziet Arib „een tendens”: steeds meer demonstraties „gaan gepaard met geschreeuw richting Kamerleden en soms ook het fysiek aanklampen van Kamerleden”. Ook is er „een grote toename” van het aantal demonstraties, aldus Arib. Arib schrijft dat ze al eerder haar zorgen heeft geuit, maar dat ze zich genoodzaakt voelde burgemeester Van Zanen opnieuw te benaderen.

De veiligheidsregio waartoe Den Haag behoort, heeft al enkele maatregelen getroffen om de coronademonstraties op het Plein voor het Binnenhof veiliger te maken. Zo mogen alleen nog betogingen gehouden worden waarbij de betogers stilstaan en worden onaangekondigde protesten verplaatst naar het Malieveld of de Koekamp en in uiterste gevallen verboden.

In reactie op de vraag of aan Aribs oproep gehoor gegeven kan worden, zegt de woordvoerder van burgemeester Van Zanen dat die niets ziet in een algeheel demonstratieverbod, omdat de wet voorschrijft dat betogingen alleen onder uitzonderlijke omstandigheden verboden kunnen worden. „Als een demonstratie wordt aangemeld, gaan wij altijd in gesprek met de organisatoren om een zo goed en veilig mogelijk verloop te garanderen”, aldus de woordvoerder. „Daarbij wordt rekening gehouden met het demonstratiegrondrecht en alle partijen in Den Haag.”

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib in oktober tijdens het wekelijkse vragenuur. Foto Lex van Lieshout/ANP

Linkse oppositie kraakt coronastrategie kabinet

De corona-aanpak van het kabinet heeft gefaald, stelden PvdA en SP woensdag in de Tweede Kamer. PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher somt de drie doelen op die het kabinet zichzelf had gesteld: het voorkomen van een tweede golf, met testen en bron- en contactonderzoek zicht houden op het virus en voorkomen dat er weer veel andere zorg zou moeten worden uitgesteld. „Het is allemaal mislukt en dat heeft ernstige gevolgen voor de gezondheid en banen van vele duizenden Nederlanders”, aldus Asscher.

De PvdA vindt dat het kabinet veel te veel vertrouwd heeft op de eigen verantwoordelijkheid van burgers. „Iedere keer werd er te laat en te licht ingegrepen.” Dat mensen zich niet goed aan de coronaregels hielden, heeft volgens Asscher ook te maken met de houding en het leiderschap van het kabinet en premier Mark Rutte (VVD). Dat was volgens hem „weifelend, nonchalant en zwabberend”. „Het kabinet wijst naar het gedrag van anderen, maar het gedrag is ook een spiegel van de houding van de leiders.” Ook SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen wil dat het kabinet stopt met wat ze „afschuifpolitiek” noemt. „Wij willen dat het kabinet vandaag komt met een nieuw perspectief, met een nieuwe strategie.”

De coalitiepartijen zijn iets milder. CDA-leider Pieter Heerma noemt de gedeeltelijke lockdown die het kabinet gister afkondigde „noodzakelijk”. Hij maakt zich zorgen over het maatschappelijke debat over de corona-aanpak. „Te vaak worden uitzonderingen opgeëist voor de eigen groep en wordt er gewezen naar anderen die schuldig zouden zijn. Dat is onzin en het helpt niks. Alles ter discussie stellen ondermijnt de bereidheid van mensen om hun beste beentje voor te zetten.”

Klaas Dijkhoff (VVD) vindt het te makkelijk om achteraf te zeggen dat het kabinet eerder had moeten ingrijpen. Hij hoopt dat Nederlanders hun eigenwijze gedrag nu even achterwege laten om het virus eronder te krijgen. „Anders discussiëren we elkaar het ziekenhuis in, laten we doen waar we ook goed in zijn: met z’n allen als land verantwoordelijkheid nemen.”

Groothandels als Makro en Sligro vanaf donderdag open voor consumenten

Zelfbedieningsgroothandels zoals Makro en Sligro gaan vanaf donderdag weer open voor consumenten. Deze openstelling geldt in ieder geval zo lang de horeca gesloten is, schrijft supermarktkoepel CBL woensdag op zijn website. Normaal zijn groothandels alleen toegankelijk voor ondernemers die een pasje hebben.

De maatregel is bedoeld om de druk op supermarkten te verlichten. De komende weken gaat het daar vermoedelijk weer een stuk drukker worden, omdat de cafés en restaurants vanaf vanavond dicht zijn. Met de openstelling van de groothandels wordt het voor bezoekers ook makkelijker voldoende afstand te houden bij het boodschappen doen, hoopt het CBL. Het is nu aan gemeentes om toestemming te geven voor het toelaten van ‘gewone’ consumenten in groothandels. In het voorjaar waren de groothandels ook tijdelijk opengesteld voor iedereen.

301 coronapatiënten op de IC, stijging van 24

Op de intensive cares liggen op dit moment 301 coronapatiënten, 24 meer dan gisteren. Dat meldt het Landelijk Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). Het totaal aantal mensen dat met het coronavirus is opgenomen in het ziekenhuis is 1.475, een stijging van 65 ten opzichte van dinsdag.

In de afgelopen 24 uur zijn 35 patiënten, van wie zes op de IC’s, naar een ander ziekenhuis gebracht. Volgens Ernst Kuipers van het Landelijk Netwerk Acute Zorg neemt de druk op de ziekenhuizen toe en is het aantal patiënten dat moet worden verplaatst „sterk toegenomen”.

Ook 527 mensen met een ander medisch probleem worden momenteel behandeld op de intensive cares, vijftien minder dan een dag eerder. In totaal liggen er nu 828 patienten op de IC’s.

Vakbonden agenten en boa’s kritisch over mondkapjesplicht: ‘Niet te handhaven’

Politiebond ACP en handhaversbond BOA ACP zijn kritisch over de dinsdag door het kabinet aangekondigde mondkapjesplicht voor openbare binnenruimtes zoals bibliotheken, musea en scholen. „Daar valt niet op te handhaven”, zegt Richard Gerrits van de boa-vakbond in een telefonische reactie. „Daar hebben we te weinig mensen voor. We kunnen niet op elke straat een boa zetten.”

Premier Mark Rutte (VVD) kondigde dinsdag tijdens de persconferentie aan dat er gewerkt wordt aan een juridische basis voor een mondkapjesplicht in openbare binnenruimtes. Die zou dan gelden voor iedereen vanaf dertien jaar. Tot nu toe had het kabinet alleen een „dringend advies” gegeven voor mondmaskers in openbare ruimtes.

Ook Gerrit van de Kamp, voorzitter van ACP, is kritisch. „Je kunt pas handhaven als er een juridische basis is”, zegt Van de Kamp tegen het AD. „Dan kun je wel stoer roepen: we gaan het verplichten, maar hoe dan?” De ACP-voorzitter is sceptisch over de haalbaarheid van een eventuele plicht - al is hij er niet tegen. Volgens hem had Rutte de juridische basis eerder moeten regelen. „Daar had hij in de zomer toch alle tijd van de wereld voor? Om zoiets voor te bereiden, ongeacht of de cijfers daalden? Ik vind het werkelijk onvoorstelbaar dat de discussie nog steeds op ditzelfde punt zit, terwijl internationale experts onze deskundigen van het RIVM al langer terechtwijzen.”

In veel andere Europese landen geldt al langer een mondkapjesplicht. Nederland wilde er tot nu toe niet aan, mede vanwege twijfels van het RIVM over het nut van zo’n plicht.

Boa’s in het centrum van Rotterdam. Foto Sander de Koning/ANP

Rusland keurt tweede coronavaccin goed

De Russische regering heeft een tweede vaccin tegen Covid-19 goedgekeurd. Dat heeft president Vladimir Poetin woensdag bekendgemaakt, schrijft het Russische persbureau Interfax. Volgens een woordvoerder van de regering heeft het vaccin de klinische testfases doorlopen. Over het ontwikkelingsproces en de effectiviteit van het vaccin is nog niks bekend.

Het gaat om het EpiVacCorona-vaccin van het Vector Instituut uit het Siberische Novosibirsk. De volgende stap is dat dit vaccin onder de Russische bevolking wordt verspreid, aldus de Russische regering. Aanvankelijk krijgen 40.000 vrijwilligers verspreid over Rusland het middel toegediend. Daarna zal het in lichtingen van 60.000 doses geproduceerd en over het land verdeeld worden, schrijft Interfax. Een derde Russische vaccin zou in de maak zijn en zich momenteel in de tweede van drie testfases bevinden.

In augustus kondigde Rusland als eerste land ter wereld aan een vaccin goed te hebben, het Spoetnik V-vaccin. Internationale wetenschappers betwijfelen de effectiviteit en veiligheid van de Russische vaccins, omdat het land weinig transparant is over de ontwikkeling, effectiviteit en mogelijke bijwerkingen ervan. Wetenschappers vreesden dat het snel op de markt brengen van vaccins hoofdzakelijk een kwestie van nationale prestige was.

Een Russische zorgmedewerker dient iemand het Spoetnik V-vaccin toe. Foto Alexander Zemlianichenko/AP

Wilders hard aangepakt op aanval op niet-westerse coronapatiënten

Zijn tweet zorgde afgelopen weekend al voor ophef, maar ook in het Kamerdebat over corona kwam PVV-leider Geert Wilders vanmiddag onder vuur te liggen om zijn aanval op niet-westerse coronapatiënten die momenteel relatief vaak in ziekenhuizen in de Randstad liggen. Volgens Wilders hebben migranten „in grote mate lak aan de regels” en zorgen zij ervoor dat operaties van zijn favoriete ‘Henk en Ingrid’ onnodig moeten worden uitgesteld. Wilders beweert dat het feit dat er relatief veel niet-westerse patiënten op de IC’s liggen „onder het tapijt is gemoffeld”.

Dit is de gewraakte tweet van Wilders van afgelopen zondag:

Twitter avatar geertwilderspvv Geert Wilders Dus behandelingen en operaties van Henk en Ingrid met kanker, hartfalen of andere ziektes worden weer uitgesteld omdat de IC’s vooral bezet worden door Mohammed en Fatima die onze taal niet spreken en lak hebben aan de regels? Zijn dat de feiten @MinPres Rutte? #corona

Andere partijen verwijten Wilders een zondebok te zoeken voor de problemen met corona. Denk-fractievoorzitter Farid Azarkan vindt dat de PVV-leider mensen tegen elkaar uitspeelt, SP-leider Lilian Marijnissen vraagt zich af waarom Wilders politiek „over de ruggen van coronapatiënten” bedrijft. Ze herinnert hem er ook aan dat hij zelf juist heeft opgeroepen om de coronaregels niet na te leven door de spreken over „1,5 meter-terreur”. Rob Jetten van D66 verbaast zich erover dat hij Wilders eerder niet heeft gehoord over andere groepen in de samenleving die de regels overtraden. Jetten vindt dat Wilders met zijn „racistische tweet alle moslims over één kam scheert”.

Wilders vindt dat hij alleen maar de feiten heeft willen benoemen. „Met taboes komen we niet verder.” De PVV-leider benadrukt dat hij wel vindt dat iedereen evenveel recht heeft op zorg.

RIVM meldt 7.305 nieuwe positieve coronatests

Bij het RIVM zijn de afgelopen 24 uur 7.305 positieve coronatests gemeld. Dat aantal is iets minder dan de 7.393 positieve tests die op dinsdag werden gemeld. Dat getal betekende een record wat betreft nieuwe positieve tests binnen een etmaal, sinds de uitbraak van het virus. Kanttekening is dat er deze week meer wordt getest dan voorgaande weken en dan ten tijde van de eerste golf.

Het aantal mensen dat is overleden aan het virus dat Covid-19 veroorzaakt, steeg met 32. Door mogelijke vertraging in het meldproces wanneer iemand is overleden, is niet met zekerheid te zeggen dat deze personen het afgelopen etmaal zijn overleden. In totaal zijn sinds de uitbraak van het virus meer dan 196.000 mensen positief getest op het coronavirus.

In de regio Rotterdam-Rijnmond werden de afgelopen 24 uur 978 nieuwe positieve tests gemeld, een record. Het is volgens het RIVM de eerste keer dat een veiligheidsregio meer dan 900 besmettingen telt in een etmaal. In de regio Amsterdam-Amstelland telde de GGD de afgelopen 24 uur 761 nieuwe positieve testuitslagen.

Dinsdag bleek uit de weekcijfers van het RIVM dat in de week van 7 tot 13 oktober bijna 44.000 mensen positief werden getest door de GGD. Dat betekende een stijging van 60 procent ten opzichte van een week eerder, toen nog ruim 27.000 nieuwe positieve tests werden gemeld. Vanavond om 22.00 uur gaan de maatregelen in die het kabinet gisteren aankondigde in om verdere verspreiding van het virus terug te dringen.

Een vrijwel lege stationshal op station Den Haag Centraal dinsdagochtend. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Van Dissel: zonder verbetering wordt de patiëntenpiek dubbel zo hoog als dit voorjaar

Zonder de nieuwe coronamaatregelen zou de piek in het aantal patiënten in de ziekenhuizen en op de intensive cares twee keer zo hoog worden als tijdens de eerste golf. Dat heeft Jaap van Dissel van het RIVM gezegd in de Tweede Kamer. Met het huidige pakket maatregelen moet de drukte in de ziekenhuizen sterk verminderd worden, maar of dat lukt hangt af van hoe goed de maatregelen worden nageleefd, stelt Van Dissel.

Effecten van het vorige pakket maatregelen van 28 september zijn volgens Van Dissel in het aantal positieve tests of ziekenhuisopnames nog nauwelijks te zien omdat het daar te vroeg voor is. Toch denkt hij dat de regels „minder strikt zijn nageleefd” dan tijdens de eerste golf. Uit gegevens over het reisgedrag van mensen blijkt dat mensen weliswaar vaker zijn gaan thuiswerken en minder gaan winkelen, maar de daling is niet zo groot dat we terug zijn op het lage niveau van juni.

„We moesten daarom terug naar de tekentafel”, aldus Van Dissel. Met het nieuwe pakket maatregelen moet de R in de richting van de 0,8 geduwd. Dat is „lastig”, want ook na de intelligente lockdown in het voorjaar kwam de R nauwelijks onder die waarde. Mocht het toch lukken, is de piek in het aantal bezette ziekenhuisbedden naar verwachting begin november. Er zouden dan zo’n vierduizend bedden bezet zijn. Op de IC’s zijn dan zo’n 750 bedden bezet. In dat scenario zouden de maatregelen van 28 september niet effectief zijn.

Jaap van Dissel tijdens de technische briefing in de Tweede Kamer. Foto Phil Nijhuis/ANP

AFM: Banken moeten voorbereid zijn op betalingsproblemen consument

Banken en andere kredietverstrekkers moeten zich voorbereiden op betalingsproblemen van consumenten als gevolg van de coronamaatregelen. Die oproep doet de Autoriteit Financiële Markten (AFM) woensdag. Omdat het einde van de coronacrisis nog niet in zicht is, verwacht de AFM de komende maanden een toename van het aantal consumenten dat hun leningen niet kunnen aflossen. Banken en kredietverstrekkers moeten dus zorgen voor „voldoende capaciteit en opschalingsmogelijkheden”, aldus de toezichthouder.

De afgelopen maanden gaven geldverstrekkers zo’n dertigduizend consumenten uitstel van betaling, die binnenkort eindigt of al is afgelopen. Zo’n oplossing is zeker geschikt voor mensen die hun schulden binnenkort weer kunnen aflossen, aldus de autoriteit, maar als mensen daar niet toe in staat zijn moeten kredietverstrekkers een alternatief zoeken. Zo kunnen ze een budget of loopbaancoach inzetten of de voorwaarden van een lening aanpassen.

Tijdens de eerste coronagolf waren banken en kredietverstrekkers tijdelijk coulanter met het verstrekken van uitstel van betaling aan zowel consumenten als bedrijven. Nu het onduidelijk is hoelang de coronacrisis nog duurt, beoordelen banken weer strenger wie er in aanmerking komt voor een betaalpauze.

Politiebond ANPV pleit voor volledig alcoholverbod

Volgens politiebond ANPV is de maatregel van het kabinet om vanaf donderdag alcoholverkoop na 20.00 uur te verbieden te zwak. De bond pleit voor een volledig alcoholverbod voor de komende vier weken, bevestigt een woordvoerder woensdag. ANPV-voorzitter Xander Simonis zei eerder op dag tegen Het Parool dat met de huidige maatregel volgens hem niets wordt opgelost.

Volgens de ANPV moet voorkomen worden dat bij de kassa lange discussies ontstaan over het mogen kopen van alcohol. De bond prijst de actie van supermarktketen Deen, die eerder op woensdag besloot om alle winkels de komende tijd te sluiten om 20.00 uur, om zo problemen te voorkomen. Volgens de ANPV is het ook niet mogelijk om de regel te handhaven, omdat er te weinig boa’s en politiemensen zouden zijn om in alle levensmiddelenwinkels te controleren.

Een verbod op alcohol voor de komende vier weken is echter volgens de bond een goede oplossing. Veel besmettingen zouden achter de voordeur plaatsvinden en met het droogleggen van de maatschappij kunnen thuisfeestjes, zo is de hoop, (voor een deel) worden voorkomen.

Een wijnhandel in Haarlem. Foto Remko de Waal/ANP

Veiligheidsregio’s steunen nieuwe maatregelen: „ingrijpend, maar duidelijk”

Het Veiligheidsberaad steunt de nieuwe coronamaatregelen zoals deze dinsdagavond zijn gepresenteerd door het kabinet. Volgens voorzitter en burgemeester van Leiden Henri Lenferink zijn de maatregelen „ingrijpend, maar duidelijk”. Het Veiligheidsberaad is het overlegplatform voor de voorzitters van de 25 veiligheidsregio’s. Zij zijn allen burgemeester en adviseren het kabinet over de uitvoerbaarheid en handhaving van de maatregelen.

De veiligheidsregio’s beseffen, zegt Lenferink, dat de maatregelen zeer vergaand zijn voor onder meer de horeca en theater- en evenementenbranche. Veel ondernemers in deze branches hebben volgens de Leidense burgemeester laten zien dat zij zich „goed aan de maatregelen houden en flexibel en creatief zijn”. Maar vanwege „de ernstige situatie in Nederland” zijn de veiligheidsregio het eens met het kabinet „dat stevig ingrijpen nu noodzakelijk is”.

Supermarktketen Deen sluit alle winkels vanaf 20.00 uur vanwege alcoholverbod

Alle tachtig winkels van supermarktketen Deen zullen vanaf donderdag dagelijks om 20.00 uur sluiten. Dat doet de keten om problemen te voorkomen met het verbod op het verkopen van alcohol door supermarkten na dat tijdstip, zoals de dinsdag verkondigde coronamaatregelen voorschrijven. Dat bevestigt de supermarktketen naar aanleiding van berichtgeving in het Noord-Hollands Dagblad.

Volgens Deen is onpraktisch om wel open te blijven, maar geen alcohol te verkopen. „Het controleren van klanten is niet te doen, medewerkers zullen dan enorme discussies krijgen met klanten. Dat willen we vermijden”, aldus een woordvoerder. „Voor de veiligheid van onze medewerkers hebben we gekozen onze winkels te sluiten.”

Momenteel zijn bijna alle winkels van Deen open tot 21.00 uur en een enkele vestiging tot 22.00 uur. De keten laat weten het besluit zelf te hebben genomen en niet op aanraden van koepelorganisatie Centraal Bureau Levensmiddelenhandel. Het is niet duidelijk of andere supermarkten ook eerder dicht zullen gaan.

Lees ook: Meer klachten over onveilige werkplekken door corona

‘Roeibond maakte fouten bij testen roeiers tijdens EK’

Bij het Europees kampioenschap dat afgelopen weekend in Polen werd gehouden, zijn door roeibond KNRB fouten gemaakt bij het testen van roeiers. Dat zegt technisch directeur Hessel Evertse woensdag tegen de NOS. Een van de leden van de Holland Acht zou een loopneus hebben gehad in de dagen voor de finalerace op het Europees Kampioenschap, maar werd pas na afloop op zondag getest. De roeier testte positief op het coronavirus, net als zijn kamergenoot, die geen klachten had.

In een reactie op de website van de KNRB schrijft de bond dat een van de atleten „lichte klachten” kreeg na de race en dat hij en zijn kamergenoot meteen zijn getest. Na de positieve uitslag zouden beiden direct zijn geïsoleerd. Volgens de NOS was al in de week voorafgaand aan het EK bekend dat de roeier in kwestie mogelijke coronaklachten had en was duidelijk dat mensen in zijn directe omgeving besmet waren (geweest) met het virus. Toch werd hij niet direct getest. „Ik wil heel graag weten hoe dat kan”, aldus Evertse. „We weten nu dat de bubbel lek was en daarvan moeten we leren”.

De Nederlandse roeidelegatie pakte tijdens het EK zeven gouden medailles. Het laatste land dat dat was gelukt, was de voormalige Sovjet-Unie in 1965. De Holland Acht werd in Poznan derde in de finalerace.

De roeibond was woensdag niet bereikbaar.

Kuipers: ziekenhuiszorg zwaar onder druk

Een onheilspellende boodschap van Ernst Kuipers woensdagochtend in de Tweede Kamer. De bestuursvoorzitter van het Erasmus MC en voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg rekende voor dat het aantal ziekenhuis- en IC-opnames de komende weken hoe dan ook nog sterk zal stijgen. Het effect van de nieuwe maatregelen wordt op z’n vroegst over ongeveer drie weken ook merkbaar in de zorg, verwacht Kuipers. Daarom denkt hij dat het aantal Covid-patiënten op de verpleegafdelingen in de ziekenhuizen zal doorstijgen naar ongeveer tweeduizend (is momenteel ruim 1.100) en het aantal IC-patiënten naar ruim 500 (is nu ruim 270).

Ook áls de maatregelen het gewenste effect hebben, blijft de druk op de ziekenhuiszorg dit najaar gigantisch. Als het reproductiegetal onder de 1 komt, zoals het kabinet wil, liggen er eind november alsnog bijna drieduizend Covid-patiënten in het ziekenhuis. Hebben de maatregelen onvoldoende effect, dan zou dat aantal zelfs kunnen oplopen naar ergens tussen de vier- en vijfduizend. Kuipers verwacht dan ook dat een groot deel van de reguliere zorg opnieuw moet worden uitgesteld om de toestroom van Covid-patiënten aan te kunnen. In een gunstig scenario zou dat beperkt kunnen blijven tot zo’n 40 procent van de overige zorg, in een slecht scenario gaat het richting 75 procent.

Kuipers waarschuwde voor de gevolgen van het afschalen van andere zorg. Het aantal kankerdiagnoses ligt voor dit moment van het jaar nog altijd lager dan in een normale situatie, wat betekent dat de inhaalslag van zorg na de eerste golf ook nog niet voltooid is. Dat geeft grote gezondheidsrisico’s, zei Kuipers. „Hoe later die diagnoses komen, hoe intensiever kankerpatiënten behandeld moeten worden en hoe kleiner hun kans op genezing wordt.”

Het personeelstekort in de zorg maakt dat de ziekenhuizen niet nog veel meer bedden in gebruik kunnen nemen, zegt Kuipers. Hij benadrukte dat de afgelopen maanden een deel van het ziekenhuispersoneel is omgeschoold om op de IC te kunnen helpen, maar dat er een maximum zit aan wat ziekenhuizen qua aantallen patiënten aankunnen. Bovendien kampen veel ziekenhuizen nu ook met een hoger ziekteverzuim dan tijdens de eerste golf, deels doordat ook veel zorgpersoneel met Covid-19 is besmet.

Kuipers verwelkomt het idee dat meer militairen van Defensie in de zorg komen helpen. „Alle hulp die geboden kan worden is welkom.” Aparte calamiteitenziekenhuizen zijn volgens Kuipers weinig zinvol. „Personeel daarvoor blijft de bottleneck.” De zorg is er het beste mee geholpen dat de maatregelen snel effect hebben en het aantal besmettingen daalt, concludeerde Kuipers.

Ernst Kuipers tijdens de technische briefing in de Tweede Kamer. Foto Phil Nijhuis/ANP

Helft van Nederlandse verpleeghuizen heeft corona-uitbraak gehad

Ruim tienduizend bewoners van Nederlandse verpleeghuizen zijn sinds begin maart besmet met het coronavirus en daarmee heeft ongeveer de helft van de bijna 2.500 verpleeghuizen te maken gehad met een of meerdere besmettingen. Dat schrijft minister Hugo De Jonge (Volksgezondheid, CDA) woensdag in een brief aan de Tweede Kamer, op basis van een onderzoek van het RIVM.

De cijfers betekenen dat bijna 9 procent van de in totaal 120.000 verpleeghuisbewoners sinds maart besmet zijn geraakt met het coronavirus. Ruim 2,5 procent van hen, of drieduizend patiënten, is aan de gevolgen van het virus overleden.

Het aantal nieuwe besmettingen neemt nog altijd toe. De afgelopen maand steeg het aantal besmettingen in verzorgingstehuizen wekelijks met meer dan 40 procent. Maandag werden bij 308 verpleeghuizen een of meerdere coronabesmettingen vastgesteld, volgens een schatting van het RIVM. Dat is evenveel als bij het begin van de eerste golf in maart. Gemiddeld zijn per getroffen locatie twaalf bewoners besmet, maar dit aantal loopt uiteen van 3 tot 131 besmettingen.

Wel zijn er grote regionale verschillen. Rotterdam-Rijnmond telt de meeste besmettingen of „clusters” per verpleeghuis, gemiddeld 21. Ook in Amsterdam, Brabant en Den Haag zijn relatief veel coronabesmettingen per instelling. Volgens De Jonge tonen die cijfers hoe snel het virus zich binnen een verzorgingstehuis verspreidt.

OM verlaagt boete voor negeren anderhalvemetermaatregel naar 95 euro

Het Openbaar Ministerie verlaagt de boete voor het negeren van de anderhalvemetermaatregel van 390 euro nu al naar 95 euro. De Tweede Kamer stemde dinsdag al in met de verlaging van de boete in de nieuwe Tijdelijke wet maatregelen Covid-19, ook bekend als de Coronawet, maar die aanpassing moet nog door de Eerste Kamer. Desondanks heeft het OM besloten met ingang van woensdag het standaardboetebedrag terug te brengen naar 95 euro.

Volgens het OM hadden de rechtbanken in Gelderland en Oost-Brabant de hoogte van de boete inmiddels al gereduceerd en kregen mensen in die regio een verlaagde straf opgelegd. Dat deden ze vooruitlopend op de aangepaste wetgeving rond de bekeuringen. Het boetebedrag werd onder druk van de Kamer verlaagd nadat minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus (CDA) op zijn bruiloft de coronaregels had overtreden. Dat zelfs de minister niet altijd voldoende afstand wist te houden, toonde wel dat het regime erg streng was, vond een groot deel van de kamer.

Eind vorige maand maakte het kabinet bekend dat coronaboetes met terugwerkende kracht ook niet meer zullen leiden tot een aantekening op het strafblad. Dat betekent dat ook dat de aantekening van Grapperhaus, die na lang twijfelen eind september door het OM werd bestraft, wordt geschrapt.

Op het overtreden van de anderhalvemetermaatregel komt nu een boete van 95 euro te staan. Foto Tobias Kleuver/ANP

De Jonge: testcapaciteit in november naar 90.000

De GGD’s kunnen vanaf november 60.000 mensen per dag testen op het coronavirus. Dat schrijft de landelijke koepel GGD GHOR woensdag in een brief aan minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA). De minister verwacht met behulp van nieuwe sneltests dat die capaciteit zelfs nog hoger zal zijn, zo liet hij per brief weten aan de Tweede Kamer: zeker 90.000 per dag.

De GGD’s verwerken momenteel bijna 43.000 tests per dag. Momenteel worden enkel mensen met klachten getest met een PCR-test. Om het testen te kunnen opvoeren, gaat de GGD bestaande testafnamelocaties versneld uitbreiden en nieuwe locaties openen. De sneltesten moeten „op afzienbare termijn beschikbaar komen” en ook worden ‘mobiele testunits’ ingezet. Daarnaast wordt nagedacht over het opzetten van ‘xl-testlocaties’ in samenwerking met commerciële partijen. De Jonge heeft niet bekend gemaakt welke bedrijven hierbij betrokken zullen zijn

Minister De Jonge schrijft dat nieuwe sneltesten de capaciteitsproblemen waar de GGD’s al lange tijd mee kampen moeten verminderen. Hij zou inmiddels 4,7 miljoen sneltesten hebben besteld, die in november geleverd moeten zijn. Die kunnen „de druk op de PCR-testcapaciteit verlagen”.

De GGD-koepel noemt het in de brief „cruciaal” dat het aantal besmettingen in Nederland „zo snel mogelijk” afneemt. Naast het vergroten van de testcapaciteit is het volgens de GGD dan ook nodig dat mensen zich „consequent aan de gedragsmaatregelen houden”.

Een zorgmedewerker wordt getest in ‘s-Heerenberg. Foto Vincent Jannink/ANP

Staatssecretaris Broekers-Knol niet besmet met coronavirus

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Asielzaken, VVD) is niet besmet met het coronavirus. Dat meldt persbureau ANP woensdag. De 73-jarige Broekers-Knol zat sinds maandag in thuisquarantaine, vanwege een besmetting in haar directe omgeving. De staatssecretaris had zich met „lichte verkoudheidsklachten” laten testen op het coronavirus. Die test blijkt nu negatief.

Banken: getroffen ondernemers worden niet zomaar meer geholpen

Banken verlenen gedurende de ‘gedeeltelijke lockdown’ die Mark Rutte gisteren aankondigde niet opnieuw een algemene betaalpauze aan ondernemers die geraakt zijn door de coronamaatregelen. Dat heeft de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) dinsdagavond bekendgemaakt. Nu de crisis „blijvende schade” lijkt te veroorzaken, moeten banken specifieker omgaan met het verlenen van hulp, aldus NVB-voorzitter Chris Buijink. „Banken doen veel, maar kunnen niet alle bedrijven helpen.”

Ondernemingen die geheel moeten sluiten, zoals in de horeca, krijgen daarom niet direct uitstel van betaling op hun hypotheek, zoals in maart wel het geval was. Toen kondigden ABN Amro, ING, Rabobank, de Volksbank en Triodos bij monde van de NVB aan dat mkb-bedrijven een betaalpauze van half jaar konden aanvragen, tot een bedrag van 2,5 miljoen euro per bedrijf. Volgens de NVB hebben ruim 163.000 ondernemers tot begin oktober gebruik gemaakt van deze regeling.

Wel blijven de banken individuele aanvragen voor uitstel van betaling op leningen door ondernemers behandelen. Bij deze beoordeling wordt gekeken naar de levensvatbaarheid van een bedrijf, laat woordvoerder Bart van Leeuwen van de NVB weten. „De beoordeling zelf is aan de bank, maar kan met allerlei factoren te maken hebben. Bijvoorbeeld omzet, hoe stond het bedrijf er voor de crisis voor? Wat zijn de vooruitzichten?”, aldus Van Leeuwen. „Dat is belangrijk, want er komt natuurlijk een moment dat de schuld alsnog afgelost moet worden.”

Lees ook: Hoelang is de ‘betaalpauze’ voor hypotheek of lening nog een oplossing?

Wereldbank: ruim 10 miljard euro voor vaccinaties ontwikkelingslanden

De Wereldbank stelt 12 miljard dollar (10,2 miljard euro) beschikbaar voor de financiering van coronavaccins voor ontwikkelingslanden. Dat heeft het bestuur van het instituut voor ontwikkelingssamenwerking dinsdag aangekondigd. Zij verwachten daarmee de vaccinatie van tot een miljard mensen te ondersteunen zodra een vaccin beschikbaar is. Ook moeten er behandelingen en medicijnen tegen Covid-19 van betaald worden.

Wereldbank-president David Malpass zegt een signaal te willen afgeven aan de farmaceutische industrie. „Dit financieringspakket helpt de onderzoeks- en farmaceutische industrie te signaleren dat burgers in ontwikkelingslanden ook toegang moeten hebben tot veilige en effectieve Covid-19-vaccins”, schrijft de Amerikaanse econoom bij de aankondiging. Het instituut werkt bij het vaccinatieprogramma samen met de Wereldgezondheidsorganisatie en het internationale vaccinverbond Covax.

Het geld is onderdeel van een breed steunpakket ter waarde van 160 miljard dollar dat in mei is aangekondigd. Toen was een periode van 15 maanden afgestemd om ontwikkelingslanden te helpen bij hun aanpak op de coronacrisis, maar was nog onduidelijk wat er met het geld zou gebeuren. De Wereldbank zegt dat de noodhulp ruim honderd landen bereikt, waar ruim 70 procent van de wereldbevolking leeft. Daarvan liggen 39 landen ten zuiden van de Sahara in Afrika.

Ook in Duitsland lijkt tweede golf begonnen

In Duitsland zijn het afgelopen etmaal 5.132 nieuwe coronabesmettingen vastgesteld, meldt het Robert Koch Instituut (RKI). Dat is een forse toename ten opzichte van de 4.122 van dinsdag en de 2.467 van maandag. De snelle stijging markeert volgens een regeringswoordvoerder het begin van een tweede golf.

Bondskanselier Angela Merkel vergadert deze woensdag opnieuw met de regeringsleiders van de zestien deelstaten over mogelijke nieuwe maatregelen. In de hoofdstad Berlijn moeten sinds zaterdag alle horeca en winkels om 23 uur dicht.

Vorige week sloeg de Duitse minister van Volksgezondheid Jens Spahn al alarm over de „zorgwekkende sprong” in het aantal coronabesmettingen. Hij zei toen wel dat de gezondheidszorg nog niet overbelast is.

Dinsdag presenteerde het met het Nederlandse RIVM vergelijkbare Robert Koch Instituut een strategie voor de omgang met de coronapandemie. Belangrijk onderdeel daarvan is volgens Duitslandweb dat kwetsbare groepen als eerste een vaccin zullen krijgen als dat er eenmaal is en dat afstandsregels en mondkapjes ook dan nog belangrijk blijven.

Barmedewerker ruimt terras op in Berlijn. Foto Hayoung Jeon/EPA

Eli Lilly legt onderzoek naar coronabehandeling tijdelijk stil

De Amerikaanse farmaceut Eli Lilly schort een onderzoek naar een mogelijke behandeling van Covid-19 tijdelijk op, na zorgen over de veiligheid van het middel, meldt persbureau Reuters. Medicijnwaakhond FDA had dat aangeraden. Het gaat om een onderzoek naar een therapie met antilichamen die lijkt op de experimentele behandeling van Regeneron die de Amerikaanse president Donald Trump onlangs onderging na zijn coronabesmetting.

Voorlopig werft Eli Lilly geen nieuwe deelnemers meer voor klinische tests en dat is volgens het bedrijf „uit een overvloed van voorzorg”. Het is niet duidelijk waar de de zorgen over de veiligheid precies uit bestaan, maar het is niet ongebruikelijk dat onderzoeken naar nieuwe medicijnen en vaccins tijdelijk stil komen te liggen. Zo werd maandag bekend dat het testprogramma van het Nederlandse farmaceutische bedrijf Janssen is onderbroken na een nog onverklaarbare ziekte bij een proefpersoon. En ook het Britse AstraZeneca moest zijn vaccinonderzoek deze zomer tijdelijk opschorten.

Net als Regeneron heeft ook Eli Lilly een aanvraag gedaan bij de FDA voor versnelde goedkeuring van het middel. Uit in september gepresenteerde resultaten van de vorige onderzoeksfase blijkt dat patiënten die de door de farmaceut ontwikkelde antistof kregen minder vaak in het ziekenhuis hoefden te worden opgenomen dan patiënten die een placebo kregen.

President Trump heeft opgeroepen om zowel het middel van Regeneron, waar hij mee behandeld is, als het middel van Eli Lilly toe te staan voor noodgebruik.

Correctie (14 oktober 2020): In een eerdere versie van dit artikel stond dat AstraZeneca een Amerikaans bedrijf is. Het hoofdkantoor bevindt zich in Engeland. Dat is hierboven aangepast.

Welkom in een nieuw blog

Welkom in dit blog. Vandaag houdt NRC hier het belangrijkste nieuws rondom de coronacrisis bij. Dit waren de hoofdpunten van dinsdag 13 oktober:

  • Het kabinet heeft dinsdagavond nieuwe maatregelen bekendgemaakt om het oplaaiende coronavirus de kop in te drukken. Zo gaan de horeca zeker vier weken dicht en mag tussen 20.00 en 07.00 uur geen alcohol meer worden verkocht. Ook mogen buiten maximaal vier personen van verschillende huishoudens samen zijn.
  • Het RIVM kreeg 7.393 meldingen binnen over positieve coronatests. Dat is het hoogste dagelijkse aantal sinds het begin van de coronapandemie. Hierbij moet worden opgemerkt dat deze week meer wordt getest dan in de weken hiervoor.
  • Farmabedrijf Johnson & Johnson legt tijdelijk alle klinische studies met hun coronavaccin stil, omdat een deelnemer door een nog onbekende oorzaak ziek is geworden. Vorige week werd bekend dat de Europese Commissie 200 miljoen doses van het nog te ontwikkelen vaccin heeft aangeschaft.
  • Topvoetballer Cristiano Ronaldo (35) is positief getest op Covid-19. Volgens de Portugese voetbalbond gaat het goed met hem en vertoont hij geen verschijnselen. Ook de Nederlandse wielrenner Steven Kruijswijk kreeg een positieve uitslag. Hij verlaat de Giro d’Italia.

Lees hier het blog van dinsdag terug