De geschiedenis van Instagram in tien foto’s

Sociale media Instagram bestaat dinsdag tien jaar. Het begon als platform waar creativiteit voorop stond, maar de commercie stond dat in de weg. Tien jaar Instagram in tien foto’s.

Eerste foto op Instagram van bedenker Kevin Systrom.
Eerste foto op Instagram van bedenker Kevin Systrom. Instagram

1. Eerste foto

Nadat oud-Google-werknemer Kevin Systrom in de zomer van 2010 een taco had besteld in het Mexicaanse kustplaatsje Todos Santos, leek het hem tijd de eerste foto te plaatsen op de app die hij aan het ontwikkelen was. „Test” was het bijschrift van Systroms post, een foto van een hond en de voet van zijn vriendin. Hij kon op dat moment niet bevroeden dat deze foto een cultureel fenomeen zou inluiden dat de manier waarop we op vakantie gaan, hoe we eruit zien, wat we eten en hoe we ons huis inrichten voorgoed heeft veranderd.

Op 6 oktober 2010 lanceerde hij Instagram. „Als ik had geweten dat dit de eerste foto op Instagram zou zijn, zou ik beter mijn best hebben gedaan”, zei Systrom vijf jaar later in een interview met The Daily Telegraph.

Dit bericht bekijken op Instagram

test

Een bericht gedeeld door Kevin Systrom (@kevin) op

Hij bedacht Instagram met zijn vriend Michel Krieger, die hij had ontmoet op Stanford University, hofleverancier van Californische tech-ondernemers. Systrom had net Burbn opgericht, een app waarop mensen hun liefde voor whisky konden delen, met Krieger als enthousiaste gebruiker. Omdat ze van fotografie hielden, bouwden de twee Burbn om en noemden het Instagram. Het idee: met je telefoon een fotootje maken, eventueel een filter eroverheen, en uploaden maar. Zo moest Instagram een platform worden waar fotofanaten hun creativiteit kwijt konden. Het sloeg direct aan: binnen drie maanden had de app al één miljoen gebruikers. Inmiddels wordt de waarde van Instagram geschat op 102 miljard dollar (87 miljard euro). Dat is vijf keer zoveel als Snapchat en zes keer zoveel als Twitter.

2. Waarheen, in welke jurk?

Als Instagram nog maar anderhalf jaar in de lucht is, koopt Facebook-topman Mark Zuckerberg het fotoplatform voor 1 miljard dollar. De app telt dan ruim dertig miljoen gebruikers. Niet niks, maar vergeleken met Facebook (dan bijna één miljard) is Instagram maar een kleine speler. Weinig mensen konden daarom voorzien dat Instagram, met tegenwoordig meer dan één miljard gebruikers, zou uitgroeien tot een van de grootste, meest invloedrijke online platforms van de afgelopen tien jaar. Instagram heeft het schoonheidsideaal van jonge vrouwen en mannen over de hele wereld beïnvloed, en bepaalt waar mensen graag heengaan.

3. Dezelfde stranden, dezelfde bergtoppen

Daarmee heeft het sociale platform hordes mensen naar dezelfde stranden, bergtoppen en bruggetjes op aarde gedirigeerd – plekken die instagrammable zijn. Het Instagram-account @instarepeat laat dat zien met collages van Instagramfoto’s die op dezelfde plekken zijn genomen. Instagram veranderde ook menig millennial-interieur.

4. Minimalistische huiskamers

Een typerend voorbeel is Kinfolk, het Amerikaanse slow lifestyle magazine dat via Instagram de inspiratie vormde voor menig minimalistische huiskamer.

5. Kim Kardashian komt aan boord

In 2012, het jaar van de overname door Facebook, gebeurt nog iets belangrijks: Kim Kardashian meldt zich op Instagram. De beroemdheid uit de realityserie Keeping up with the Kardashians begrijpt als een van de eersten dat ze op Instagram haar make-uplijnen en lifestylemerken kan promoten zonder tussenpersoon. Het fenomeen de influencer komt daarmee in opmars. Influencers verkopen hun bekendheid aan adverteerders om een bepaalde doelgroep te bereiken. Met meer dan 6,1 miljoen gesponsorde Instagram-posts tussen 2016 en 2020 zou dit verdienmodel heel normaal worden. Onlangs maakten de Kardashians bekend te stoppen met hun serie. Reden: dankzij hun Instagram-inkomsten – Kim Kardashian verdient volgens marketingbedrijf Hopper HQ 700.000 euro per gesponsorde post – hebben ze televisie niet meer nodig.

6. Eerste advertentie

Zuckerberg belooft topman Systrom aanvankelijk volledige autonomie, maar die vrijheid wordt na verloop van tijd steeds verder ingeperkt. De Facebook-baas dwingt Systrom om advertenties toe te laten op het platform, zodat er meer geld in het laatje komt. Een gesponsorde foto van een Michael Kors-horloge betekent in 2013 de eerste echte advertentie op Instagram. Honderdduizenden advertenties zullen volgen. Vorig jaar kwam meer dan een kwart van de omzet van Facebook uit Instagram (zo’n 20 miljard dollar van 70,7 miljard)

7. Stories

Instagram wordt vooral onder jongeren populair, maar krijgt met Snapchat ook een gedegen concurrent. Het aantal gebruikers van die app, waarop foto’s na versturen vrij snel weer verdwijnen, groeit in 2016 met 63 procent naar 153 miljoen. Voor Zuckerberg reden om – tegen de zin van Systrom – met Stories een bijna identieke functie toe te voegen aan Instagram. Beter goed gejat dan slecht verzonnen, lijkt het, want het aantal Instagram-gebruikers neemt in 2017 toe als nooit tevoren, terwijl dat van Snapchat afvlakt. Het platform herhaalt het trucje in 2020 met de introductie van Reels, een functie die verdacht veel lijkt op het onder tieners immens populaire TikTok.

Met Stories, gezichtsfilters en de feed(tijdlijn) op basis van persoonlijke voorkeuren verzint Instagram vanaf 2016 steeds meer manieren om gebruikers zo lang mogelijk op de app te houden. De invoering van aanbevelingsalgoritmes komt het bedrijf op veel kritiek te staan. Volgens Systrom, die zíjn Instagram dan nog wil verdedigen, zorgt het algoritme er juist voor dat mensen de „meest betekenisvolle content zien”.

Toch stappen de inmiddels 36-jarige Systrom en Krieger in 2018 op. In een statement zeggen ze toe te zijn aan een nieuwe creatieve uitdaging. Volgens Bloomberg liep de spanning tussen hen en Zuckerberg te hoog op.

Voorbeeld hoe je Stories maakt Instagram

8. Insta-schoonheid

Wat de Kardashians en andere influencers ook bereiken, is dat Instagram meer gaat draaien om bevestiging, status en uiterlijke schijn. Wat ‘echt’ is, lijkt er op het platform steeds minder toe te doen. „[Influencers] hebben het beeld van wat authentiek is op z’n kop gezet”, zei mediawetenschapper Linda Duits eerder in NRC. Met soms negatieve gevolgen.

Uit een vragenlijst van het Britse onderzoeksinstituut RSPH onder 1.500 gebruikers blijkt dat Instagram negatieve invloed heeft op de mentale gezondheid – met eenzaamheid, depressie en de angst er niet bij te horen. Vooral jonge vrouwen willen voldoen aan het Instagram-schoonheidsideaal, dat wordt bepaald door filters. Het populaire account @celebface legt bloot hoe beroemdheden met Photoshop oneffenheden wegpoetsen en hun rondingen vergroten.

Dit bericht bekijken op Instagram

Photoshop fail or not? 🤔

Een bericht gedeeld door WELCOME TO REALITY (@celebface) op

9. Engagement

Hoewel Instagram vooral een plek is voor vrolijke plaatjes, komt er gaandeweg ook meer aandacht voor maatschappelijke problemen. Influencers roepen na de bosbranden in Australië op geld te doneren, en ze worden, al dan niet betaald door overheden, onderdeel van coronacampagnes.

Dit bericht bekijken op Instagram

PLEASE READ PEOPLE! I'm so sorry for posting this. But as an ambassador for @wnfnederland @wwf and as an human being who respects all nature and wildlife on planet earth, it feels like my duty to do so. This heartbreaking and terrible situation is going on in Australia for the last months. Australia has become a victim of terrifying bush fires. About 12.35 million acres of land have burned across Australia, according to the Associated Press. By comparison, wildfires in California in 2018—which the California Department of Forestry & Fire Protection says was “the deadliest and most destructive wildfire season on record” in the state—burned an area of less than 2 million acres. This really is hell on earth. Over 500 million animals are killed by the Australia bush fires the last months. This really breaks my heart. And I got mad respect for all the fireman and volunteers who are desperately trying to fight the fires and save the wildlife and people. I'm sorry for posting pictures like this. But I need you to see what's going on and how important it is to help. Please don't close your eyes because what you see is negative. Almost 95% of the Koala bears are gone. I'm trying to stay positive but it hits me right in my soul. If you have a chance to donate please help. There's a link in my bio if you would like to donate for @wwf_australia Or if you want to donate for other purposes go check out @celestebarber Instagram and stories to see where you can donate. Also I will tag some Influencers and celebrity's who are standing close to me to spread more awareness about this situation. And for all people who are reading this, feel free to spread the word. In the last picture in this post you can see how much Australia is burning. Australia really needs our attention. Sending all my love to the world in general. The world needs more love. And Australia needs us. 🇦🇺❤️

Een bericht gedeeld door Kim Feenstra (@k2im) op

10. Black Lives Matter

De meest bepalende activistische post zou de zwarte tegel met hashtag Blackout Tuesday worden, een boodschap tegen racisme en politiegeweld die na de dood van George Floyd miljoenen keren wordt gedeeld.

Dit bericht bekijken op Instagram

👑 #blackouttuesday⚫️ #BLM✊🏾

Een bericht gedeeld door LeBron James (@kingjames) op