Tekort virusremmer remdesivir komt niet onverwacht

Coronavirus Afgelopen dagen waren de ziekenhuizen door de virusremmer remdesivir heen, waardoor coronapatiënten het niet kregen.

Virusremmer remdesivir is bedoeld voor patiënten op verpleegafdelingen die moeite hebben met ademhalen.
Virusremmer remdesivir is bedoeld voor patiënten op verpleegafdelingen die moeite hebben met ademhalen. Foto EPA

Er is een acuut tekort aan het virusremmende middel remdesivir. Dat bevestigen artsen na berichtgeving in het Financieele Dagblad. Daardoor hebben Nederlandse coronapatiënten het middel afgelopen dagen niet gekregen, waar artsen het wel hadden willen voorschrijven. Remdesivir is geen levensreddend medicijn, maar een virusremmend middel. Veel Nederlandse ziekenhuizen, vermoedelijk de meeste, gebruiken het bij de behandeling van een deel van de coronapatiënten.

Omdat het medicijn nog in een experimentele fase is, beheert het RIVM de bevoorrading van het medicijn centraal en stuurt het op naar ziekenhuizen. Het RIVM had afgelopen dagen geen doses meer. Dinsdagmiddag kreeg het RIVM via de Europese Commissie een nieuwe lading binnen genoeg voor een dag of drie.

Het Erasmus MC in Rotterdam vernam vrijdag van het dreigende tekort. Sinds zaterdagavond komen de medicijnen niet meer. „Een remdesivir-kuur duurt bij ons vijf dagen”, zegt Nicole Hunfeld, ziekenhuisapotheker bij Erasmus MC. „Wij hebben ervoor gezorgd dat de mensen die ermee gestart zijn, het kunnen afmaken. Nieuwe patiënten kunnen we het middel sinds zaterdag niet meer geven, dat zal in sommige andere ziekenhuizen ook zo zijn.” De voorraad wordt centraal ingekocht door de Europese Commissie, die de verdeling over verschillende lidstaten vervolgens regelt op basis van het aantal coronapatiënten. The Daily Mail schrijft dat Engeland ook met tekorten worstelt. Britse artsen is gevraagd selectiever te zijn met aan wie ze het medicijn geven. In België zijn er vooralsnog geen tekorten, schrijft De Standaard.

Discussie onder artsen

Het middel is bedoeld voor patiënten op verpleegafdelingen die moeite hebben met ademhalen. Het wordt niet op intensive cares gebruikt. „Een internationaal onderzoek laat zien dat patiënten met hulp van het middel vier dagen eerder opknapten”, zegt Robin Peeters, voorzitter van de Nederlandse Internisten Vereniging. „Op de overleving van patiënten had het geen effect.”

Sommige ziekenhuizen gebruiken het middel überhaupt niet. Hunfeld: „Sommige artsen zeggen: de studies zijn nog niet overtuigend genoeg.” Dinsdagavond is er een panelgesprek binnen de Nederlandse Internisten Vereniging over in hoeverre de werking van het middel overtuigend bewezen is.

Trump reserveerde productie

Dat er tekorten zouden gaan ontstaan, leek eind juni al duidelijk. De Amerikaanse president Donald Trump maakte toen jubelend bekend dat hij een miljoenencontract had getekend met het Amerikaanse farmabedrijf Gilead, waarin hij de vrijwel gehele productie van het medicijn gedurende de drie maanden die gingen komen op zou kopen van het concern. Trump ‘reserveerde’ in totaal 500.000 behandelingen: 100 procent van de productie in juli, 90 procent van de productie in augustus en 90 procent van die in september.

Daarmee zou per definitie schaarste ontstaan. Remdesivir wordt namelijk vrijwel exclusief gemaakt door Gilead. Voor andere landen bleven er van de productie in het afgelopen kwartaal dus slechts restjes over. Additionele productiecapaciteit moest nog opgetuigd worden, en dat proces verliep langzaam. Medisch specialisten zeiden destijds te vrezen dat de nationalistische opstelling van Trump bij remdesivir een voorbode was van de strijd die zou gaan losbarsten om toekomstige coronavaccins.

Europees contract met Gilead

De Europese Commissie kon in juli een contract afsluiten met Gilead voor zo’n 30.000 behandelingen, meldt een woordvoerder. Contractonderhandelingen met de Amerikaanse farmaceut voor een nieuwe lading zijn bijna afgerond. Als het contract is getekend, kunnen lidstaten zelf bij Gilead bestellingen doen om aan het middel te komen. Gilead stelt inmiddels de productiecapaciteit dusdanig te hebben te hebben opgeschroefd, dat het eind deze maand wereldwijd aan alle vraag kan voldoen.