Opinie

Ooit was Baudet een serieus te nemen alternatief, maar die tijd is voorbij

Marcel van Roosmalen

September vorig jaar bezocht ik uit nieuwsgierigheid een bijeenkomst van Forum voor Democratie op het Hembrug-terrein in Zaandam. Ik kwam er meerdere collega’s tegen, die er allemaal voor de zekerheid nadrukkelijk bij zeiden dat ze er net als ik waren vanwege hun jeukende journalistieke nieuwsgierigheid. De zaal was afgeladen met 2.500 Zaankanters, de meesten in pak. Ze hadden zich voor de gelegenheid netjes aangekleed en ik geloof dat ze die avond kregen waarvoor ze kwamen: een ander geluid, het gevoel gehoord te worden. Een van de middenstanders uit ons dorp zei later dat hij het prachtig had gevonden, al ‘die keurige rechtse mensen’. Inmiddels kan hij zich niet meer herinneren dat hij er ook bij was geweest die avond.

Gisteren dook er een filmpje op van Thierry Baudet voor het Tweede Kamergebouw. Hij zag er nog hetzelfde uit. Haren in een keurig gevouwen lok, blauw pak, shawltje zorgvuldig om de hals geknoopt. Zijn publiek was wel veranderd. Hij sprak door een megafoon een groep deplorables toe die al de hele dag luidruchtig rondom het parlement spookten om de coronawetgeving te stoppen. Hij zei wat ze wilden horen, zij hoorden wat ze wilden horen. Oerkreten, gejoel. Ze liepen die middag ook nog een paar keer de polonaise met een omgekeerde Nederlandse vlag om de schouders en scholden Rutte uit. Thierry Baudet stak toen hij klaar was de handen omhoog, inhaleerde het geluid en ging binnen tegenstemmen.

Het was een plaatje dat bleef hangen, de man met de megafoon detoneerde in alles met zijn publiek met wie je het alleen gezellig kunt hebben zolang je ze naar de mond praat. Van een serieus te nemen alternatief was hij verworden tot een hitser die het moet hebben van losers en outcasts die nog onbetrouwbaar zijn ook. Want als het erop aankomt, stemmen die waarschijnlijk op een andere politicus, die geen Latijn en moeilijke woorden nodig heeft om hun ongenoegen te verwoorden.

Alles aan dit moment was even onoprecht en zinloos: het praatje en het applaus ervoor. En toch vonden spreker en publiek elkaar daar in volstrekte harmonie. Ze waren uitgespeeld, er zat niets anders op dan te volharden in het zelfverkozen lot. Niemand wil nog echt naar ze luisteren, niets kan ze nog redden. Behalve dan als de samenleving vanwege corona nog verder uit het spoor loopt.

Daarom zijn ze tegen alle maatregelen, ook tegen de verstandige.

Marcel van Roosmalen schrijft op deze plek een wisselcolumn met Ellen Deckwitz.