Recensie

Recensie Muziek

Bij gebrek aan mannen brachten Italiaanse nonnen een kleurrijk palet aan vrouwenstemmen

Dirigent Ton Koopman werd donderdag getroffen door een lichte beroerte. Daarom werd hij vrijdag in een fijnproeversprogramma met muziek van Italiaanse nonnen uit de 17de-eeuw vervangen door koordirigent Wilma ten Wolde.

Ton Koopman
Ton Koopman Foto Foppe Schut

Voor Nationaal Vrouwen Jeugdkoor en het Amsterdam Baroque Orchestra was het donderdag in Arnhem een schokkende ervaring. Nadat er eerst de hele dag onzekerheid was geweest of het concert überhaupt zou doorgaan, werd dirigent Ton Koopman (76) op het podium onwel. Een lichte beroerte bleek na afloop, maar Koopman dirigeerde door tot de laatste noot. Hij werd vrijdag vervangen door koordirigent Wilma ten Wolde. Of hij het laatste tourneeconcert donderdag in Enschede weer zelf zal leiden, is nog onduidelijk.

Het was de tweede keer dit jaar dat je Ton Koopman graag een ander lot had gegund. Deze zomer werd bekend dat zijn Amsterdam Baroque Orchestra geen subsidie krijgt, o.a. omdat het tekortschiet in het toepassen van de Code Diversiteit en Inclusie. Het wekte enige bevreemding in het licht van het programma waarmee het Amsterdam Baroque Orchestra deze week rondtoert: met het Nationaal Vrouwen Jeugdkoor (16-30 jaar) herontdekt het motetten van Italiaanse nonnen uit de barok, met een focus op Chiara Margarita Cozzolani (1602-1677), Benedictines uit Milaan.

Het bleek een programma voor fijnproevers. De zangeressen van het Nationaal Vrouwen Jeugdkoor zijn hun leerjaren in het Nationaal Kinderkoor in leeftijd, ervaring en kwaliteit ontgroeid, maar de meeste stemmen – hier ook volop solistisch ingezet – klinken nog steeds extreem jong, strak en puur. Mix dat met het feit dat de nonnen bij ontstentenis van mannen juist graag componeerden voor een zo kleurrijk mogelijk palet aan vrouwenstemmen en je snapt: hier klonken stemtimbres die je niet alle dagen hoort. Lage alten zonder vibrato. Een stratosferisch hoge sopraan. En de koorklank zelf, waarop in lenigheid en zuiverheid niets valt af te dingen.

Koordirigent Wilma ten Wolde leidde uitstekend: beheerst en vanuit het koor gedacht. De jonge vrouwen zongen voorbeeldig. En toch miste je soms iets van rauwe religieuze verbijstering en exaltatie, de peperige elementen waarvoor anders Koopman pal had gestaan met zijn aanstekelijke enthousiasme en oppokende gebaren.