Beleggers boos om voorsprong van flitshandelaren

Euronext Beursbedrijf Euronext blijkt sommige beleggers sneller marktinformatie te verschaffen dan andere – enkele miljoenste delen van een seconde.

Mensen van Euronext aan het werk. Volgens het beursbedrijf ontstond het verschil afgelopen zomer bij het doorvoeren van IT-verbeteringen.
Mensen van Euronext aan het werk. Volgens het beursbedrijf ontstond het verschil afgelopen zomer bij het doorvoeren van IT-verbeteringen. Foto Merlin Daleman

Enkele miljoenste delen van een seconde. Van die kennisvoorsprong profiteren flitshandelaren bij beursbedrijf Euronext, ten koste van andere beleggers, berichtte Het Financieele Dagblad maandag. Op de Amsterdamse beurs, maar ook in Brussel, Lissabon, Parijs en Dublin kunnen deze snelle handelaren nét iets eerder zien wat er op de financiële markten gebeurt. En daar kunnen ze dan ook nét iets sneller op inspelen dan andere, langzamere beleggers.

Zo’n miljoenste seconde lijkt misschien weinig, maar voor moderne beleggers telt álle tijdwinst, zegt hoogleraar finance Albert Menkveld van de Vrije Universiteit Amsterdam. „De laatste decennia zijn veel grote beleggers overgegaan op algoritmisch beleggen.” Voorgeprogrammeerde computers beslissen in een fractie van een seconde wanneer een belegging gekocht of verkocht wordt. „Dan is snelle kennis over de status van de markt heel belangrijk.”

Lees ook: Flitshandel: de snelste wint de jackpot, de belegger betaalt

Stel: de computer van een flitshandelaar ziet net iets sneller dat er een grote vraag ontstaat naar een bepaald beleggingsproduct, waardoor dat in waarde stijgt. Dan kan de computer direct een zeer vergelijkbaar beleggingsproduct kopen dat nog niet in waarde is gestegen – vóórdat concurrenten dat kunnen doen.

‘Slechte beurt’

Beleggersvereniging VEB is ontstemd. „Ik vind het een echt een heel slechte beurt van Euronext”, zegt directeur Paul Koster, die ook vindt dat de Autoriteit Financiële Markten een onderzoek moet instellen. „De beurs moet streven naar gelijke informatie voor álle beleggers. Dat staat ook in Europese regelgeving.”

Menkveld vindt het vooral kwalijk dat Euronext hier niet open over is geweest. „Dit had geen nieuws mogen zijn.”

Deze kennisvoorsprong voor flitshandelaren wordt veroorzaakt door het handelssysteem dat Euronext twee jaar geleden in gebruik nam. Dat heeft twee soorten kanalen met marktinformatie: een ‘publiek’ kanaal voor iedereen en ‘private’ kanalen voor wie betrokken is bij de aan- of verkoop van dat specifieke product. De informatie via private kanalen is enkele microseconden sneller.

Flitshandelaren trekken informatie uit de ‘snelle kanalen’, meldde het FD, door met kleine orders aan zoveel mogelijk transacties mee te doen. Vervolgens gebruiken ze die informatie om winst te maken met veel grotere transacties.

Euronext laat in een schriftelijke reactie weten dat „geen enkele partij wordt bevoordeeld of benadeeld” door het beursbedrijf. Wel bevestigt een woordvoerder dat handelaren die betrokken zijn bij de aankoop of verkoop van een beleggingsproduct iets eerder informatie ontvangen over „de transactieprijs en het volume” dan andere marktpartijen.

Dat verschil ontstond afgelopen zomer bij „het doorvoeren van verschillende IT-verbeteringen”. Sindsdien, zegt de woordvoerder, „is de bevestiging van de transactie voor de betrokken partijen beschikbaar enkele microseconden vóórdat deze beschikbaar is voor andere marktpartijen.”

‘Pensioenfondsen de dupe’

Volgens hoogleraar Menkveld zijn andere grote beleggers hiervan de dupe, omdat zij een informatieachterstand hebben.

Verschillende grote institutionele beleggers die NRC maandag benaderde, zoals pensioenuitvoerders en vermogensbeheerders, kunnen of willen nog niet reageren. Sommigen lijken overvallen door het nieuws. „Natuurlijk zijn we bekend met fast trading en houden we daar rekening mee in onze processen”, zegt een woordvoerder van NN Investment Partners. Maar het nieuws van maandag „zijn wij nog aan het analyseren”. Ook bij pensioenuitvoerder APG wordt nog uitgezocht wat er precies aan de hand is.