Design om over na te denken: van coronaquilt tot persoonlijke urn

Ontwerpen De Dutch Design Week wordt dit jaar digitaal gehouden. Vier hoogtepunten uit de eindexamenshow van de Design Academy.

Foto Merlijn Doomernik

Dat de Dutch Design Week (DDW) in Eindhoven een online-evenement zal zijn, is een tegenvaller voor het grootste designfestival van Noord-Europa, vorig jaar goed voor 355.000 bezoekers. Tot eind september werkte de organisatie nog aan een afgeslankt fysiek evenement voor een internationaal publiek van galeriehouders, verzamelaars en potentiële opdrachtgevers. Omkleed met allerlei beperkende maatregelen zouden 25.000 bezoekers welkom zijn. Maar na de nieuwe coronamaatregelen van de overheid besloot de organisatie het livegedeelte alsnog te schrappen.

Ook digitaal zal de eindexamententoonstelling van de Design Academy Eindhoven, de zogeheten Graduation Show, vermoedelijk een van de belangrijkste exposities zijn. Zo’n tweehonderd studenten zullen hun afstudeerproject tonen.

Verwacht geen gebruiksvriendelijke industriële producten; de studenten van de Design Academy verkennen graag nieuwe werelden en presenteren vaak ideeën die stof tot nadenken geven. Een kleine selectie uit het aanbod.

100 procent leren sneakers

Foto Merlijn Doomernik

Wie: Michel Gallus (30)

Wat: sneakers die van de zolen tot de veters gemaakt zijn van één materiaal: koeienleer. Een heel verschil met de meeste andere sneakers. Die bevatten doorgaans een mix van niet-recyclebare materialen als polyurethaan, rubber en pvc. Ook door het vele transport bij de toelevering zorgen deze materialen voor milieubelasting.

Door minimaal naaiwerk toe te passen zijn kapotte onderdelen van de volledig leren sneakers eenvoudig te vervangen. Het leer looide hij met natuurlijke grondstoffen als boomschors en bladeren. Door verschillende afwerkingstechnieken kreeg hij voor alle onderdelen leer met de juiste eigenschappen. De voordelen van zijn ontwerp: een kortere productieketen, lokaal te fabriceren en duurzamer. Gallus hoopt met zijn ontwerp, zegt hij, materialen en productiemethoden binnen de sneaker-industrie ter discussie te stellen.

michelgallus.com


Gepersonaliseerde urn

Foto Merlijn Doomernik

Wie: Seungbin Yang (33)

Wat: een concept om doden te herdenken met een gepersonaliseerde urn. Aan de basis van dit idee lag een als ‘waardeloos’ bestempeld achttiende-eeuws mannenskelet dat Seungbin Yang cadeau kreeg van een Eindhovens museum. Om deze onbekende man respect te betuigen, verzon de in Zuid-Korea geboren ontwerper een levensverhaal bij het skelet: de beenderen waren van een edelman. Zijn biografie verbeeldde Yang in de ornamenten van een kabinet voor de schedel en beenderen. Direct na het uitbreken van de coronapandemie, toen in Brabant veel mensen overleden aan corona en uitvaartbijeenkomsten kort en met nog maar dertig aanwezigen mochten worden gehouden, verbreedde Yang zijn ontwerp tot een project voor gepersonaliseerde urnen. Het uitgangspunt: op een site kunnen nabestaanden aangeven wat belangrijk was voor de overledene. Yang ontwerpt vervolgens een sculpturale, over de overledene verhalende urn, die met een 3D-printer wordt gemaakt. De as van de dode, zegt Yang, krijgt zo een warm en persoonlijk in plaats van een neutraal en koud omhulsel.

seungbinyang.com


Discussievideo

Foto Merlijn Doomernik

Wie: Zan Kobal (27)

Wat: een video-installatie met de prachtige titel Nostalgia for a World That Never Existed, heimwee naar een wereld die nooit heeft bestaan. Daarmee onderzoekt de in Slovenië geboren Zan (spreek uit ‘Zaan’) Kobal misverstanden over nationale identiteiten. Op twee naast elkaar opgestelde schermen toont hij bijvoorbeeld opnamen van vrijwel identieke tulpenvelden, beide afkomstig van nationale verkeersbureaus. De ene van de Nederlandse VVV, de andere van de Turkse. „Wat is er Hollandser dan tulpen, zou je denken”, zegt Kobal. Maar de tulp is geen inheemse Nederlandse bloem, legt hij uit. De eerste bollen kwamen halverwege de zestiende eeuw vanuit Turkije naar de Lage Landen.

In een tijd van opkomend nationalisme en discussies over het tegengaan van migratie is het goed om te beseffen, zegt Kobal, dat historische identiteit altijd gebaseerd is geweest op culturele uitwisseling. De ontwerper hoopt dat zijn installatie uitnodigt tot een gesprek.

zankobal.com


Coronaquilt

Foto Merlijn Doomernik

Wie: Lena Joutsemo (29)

Wat: een quilt met gedeelde lockdown-ervaringen. Toen de coronapandemie uitbrak was de Zweedse ontwerper Lena Joutsemo nog aan het nadenken over een eindexamenproject. Een artikel over vrouwen in de Verenigde Staten en Rusland die tijdens de Koude Oorlog gezamenlijk een quilt maakten en vervolgens politici uitnodigen om daar eens een nachtje onder te slapen, inspireerde haar tot een digitale quiltgroep met zes vriendinnen in vier landen.

„Historisch gezien zijn vrouwen in tijden van crisis begonnen met quiltgroepen als een vorm van sociaal activisme”, zegt Joutsemo. Ze stuurde haar vriendinnen een naaikit en vroeg ze te verbeelden hoe ze de lockdown doorbrachten. Op de Graduation Show toont ze de quilt in combinatie met artikelen, tweets en posts op sociale media. Het geheel documenteert, zegt ze, wat er gebeurt als een wereldwijde pandemie ons dagelijks leven in de ijskast zet. Ze hoopt dat het troost biedt en mogelijk aanspoort tot meer grensoverschrijdende gezamenlijke projecten.

instagram.com/joutsemo/