Recensie

Recensie Muziek

God is een opschepper in de wereld van Bart Moeyaert

Muziektheater Het Nederlands Blazers Ensemble laat hobo’s en klarinetten zweven over de oervloed als Gods geest over het water in muziekvoorstelling ‘De Schepping’.

Het Nederlands Blazers Ensemble en Bart Moeyaert in De Schepping.
Het Nederlands Blazers Ensemble en Bart Moeyaert in De Schepping. Foto Peter Lodder

De Schepping, ja, het is alweer een tijdje geleden, beaamde hoboïst Bart Schneemann, artistiek leider van het Nederlands Blazers Ensemble. Het gezelschap reist door Nederland met muziek uit Haydns oratorium Die Schöpfung. Het monumentale stuk werd begin negentiende eeuw door componist Triebensee bewerkt voor acht blazers. Want in Haydns tijd koesterden Weense edelen meestal een eigen klein blaasorkest, dat bij maaltijden en feesten als coverband fungeerde: het speelde populaire symfonieën en opera’s in instrumentale pocketvorm.

Het Nederlands Blazers Ensemble voegde – al begin deze eeuw – aan dit Schöpfung-arrangement contrabas, trompet en slagwerk toe, en vroeg de Vlaamse schrijver Bart Moeyaert zijn eigen scheppingsverhaal hierbij te vertellen. En dat deed hij, in zijn eigen persoonlijke en ongerijmde stijl.

„In het begin was er niets.” De eerste zin van Moeyaert roept meteen een paradox op, want ja, daar ergens in iets wat geen licht en donker heet – die bestonden immers nog niet – zit God, op een stoeltje, en ook Bart zelf.

En God groeit niet enkel uit tot schepper, maar ontpopt zich eveneens als opschepper (duim omhoog, alles is volmaakt).

Nieuwe werelden

Moeyaert verplaatst zich in de eerste mens, in zijn frustraties, bewondering, hulpeloosheid, met de ontwapenende humor van de kinderlogica die telkens op de grenzen van de werkelijkheid stuit. En tenslotte vraagt de bezoeker zich af: ontmoeten we God in de schepping of heeft Hij haar als gordijn tussen ons en Hem opgetrokken?

Tegenover Moeyaerts hulpeloos zoekende taal bloeien in Haydns muziek nieuwe werelden op. De hobo’s en klarinetten zweven over de oervloed als Gods geest over het water. En NBE’s toevoeging van slagwerk, trompet en contrabas geeft de bewerking de kartelrand die het origineel van Triebensee mist. De voorstelling is een treffende belichaming van het denkbeeld dat muziek begint waar woorden eindigen.