Laatste nieuws Covid-19

‘Red Team’ pleit voor harde lockdown van twee weken

In dit blog lees je het laatste nieuws over het coronavirus in binnen- en buitenland. Wil je via de mail op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze nieuwsbrieven.

Dit blog is gesloten

Dit blog over het laatste nieuws rondom het coronavirus van maandag 12 oktober is afgesloten.

Lees verder in het blog van dinsdag 13 oktober

Horeca in Tsjechië moet dicht, scholen sturen leerlingen naar huis

De Tsjechische regering heeft op maandag strenge maatregelen aangekondigd om de uitbraak van het coronavirus in te dammen. Dat schrijft persbureau Reuters. Vanaf woensdag moeten alle horecagelegenheden in het land dicht en mag in publieke ruimtes geen alcohol meer worden gedronken.

Bijeenkomsten met meer dan zes mensen zijn zowel binnen- als buitenshuis verboden. Daarnaast gaan alle scholen weer op afstand lesgeven. Eerder waren in Tsjechië al culturele instellingen zoals musea en bioscopen gesloten, net als zwembaden. Dat blijft voorlopig zo. De maatregelen gelden tot minstens 3 november.

De afgelopen weken is het totaal aantal besmettingen in Tsjechië drastisch gestegen. Begin september waren er nog 25.000 besmettingen vastgesteld, inmiddels zijn dat er bijna 120.000. Daarmee heeft het land een van de hoogste aantallen besmettingen per 100.000 inwoners in Europa.

Lees ook: ‘Als de horeca sluit, gaat de klant thuis drinken’

Inspectie verbiedt desinfectiepoortjes, winkels moeten ze verwijderen

Desinfectiepoortjes en -tunnels tegen corona zijn een risico voor de gezondheid en niet toegestaan. Dat meldt de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) maandag. Verschillende winkels maakten gebruik van de poortjes, maar hebben die inmiddels verwijderd.

Ontsmettingsmiddelen die in de poortjes werden gebruikt zijn verboden in Nederland en de poortjes dragen volgens de ILT niet bij aan het tegengaan van de spreiding van het virus. Bij één van de desinfectiepoortjes werd alcohol verneveld, wat brandgevaarlijk is en ook een gevaar vormt voor ogen.

De poortjes sprayen vloeistof waarbij biociden worden gebruikt. De biociden kunnen huid- en luchtwegirritatie veroorzaken en tot benauwdheid of overgeven leiden. Daardoor kan de gezondheid aangetast worden als iemand door zo’n poortje loopt.

Een student loopt door een desinfectiepoort bij een school in Cambodja. Foto Mak Remissa/EPA

Protestmarsen verboden in Den Haag, alleen statische demonstraties toegestaan

Protestmarsen in de Veiligheidsregio Haaglanden, waaronder ook Den Haag valt, zijn verboden. Demonstraties zijn alleen op een vaste plek toegestaan. Dat meldt de veiligheidsregio maandag op de eigen website. Tijdens het lopen zou het moeilijker zijn om anderhalve meter afstand te houden.

Ook kondigt de regio aan dat niet-aangemelde demonstraties alleen nog kunnen plaatsvinden op de Koekamp of het Malieveld in Den Haag. Als demonstranten op een andere locatie samenkomen, worden ze naar de Koekamp of het Malieveld doorverwezen. Geven demonstranten daar geen gehoor aan, dan kan de politie „in het uiterste geval” de demonstratie beëindigen en demonstranten aanhouden.

De veiligheidsregio merkt op dat het aantal niet-aangemelde demonstraties in de afgelopen weken is opgelopen. De regio wil die „kort faciliteren”, maar wel op een manier dat de veiligheid van deelnemers en omstanders zo goed mogelijk gewaarborgd wordt. De afgelopen week waren er meerdere demonstraties tegen de coronawet en coronamaatregelen op het Plein naast het Binnenhof. Donderdagavond zijn daar circa tachtig demonstranten aangehouden. Ook maandagavond staan er weer demonstranten op het Plein.

‘Red Team’ pleit voor harde lockdown van twee weken

Nederland moet een harde lockdown van twee weken invoeren, vindt het ‘Red Team’. De groep gezondheidswetenschappers en andere deskundigen, die het kabinet adviseert en zichzelf heeft opgeworpen als tegenhanger van het Outbreak Management Team (OMT), denkt dat zo’n vergaande maatregel de enige manier is om de verspreiding van het coronavirus effectief een halt toe te roepen. Dat zegt een van de Red Team-leden, medisch microbioloog Bert Mulder, maandag tegen de Gelderlander.

Volgens Mulder is het nodig „een stevige hamerslag” uit te delen. „Anders vrees ik dat we nog ver in 2021 met maatregelen lopen te stoeien.” De beperkingen die het kabinet twee weken geleden aankondigde hebben volgens Mulder weinig effect gehad. De bedoeling was dat mensen vaker thuis zouden blijven, maar dat is „nauwelijks gebeurd”, aldus de wetenschapper. „Kijk maar op straat: het is amper rustiger.”

Bij een relatief korte, strenge lockdown zou de vrijheid van Nederlanders sterker worden ingeperkt dan tijdens de ‘intelligente’ lockdown van afgelopen voorjaar. Het Red Team denk bijvoorbeeld dat het nodig is het ontvangen van bezoek thuis te verbieden. Daarnaast zouden onder meer sportscholen, horeca en musea dicht moeten. Na de lockdown zou het virus teruggedrongen moeten zijn, denken de wetenschappers, waarna het volgens hen mogelijk zou moeten worden om volgende uitbraken met gerichte aanscherpingen te bestrijden.

Ook Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, zei afgelopen weekend dat er wat hem betreft een harde lockdown moet komen. Ook hij denkt niet dat de maatregelen van eind september voldoende zoden aan de dijk zetten. Gommers is maandag aanwezig bij het overleg van het OMT, waarvan hij lid is.

Nieuw maatregelensysteem in Engeland, pubs in Liverpool moeten sluiten

  • Engeland krijgt een nieuw maatregelensysteem om de lappendeken aan regionale maatregelen te vervangen. Dat heeft premier Boris Johnson maandag in het Britse parlement aangekondigd, meldt persbureau Reuters. Regio’s kunnen ingedeeld worden in de alarmniveaus ‘medium’, ‘hoog’ en ‘zeer hoog’. Alleen Liverpool wordt gecategoriseerd als ‘zeer hoog’, waardoor daar vanaf woensdag onder andere pubs, sportscholen en casino’s de deuren moeten sluiten. Johnson wil nog geen nationale lockdown, hoewel de Engelse ziekenhuizen onder druk staan. Daar liggen momenteel meer coronapatiënten dan toen de lockdown in maart werd aangekondigd.
  • In Vlaanderen zijn binnensporten met nauw contact vanaf woensdag verboden voor iedereen ouder dan twaalf jaar, meldt Sporza maandag. Dat betekent dat alle binnensporten waar geen anderhalve meter afstand gehouden kan worden, zoals zaalvoetbal, basketbal en volleybal, geen doorgang meer kunnen vinden. Sportkantines mogen wel openblijven en ook publiek is toegestaan bij wedstrijden, zolang de coronaregels nageleefd worden. Na de aankomende herfstvakantie worden de maatregelen geëvalueerd.
  • De regering van Ethiopië heeft de zorgbegroting met 46 procent verhoogd. Dat zei premier Abiy Ahmed maandag, meldt persbureau Reuters. Jaarlijks geeft Ethiopië twee keer zoveel uit om de buitenlandse schulden te dekken dan aan de gezondheidzorg. Ahmed: „In veel Afrikaanse landen is de gezondheidszorg een verwaarloosde sector. Deze pandemie heeft onze kwetsbare onderbuik blootgelegd.” Het land met 109 miljoen inwoners heeft voor het boekjaar 2020-2021 omgerekend 427 miljoen euro voor de zorg begroot. Ter vergelijking, Nederland gaf in 2019 106,2 miljard euro uit aan zorg en welzijn.

Bezoekers van een pub in Liverpool zien maandag Boris Johnson aankondigen dat pubs daar vanaf woensdag moeten sluiten. Foto Paul ELLIS/AFP

‘Kabinet komt met strenge nieuwe coronamaatregelen’

Het kabinet gaat dinsdag strengere coronamaatregelen aankondigen. Zo kunnen de horeca en cultuursector rekenen op nieuwe beperkingen en worden amateurwedstrijden voor mensen boven de 18 jaar geschrapt, zo bevestigen Haagse bronnen tegen NRC. Het kabinet houdt dinsdag een persconferentie om de maatregelen aan te kondigen.

Lees hier meer: ‘Kabinet komt met strenge nieuwe coronamaatregelen’

GGD’s melden flinke toename in aantal coronatests

De GGD’s hebben de afgelopen zeven dagen aanzienlijk meer coronatests uitgevoerd dan een week eerder. Tussen 5 en 12 oktober waren het er ruim 280.000, meldt koepelorganisatie GGD-GHOR. Dat is een toename van bijna 60.000 tests in een week tijd.

Binnenkort moet het aantal tests per week oplopen naar circa 350.000, laat een woordvoerder van GGD-GHOR weten aan persbureau ANP. De testcapaciteit moet deze week het niveau van 50.000 tests per dag bereiken.

Het gebrek aan testcapaciteit bij de GGD’s heeft er de laatste weken voor gezorgd dat op veel plekken in Nederland geen plaats meer is bij teststraten. Wie klachten heeft, moet daardoor lang wachten op een test of ver reizen naar een teststraat waar nog wel een afspraak gemaakt kan worden. De overheid heeft testcapaciteit ingekocht bij diverse laboratoria en meer testmateriaal ingekocht. Ook zijn twee sneltesten goedgekeurd. Eind oktober verwacht de regering dat er 70.000 testen per dag kunnen worden afgenomen.

‘Virus kan tot wel 28 dagen overleven op oppervlakken’

SARS-CoV-2, het virus dat de ziekte Covid-19 veroorzaakt, kan in het laboratorium tot wel 28 dagen overleven op gladde oppervlakken zoals papiergeld, roestvrijstaal en glas van onder andere smartphones. Dat is de conclusie van een maandag gepubliceerd onderzoek van het Australische nationaal wetenschappelijk instituut CSIRO.

Het virus werd onder gecontroleerde laboratoriumomstandigheden onderzocht bij verschillende temperaturen en in het donker, omdat uv-licht het virus snel inactief maakt. De conclusie van de onderzoekers was dat SARS-CoV-2 langer overleeft bij koudere temperaturen en op gladde oppervlakken, anders dan op poreuze oppervlaktes zoals katoen. Ook overleeft het virus in dergelijke omstandigheden langer dan andere virussen zoals het griepvirus, wat maximaal zeventien dagen in leven kan blijven.

Volgens CSIRO laat het onderzoek zien hoe weerbaar SARS-CoV-2 is en onderstreept het onderzoek het belang van handenwassen en het schoonmaken van oppervlaktes, ook al overleeft het virus in de buitenwereld waarschijnlijk aanzienlijk korter. Ook kan het onderzoek helpen verklaren waarom het virus zich vaak verspreidt in koelere omstandigheden zoals bij vleesverwerkingsbedrijven. De studie is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Virology Journal.

Dit zijn de Nederlandse coronabrandhaarden

NRC houdt dagelijks een grafiekenpagina bij met de laatste coronacijfers per gemeente en per veiligheidsregio, die afkomstig zijn van onder meer het RIVM.

Bekijk hier de cijferpagina: de laatste coronacijfers per gemeente

Onderzoekscommissie: overheden maakten in maart fouten bij virusaanpak Tirol

De Oostenrijkse overheden hebben verschillende fouten gemaakt bij de bestrijding van het coronavirus, waardoor het niet lukte om de opmars van het virus in een vroeg stadium te stuiten. Dat concludeert een onderzoekscommissie die de aanpak van de epidemie in Tirol onderzocht maandag. Het coronavirus werd al begin maart vastgesteld in de regio, maar de aanpak was onvoldoende om te voorkomen dat het virus zich verder onder toeristen en daarmee de rest van het land kon verspreiden. Zowel de regering van Tirol als de federale overheid heeft steken laten vallen.

De eerste coronagevallen kwamen al in de eerste week van maart in beeld bij de autoriteiten in Tirol, toen IJslanders die het gebied bezocht hadden thuis positief testten op het coronavirus. Zij waren waarschijnlijk besmet met een stam van het virus die met een toerist uit Singapore was opgedoken in een skiresort in Frankrijk. Wat volgde was een „ongekende crisis”, die tot een „gigantische werkdruk” bij de autoriteiten leidde. „Een district heeft vervolgens enkele ernstige inschattingsfouten gemaakt.”

De besmetting van de IJslanders was in Tirol aanleiding voor veelvuldig testen en grootschalig bron- en contactonderzoek. Met de informatie die dat opleverde, hadden eigenlijk al binnen enkele dagen (op 8 of 9 maart) alle après-skibars, kabelbanen en busverbindingen met de pistes gesloten moeten worden. „Het oplettend afwachten om uiteindelijk op 12 maart de ski-activiteiten stil te leggen, was uit een epidemiologisch perspectief onjuist.”

Er is meer misgegaan, concluderen de onderzoekers. Zo stelden de autoriteiten begin maart dat het onwaarschijnlijk was dat iemand in Tirol zelf besmet zou raken. Die informatie was „onjuist”, aldus het rapport, maar toeristen en de toeristische sector namen deze informatie serieus omdat deze informatie van de overheid kwam. Verder heeft bondskanselier Sebastian Kurz verwarring veroorzaakt door aan te kondigen dat hele skigebieden in quarantaine moesten. Zijn communicatie met de regionale autoriteiten was onvoldoende, terwijl zij wel verantwoordelijkheid droegen. Vervolgens wisten de regionale autoriteiten niet voor elkaar te krijgen dat de toeristen het gebied gefaseerd konden verlaten. Dat de overheden het moesten doen met een achterhaalde epidemiewet hielp niet.

RIVM: 6.854 positieve tests gemeld, stijging van 500

De afgelopen 24 uur zijn er bij het RIVM 6.854 nieuwe positieve coronatests binnengekomen. Dat zijn er ruim vijfhonderd meer dan gisteren, toen het instituut nog 6.327 positieve uitslagen registreerde.

De stijging van vijfhonderd positieve tests op maandag kan ten dele worden verklaard doordat het RIVM de rapportage-achterstand van het weekend goedmaakt.

Het Outbreak Management Team komt deze maandag bijeen om een nieuw advies op te stellen voor het kabinet over de corona-aanpak. Dinsdag maakt het kabinet mogelijk nieuwe maatregelen bekend tijdens een persconferentie. Afgelopen week heeft minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) gezegd dat als het aantal besmettingen niet omlaag zou gaan, niet te ontkomen valt aan „aanvullende maatregelen”.

Kuipers: reguliere zorg in pessimistisch scenario tot 75 procent afgeschaald

Op dit moment liggen 1.298 coronapatiënten in het ziekenhuis, onder wie 252 patiënten op de intensive care. Dat heeft Ernst Kuipers van het Landelijk Centrum Patiënten Spreiding (LCPS) gezegd tijdens een persconferentie. Het totaal aantal opnames steeg sinds zondag met zestig, het aantal coronapatiënten op de IC met vijf. De afgelopen 24 uur zijn negentien patiënten verplaatst tussen verschillende regio’s; vijf patiënten lagen op de intensive care.

Als de toename van het aantal ziekenhuisopnames doorzet, verwacht Kuipers dat er eind oktober 2.000 coronapatiënten in het ziekenhuis liggen en eind november 4.500. „Dat zijn de getallen waar wij nu rekening mee houden”, zegt hij. „Dat is ruim meer dan de piek in april.” In dit geval zou 75 procent van de reguliere zorg moeten worden afgeschaald, waarschuwt Kuipers. Bovendien liggen dan naar schatting zo’n 1.300 coronapatiënten op de intensive cares.

Ook in het meest gunstige scenario, waarin het reproductiegetal R onder de 1 komt, stijgt het aantal ziekenhuisopnames door. In dat geval komen naar schatting 2.400 patiënten in het ziekenhuis te liggen en moet de reguliere zorg met 35 procent worden afgeschaald.

Voorzitter Ernst Kuipers tijdens een technische briefing in de Tweede Kamer. Foto Bart Maat/ANP

Staatssecretaris Broekers-Knol in thuisquarantaine na besmetting in omgeving

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Justitie en Veiligheid, VVD) gaat tien dagen in thuisquarantaine omdat iemand in haar directe omgeving is besmet met corona. Dat bevestigt een woordvoerder van Broekers-Knol maandag na berichtgeving door persbureau ANP.

Broekers-Knol heeft „lichte verkoudheidsklachten” en zal zich laten testen op het coronavirus, schrijft het persbureau. Hoewel de staatssecretaris sowieso al zoveel mogelijk vanuit huis werkte, zal ze haar voordeur de komende tien dagen helemaal niet meer verlaten.

Ook andere bewindslieden besloten in thuisisolatie te gaan. Zo trok minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) zich in augustus tijdelijk thuis terug met milde coronaklachten. Ook minister Tamara van Ark (Medische Zorg en Sport, VVD) en staatssecretaris van Financiën Hans Vijlbrief (D66) zaten enige tijd noodgedwongen thuis.

Noordrijn-Westfalen roept Nederlanders op niet naar kerstmarkten te komen

Duitse politici in de deelstaat Noordrijn-Westfalen roept Nederlanders op om dit jaar niet naar kerstmarkten te komen. „Normaal heten we onze buren van harte welkom, maar dit jaar vragen we ze alsjeblieft thuis te blijven”, zegt een woordvoerder van de in de deelstaat regerende christen-democraten tegen de Rheinische Post.

Vooral het „kersttoerisme” in grote steden zoals Düsseldorf, Keulen, Essen en Oberhausen moeten volgens de woordvoerder worden vermeden met oog op het coronavirus. Rond de feestdagen komen jaarlijks honderdduizenden Nederlanders op de kerstmarkten af, schrijft de krant. De coalitiepartner van de CDU in de deelstaat, de liberale FDP, sluit zich aan bij de oproep. „Het zou een teken van Europese vriendschap zijn om dit jaar de kerstbezoeken over te slaan”, zegt een FDP-woordvoerder.

Iedereen die vanuit Nederland naar Duitsland reist moet een recente, negatieve coronatest hebben of in quarantaine gaan, met uitzondering van reizigers die uit Zeeland komen. Nederlanders kunnen nog wel zonder test naar de deelstaten Noordrijn-Westfalen en Nedersaksen reizen zolang ze niet langer dan 24 uur blijven.

In Frankrijk en Duitsland wordt groot belang gehecht aan het vieren van Kerst. Lees dit stuk over mensen die vrijwillig in quarantaine gaan om de feestdagen bij hun familie te kunnen vieren.

Sterfte na operatie vier keer hoger met Covid-19

Patiënten die besmet zijn met het coronavirus en een operatie moeten ondergaan, hebben een bijna vier keer hoger risico om te overlijden dan niet-besmette patiënten. Dit blijkt uit een grootschalig landelijk onderzoek onder leiding van het UMC Groningen, waar 24 Nederlandse ziekenhuizen aan deelnamen. De resultaten van het onderzoek zijn recent gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Surgery.

Het onderzoek is gedaan op basis van data van 503 patiënten die de afgelopen maanden in één van de deelnemende Nederlandse ziekenhuizen werden geopereerd. Informatie over de patiënt, de operatie en de uitkomsten werd verzameld. Via preoperatief testen werd vastgesteld of een patiënt besmet was met SARS-CoV-2.

Lees het nieuwsbericht: Sterfte na operatie vier keer hoger met Covid-19

Hapering in coronatesten door landelijke storing in testsysteem

Door een storing in een systeem van de GGD’s is maandagochtend op verschillende plekken vertraging ontstaan in de teststraten. Na ongeveer een halfuur was het probleem verholpen, zegt de landelijke koepel van GGD’s. Rond het middaguur zouden nergens meer problemen met het testen zijn, en zou ook geen sprake meer zijn van vertragingen doordat er achterstanden waren opgelopen. Er is een noodoplossing voor storingen in het testsysteem, maar binnen een halfuur zou alles weer gewerkt hebben zoals normaal, zegt een woordvoerder.

De GGD Zuid-Holland-Zuid meldde dat er ook een storing was bij een laboratorium. Daardoor moeten mensen die een coronatest hebben laten doen in Dordrecht, Gorinchem en Mijnsheerenland mogelijk langer op hun uitslag wachten. Die mensen zijn volgens de GGD per e-mail op de hoogte gebracht. Voor zover bekend houden de twee storingen geen verband met elkaar.

Ook Eindhoven schrapt alle grote carnavalsfestiviteiten

Na Tilburg zet ook Eindhoven een streep door alle grote carnavalsactiviteiten. Dat heeft de organisatie maandag tegen Omroep Brabant gezegd. Met oog op de gezondheid van de feestvierders ziet de Stichting Federatie Eindhovens Carnaval geen andere mogelijkheid dan onder meer de jaarlijkse optocht te schrappen. De stichting hoopt carnaval nog wel in „sterk afgeslankte vorm” te kunnen vieren, als het verloop van de coronabesmettingen dat toelaat.

De stichting zegt het besluit zo lang mogelijk te hebben uitgesteld en „ten zeerste te betreuren”. Naast de optocht is ook de presentatie van een nieuwe stadsprins van de baan. Bovendien is er geen ‘federatiebal’ en mogen er geen tenten worden opgezet met een „volwaardig programma”.

Het besluit komt uren nadat de stad Tilburg definitief bekendmaakte carnaval af te blazen. In deze stad zijn alle eventuele alternatieven ook afgeschoten. De voorzitter van Carnavalsstichting Tilburg wil hiermee voorkomen dat „beelden van carnaval de hele wereld overgaan” en „iedereen dan weer met een scheef oog naar Tilburg kijkt”, zei hij tegen Omroep Brabant. Vorige maand kwam Tilburg in opspraak toen honderden voetbalsupporters samen naar een wedstrijd keken van Willem II, zonder de coronamaatregelen in acht te nemen.

Eindhovenaren vieren carnaval tijdens de optocht door het centrum afgelopen jaar. Foto ANP/Robin Utrecht

Kabinet verduidelijkt welke beroepen prioriteit krijgen bij coronateststraten

Het ministerie van Volksgezondheid roept werkgevers in de zorg en het onderwijs op om beter op te letten welke werknemers in aanmerking komen voor voorrang in coronateststraten. Deze oproep is volgens het ministerie nodig omdat de afgelopen weken onduidelijkheid bestond over welke beroepsgroepen tot de voorrangsregeling behoren. Het ministerie publiceerde afgelopen week lijsten met beroepen die wel of geen aanspraak kunnen maken op een prioriteitsplek.

Sinds begin september krijgen leraren en zorgmedewerkers voorrang bij het maken van een afspraak voor een coronatest, vanwege problemen met de testcapaciteit. Volgens het ministerie maakten sommige mensen in beroepsgroepen, zoals yogadocenten en acupuncturisten, de afgelopen weken onbedoeld misbruik van de regeling. Anderen dachten juist ten onrechte dat ze niet in aanmerking kwamen voor een versnelde test.

De lijsten moeten het zowel werkgevers als GGD-medewerkers makkelijker maken om te bepalen wie zich versneld mag laten testen. Onder meer apothekers, artsen, verpleegkundigen en verloskundigen behoren tot die groep. Opticiens, secretaresses en alternatief genezers krijgen daarentegen geen voorrang. Een woordvoerder van het ministerie benadrukt dat de lijsten niet bindend zijn. „Er is altijd maatwerk mogelijk.”

Een coronateststraat in Amsterdam. Foto ANP/Lex van Lieshout

Chinese stad Qingdao wil in vijf dagen negen miljoen mensen testen

De Chinese overheid zegt alle negen miljoen inwoners van de stad Qingdao te testen op het coronavirus. China heeft na weken zonder binnenlandse besmettingen weer te maken met een (kleine) uitbraak: meerdere patiënten in een ziekenhuis en hun naasten bleken besmet. Voor het testen van alle inwoners van de miljoenenstad zijn vijf dagen uitgetrokken.

Volgens de Chinese gezondheidsdiensten hadden alle nieuwe coronapatiënten in het land sinds 15 augustus het virus opgelopen in het buitenland. Dat zou ook gelden voor de eerste patiënt in het ziekenhuis in Qingdao. Die patiënt zou vervolgens wel een aantal anderen hebben aangestoken. De Chinese nieuwssite Global Times spreekt op Weibo van zes symptomatische en zes asymptomatische gevallen. Daarbij zouden zogenoemde nucleic acid tests worden gebruikt. Dat zijn testen waarmee vastgesteld kan worden of iemand nog altijd besmet is.

Massatesten zijn de Chinese autoriteiten niet vreemd. In de stad Wuhan, waar de virusuitbraak in december begon, werden in mei al eens alle elf miljoen inwoners onderzocht. Door alle brandhaarden direct groot aan te pakken, hoopt het land verspreiding zo snel mogelijk de kop in te drukken. Naast grootschalig testen, zijn delen van Qingdao direct in lockdown gegaan, aldus de Global Times. De gezondheidsautoriteiten melden volgens de BBC dat al bijna 115.000 mensen getest zijn.

Bij de teststraat in Qingdao stonden maandag rijen. Alle negen miljoen inwoners moeten binnen vijf dagen getest worden. Foto AFP/China OUT

Rotterdamse burgemeester Aboutaleb besmet met het coronavirus

De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb is besmet met het coronavirus. Dat heeft de gemeente maandagochtend bekendgemaakt. Hij heeft milde klachten, zegt een woordvoerder, en werkt de komende dagen vanuit huis. Waar hij besmet is geraakt, is niet bekend.

Vooralsnog heeft de virusbesmetting geen invloed op het werk van de burgemeester, zegt de gemeente. Zondagavond kreeg hij de testuitslag te horen, en hij blijft zeven dagen in isolatie. Als hij te ziek wordt om zijn taken uit te kunnen voeren, neemt locoburgemeester Bert Wijbenga die over. Verder is Aboutaleb voorzitter van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Zo nodig wordt die taak overgenomen door de burgemeester van Schiedam, Cor Lamers.

Als burgemeester van de tweede stad van het land heeft Aboutaleb zich vaak kritisch opgesteld ten opzichte van het kabinetsbeleid. Zo waarschuwde hij vorige maand dat de regionale aanpak waar toen net voor gekozen was, weer vervangen zou worden door een landelijke aanpak. Ook zei hij dat de testcapaciteit snel omhoog moest, desnoods door de laboratoria te nationaliseren, en maakte hij zich hard voor een mondkapjesplicht.

De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb is besmet met het coronavirus. Hij testte zondag positief. Foto Jeroen Jumelet/EPA

IC-chef Girbes: fout om patiënten om etniciteit anders te behandelen

Armand Girbes, hoofd van de intensive care van het Amsterdamse VUmc, vindt dat Geert Wilders met zijn woorden over een oververtegenwoordiging van mensen met een niet-westerse achtergrond op de IC’s „aan de haal” is gegaan door zich af te vragen of „Henk en Ingrid” nu het slachtoffer worden van „Mohammed en Fatima die onze taal niet spreken en lak hebben aan de regels”. Dat heeft de intensivist en hoogleraar maandag gezegd op NPO Radio 1. Girbes wilde met zijn uitspraken alleen het probleem signaleren zodat er een oplossing gezocht kan worden, zei hij.

Girbes vertelde zondag in een rubriek van het radioprogramma Argos dat hem was opgevallen dat, anders dan bij de eerste golf, op zijn afdeling relatief veel mensen met een niet-westerse achtergrond lagen. Navraag wees uit dat in andere ziekenhuizen in Noord- en Zuid-Holland hetzelfde aan de hand lijkt te zijn. „Ik ben een ziekenhuisdokter die op de IC werkt, dat is mijn vak”, lichtte hij zijn uitlating maandag toe. „Ik zou heel graag zien dat mensen die hier deskundig in zijn, epidemiologen, virologen, kijken welke risicofactoren een rol spelen.”

Lees meer over de mogelijke oorzaken van de oververtegenwoordiging onder migranten: ‘We komen graag bij elkaar, liefst met de héle familie’

‘Aan de haal’

PVV-leider Geert Wilders wijdde zondagmiddag een tweet aan de waarneming van de arts: „Dus behandelingen en operaties van Henk en Ingrid met kanker, hartfalen of andere ziektes worden weer uitgesteld omdat de IC’s vooral bezet worden door Mohammed en Fatima die onze taal niet spreken en lak hebben aan de regels?” Dat zijn „niet mijn woorden”, aldus Girbes. „Ik heb een waarneming gedaan, daar gaan sommige politici mee aan de haal.” De arts vindt al zijn patiënten „even belangrijk en dierbaar”, benadrukte hij. „Ik weet niet zo vreselijk veel zeker in het leven, maar één ding wat ik wel heel zeker weet is dat het volstrekt fout is om patiënten slechter te gaan behandelen of weigeren op basis van etniciteit, ras of afkomst.”

Girbes zelf denkt dat een aantal factoren kan meespelen in de oververtegenwoordiging van mensen met een niet-westerse achtergrond in het aantal IC-patiënten met Covid-19. Bijvoorbeeld dat wellicht ouderen meer blootgesteld worden aan het virus omdat ze vaker in huis wonen met jongeren, die de voorbije weken het vaakst ziek werden. Hij denkt vooral dat er iets gedaan moet worden aan de voorlichting, omdat mensen die het Nederlands niet machtig zijn onvoldoende bereikt lijken te worden.

Zondag zei Girbes al te twijfelen of hij zijn waarneming over de oververtegenwoordiging van deze groep wel naar buiten moest brengen, omdat de maatschappij zijn woorden misschien „anders of verkeerd zou kunnen beoordelen of interpreteren, maar ik kijk ernaar als dokter of wetenschapper”. Er zouden betere cijfers verzameld moeten worden om de omvang van het probleem in kaart te brengen. Nader onderzoek zou helpen om de oorzaken te vinden.

IC-medewerkers zorgen voor een patiënt in een ziekenhuis in Breda. Foto Marco de Swart/ANP

Rode Kruis opent giro voor voedselhulp tijdens coronacrisis

Het Rode Kruis heeft maandag giro 7244 geopend om geld in te zamelen voor voedselhulp in Nederland tijdens de coronacrisis. De hulporganisatie wil met de opbrengst wekelijks drieduizend mensen voorzien van voldoende ingrediënten om zeven maaltijden te bereiden.

Volgens directeur Marieke van Schaik hebben steeds meer mensen in Nederland geen geld om elke dag een maaltijd te kunnen koken. „We zullen de hulp verder moeten opschalen, want we kunnen de meest kwetsbare mensen in Nederland in deze moeilijke tijd niet in de kou laten staan”, schrijft ze in een verklaring.

Het gaat om mensen die in een kwetsbare sociaal-economische positie zitten, zoals ongedocumenteerden. Hun inkomen, uit bijvoorbeeld werk in de schoonmaak, bouw en horeca, is sinds de coronacrisis grotendeels weggevallen. Omdat ze geen papieren hebben, kunnen zij niet geholpen worden door de reguliere hulpverlening. Volgens het Rode Kruis gaat het alleen in Amsterdam al om zo’n duizend mensen. Ook geeft het Rode Kruis voedselhulp aan dak- en thuislozen, arbeidsmigranten, gezinnen of alleenstaande ouders.

Twitter avatar RodeKruis Rode Kruis Het Rode Kruis zet #giro7244 open voor voedselhulp in Nederland. We zien dat de nood toeneemt, maar er is meer geld nodig om duizenden mensen van een maaltijd per dag te voorzien. #Eenmaaltijdvooreenander https://t.co/jtKosiwuZX

Surinaamse president Santokhi biedt excuses aan voor overtreden coronamaatregelen

De Surinaamse president Chandrikapersad Santokhi heeft zijn excuses aangeboden voor het niet naleven van de coronamaatregelen. Dat schrijft de krant De Ware Tijd zondag. De president reageert op foto’s die waren opgedoken van een bezoek dat hij samen met enkele ministers bracht aan het district Nickerie. Hoewel er geen anderhalve meter afstand werd gehouden, droegen de president en enkele andere regeringsleden geen mondkapje.

„We weten dat het moeilijk is”, zei Santokhi tegen de krant. „Ook wij van de regering hebben de afgelopen periode momenten ervaren waar het niet helemaal naar wens is verlopen met betrekking tot de COVID-19-protocollen.” De president benadrukt dat burgers elkaar moeten herinneren aan het naleven van de maatregelen. „De afkorting MOHANA: mond/neusbedekking, handen wassen of sanitizen en anderhalve meter afstand.” De maatregelen in het land blijven nog zeker twee weken van kracht, liet Santokhi zondag weten.

In Suriname werden zondag zestien nieuwe besmettingen vastgesteld. Op de verpleegafdeling in het ziekenhuis liggen 41 coronapatiënten, op de intensive care 5. Een van de ministers van de regering, Diana Pokie van Grondbeleid en Bosbeheer, blijkt positief getest op Covid-19. Dat schrijft Starnieuws. Volgens de nieuwswebsite verblijft ze in quarantaine. Ze is het eerste lid van de regering die besmet is geraakt met het coronavirus.

Lees ook: Kliklijn uit angst voor corona uit Nederland

De Surinaamse president Chan Santokhi tijdens een bezoek aan een kazerne in augustus. Foto Ranu Abhelakh/ANP

Dit jaar geen carnaval in Tilburg

In Tilburg wordt volgend jaar geen carnaval gevierd. De organisatie heeft lang nagedacht over alternatieven die in coronatijd haalbaar zijn, maar blaast nu alles af. Dat staat in een brief aan carnavalsverenigingen uit de stad waar Omroep Brabant zondagavond over schrijft.

De gezondheid van de feestvierders zou volgens de organisatie niet gegarandeerd kunnen worden als carnaval door zou gaan. Bovendien zouden „beelden van carnaval de hele wereld overgaan, dan kijkt iedereen weer met een scheef oog naar Tilburg”, zegt voorzitter van de Carnavalsstichting Tilburg Patrick Dewez tegen de omroep.

Vorige maand kwam Tilburg landelijk in opspraak nadat honderden supporters van voetbalclub Willem II samen een wedstrijd keken op een plein in de stad. Daarbij werd niet aan de coronamaatregelen gehouden. De burgemeester van Tilburg, Theo Weterings (VVD), kreeg kritiek op zijn beslissing een vergunning te verstrekken voor het samenkomen.

Economische krimp België heviger dan in Nederland door coronamaatregelen

De economie van Nederland is in het tweede kwartaal van 2020 met 9,4 procent gekrompen ten opzichte van dezelfde periode in 2019. In België was de krimp heviger. In het tweede kwartaal kromp de Belgische economie met 14,5 procent. Dat blijkt maandag uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Uit de data blijkt volgens het statistiekbureau dat hoe zwaarder de coronamaatregelen binnen een sector waren, hoe groter de economische krimp er was.

In België werden bijvoorbeeld zwaardere coronamaatregelen getroffen in de bouw. Bedrijven werden sneller gesloten en afstand houden werd verplicht gesteld, terwijl dit in Nederland slechts een dringend advies was. Ook werd er in Nederland een doorwerkprotocol gesloten om de sector draaiende te houden. Hierdoor kromp de bouw in Nederland met ‘slechts’ 3,5 procent, terwijl dezelfde sector in België met 15,7 procent slonk. De Belgische bouwproductie lag in april 40 procent lager dan een jaar eerder, die in Nederland daalde amper.

Een ander verschil is zichtbaar in de detailhandel. In België sloten alle niet-essentiële winkels de deuren tussen 17 maart en 11 mei, in Nederland mochten deze winkels gewoon openblijven mits ze zich aan bepaalde voorzorgsmaatregelen hielden. Het gevolg hiervan is terug te zien in de omzet. In april lag die in België bijvoorbeeld 14 procent lager dan in dezelfde maand een een jaar eerder; in Nederland is dat verschil slechts 1 procent.

Winkelend publiek tijdens koopzondag in het centrum van Amsterdam. Foto Ramon van Flymen/ANP

Welkom in dit blog

Hier houdt NRC de laatste ontwikkelingen bij met betrekking tot de coronapandemie. Dit was het belangrijkste nieuws van zondag:

  • Het RIVM heeft 6.327 positieve coronatests verwerkt. Dat zijn er iets minder dan zaterdag, toen met 6.500 nieuwe besmettingen het hoogste aantal werd gemeten sinds het begin van de pandemie. In het ziekenhuis liggen 1.233 coronapatiënten, van wie 247 op de intensive care.
  • Verwacht wordt dat dinsdag meer coronamaatregelen worden aangekondigd. Vermoedelijk zullen premier Mark Rutte (VVD) en Volksgezondheidsminister Hugo de Jonge (CDA) tijdens een persconferentie aankondigen dat er meer regels komen om reizen en contactmomenten te doen afnemen. Om welke maatregelen het gaat, is nog niet duidelijk. Het kabinet zou een echte lockdown willen voorkomen.
  • 2,2 miljoen Nederlanders gebruiken momenteel de CoronaMelder op hun smartphone. De app moet de GGD helpen met bron- en contactonderzoek.
  • Ondanks een dringend advies van het kabinet vonden zondag meerdere kerkdiensten plaats met veel meer dan dertig bezoekers. In een kerk in Barneveld waren per dienst meer dan vierhonderd mensen aanwezig; in een kerk op Urk zelfs zeshonderd.
  • PVV-voorman Geert Wilders heeft kwaad bloed gezet met twee tweets over de etniciteit van coronapatiënten op de IC’s. Wilders stelt vraagtekens bij de constatering van IC-artsen dat veel IC-patiënten een niet-westerse achtergrond hebben en zei op Twitter dat „de operaties van Henk en Ingrid (…) worden uitgesteld omdat de IC’s vooral bezet worden door Mohammed en Fatima die onze taal niet spreken en lak hebben aan de regels”. Meerdere politici noemden zijn uitspraken racistisch.

Lees hier het hele blog terug: ‘Extra coronamaatregelen op komst, hoop lockdown te voorkomen’

De Myanmarese stad Yangon wordt gedesinfecteerd. Foto Lynn Bo Bo/EPA