Analyse

Ook het virus was te gast op Trumps bijeenkomst in de Rozentuin

Besmette Republikeinen Het presentatiefeestje voor kandidaat-opperrechter Amy Coney Barrett lijkt debet aan een reeks besmettingen in de top van de Republikeinse partij, de president incluis.

De presentatie van kandidaat hoge rechter Amy Coney Barrett vorige week in de Rose Garden.
De presentatie van kandidaat hoge rechter Amy Coney Barrett vorige week in de Rose Garden. Foto Carlos Barria/Reuters

Met 19 graden Celsius en een lichte kans op neerslag was het zaterdag 26 september zeker geen stralende nazomerdag in Washington. Toch besloot de regering-Trump die dag om de presentatie van Amy Coney Barrett als kandidaat-rechter voor het Hooggerechtshof in de buitenlucht te organiseren. Zeker 150 genodigden namen plaats op rijen dicht op elkaar geplaatste klapstoeltjes in de Rozentuin. Een rechthoekig gazon, omzoomd met enkele bloembedden en bomen, grenzend aan de westvleugel van het presidentiële woon-en werkverblijf.

De Rozentuin-ceremonie op die zaterdag ligt onder een vergrootglas nu zeker zeven aanwezigen recent positief getest zijn op het nieuwe coronavirus – president Donald Trump zelf voorop. Donderdag meldde hij besmet te zijn met het virus, waarna hij vrijdag „voor alle zekerheid” per helikopter overgebracht werd naar het militaire Walter Reed-ziekenhuis in Maryland. Hij voelt zich naar eigen zeggen goed, maar is ook „vermoeid”, en zal zeker enkele dagen opgenomen blijven. Ook een van de andere besmette aanwezigen, Trump-adviseur Chris Christie, ligt inmiddels in het ziekenhuis.

Met een gemiddelde incubatietijd van vijf tot zes dagen, zou het al terugrekenend goed kunnen dat Trump het virus die zaterdag opliep. En anders wel anderen in zijn entourage, waarna hij mogelijk besmet werd, speculeren Amerikaanse media dit weekeinde in reconstructies van Trumps recente werk- en campagneschema.

Buitenlucht

Alleen omdat de bijeenkomst in de buitenlucht was, lijkt het vooralsnog geen waar superspread-event te zijn geworden. De vele beschikbare persfoto’s en camerabeelden tonen dat slechts een paar genodigden mondkapjes droegen. De enigen die ze consequent op hebben, zijn de mannen en vrouwen in legeruniform, de journalisten in de persvakken en het bedienend personeel. De gasten, onder wie veel top-Republikeinen, schudden elkaar zorgeloos de hand, delen knuffels uit en staan of zitten dicht op elkaar.

Deze prominente Republikeinen testten positief:

De ceremonie „was een triomfantelijke flashback naar de Tijd van Vroeger – voordat gezondheidsvoorschriften massabijeenkomsten inperkten, voordat mensen dringend gevraagd werd om gezichtsmaskers te dragen en afstand van elkaar te houden”, schreef The Washington Post zaterdagochtend. De aanwezigen hadden inderdaad een triomf te vieren: ze luisterden de voordracht op van alweer de derde conservatieve hoge rechter die Trump kan benoemen. Hierdoor zou het Hof voor jaren, mogelijk decennia, een stabiele conservatieve meerderheid van 6-3 krijgen.

Dat historische wapenfeit, waarmee Trump vooral christelijke kiezers zeer zou behagen, dreigt nu juist door de zorgeloze lancering van Amy Coney Barretts kandidatuur in de Rozentuin vertraging op te lopen. Al voordat Covid-19 eind deze week het Witte Huis bereikte, hanteerden de Republikeinen een ongebruikelijk krap tijdschema voor haar benoemingsprocedure. Die willen ze namelijk liefst afgerond hebben voor de presidents- en Congresverkiezingen van 3 november. En sowieso voor begin januari als een nieuwe Senaat aantreedt, waarin zij dan mogelijk geen meerderheid meer hebben. Bovendien kan een mogelijke betwiste uitslag van de presidentsverkiezingen uiteindelijk bij het Hooggerechtshof belanden: nog een reden voor Trump en zijn partij om een conservatieve meerderheid in het Hof spoedig rond te krijgen.

Lees ook: Hoe beïnvloedt corona de verkiezingen en 22 andere vragen

Justitiecommissie

Coney Barretts benoemingsprocedure moet 12 oktober beginnen met vier dagen aan hoorzittingen in de invloedrijke Justitie-commissie van de Senaat. Maar twee leden daarvan zijn inmiddels positief getest: Thom Tillis, senator voor North Carolina, en Mike Lee, uit Utah. De laatste is op een filmpje van parlementair kanaal C-Span te zien terwijl hij in de Rozentuin omhelzingen uitdeelt, een blauw wegwerpmondkapje verfrommeld in de hand.

Alleen als Tillis (60) en Lee (49) na hun positieve test verder geen symptomen ontwikkelen, kunnen ze nog net op 12 oktober aanwezig zijn. Volgens (overigens niet-bindende) overheidsrichtlijnen moeten ze namelijk tien dagen in thuisisolatie, te tellen vanaf de datum dat ze klachtenvrij zijn.

Na de commissiezittingen is een stemming in de voltallige Senaat de volgende stap in de procedure. De Republikeinen lijken nu met maar twee dissidenten in de fractie net voldoende stemmen te hebben. Maar naast Tillis en Lee testte ook Ron Johnson, senator voor de staat Wisconsin, positief, zo bleek zaterdag. Als deze drie niet bij de stemming aanwezig zouden kunnen zijn, wordt het snel onwaarschijnlijker dat die zou plaatsvinden. Bij een stemming in de Senaat is inbellen geen optie, iedereen moet fysiek aanwezig zijn.

De Democraten, die zich al fel verzetten tegen het opvullen van een vacature aan het Hooggerechtshof zo kort voor de verkiezingen, zeggen hun Republikeinse collega’s op dit punt niet te vertrouwen. „Het is onverantwoordelijk en gevaarlijk om de hoorzitting door te zetten – en er is ook geen goede reden voor”, zei Chuck Schumer, voorman van de Democraten in de Senaat vrijdag. De oppositiepartij wil eerst meer duidelijkheid over welke Republikeinse volksvertegenwoordigers vorige week zaterdag allemaal besmet kunnen zijn geraakt. „Anders wordt een toch al niet-legitiem proces ook nog eens gevaarlijk.”

Ondanks alle Democratische kritiek, bepalen Senaatsleider Mitch McConnell en commissievoorzitter Lindsey Graham uiteindelijk hoe en wanneer de procedure begint. Graham zei vrijdag dat hij vast wil houden aan 12 oktober en McConnell opperde dat een deel van de besmette Republikeinse collega’s ook kan deelnemen via een videoverbinding. De Democraten verwierpen dat, omdat de kwestie daarvoor te belangrijk is. McConnell echter twitterde vrijdag, na een telefoongesprek met Trump: „Volle kracht vooruit met de eerlijke, gedegen en tijdige procedure die de kandidaat, het Hooggerechtshof en het land verdienen.”

Lees ook deze analyse over de politieke gevolgen van de besmetting van Trump

Dit artikel is zondag om 9.30 geactualiseerd met een nieuw bekend geworden besmetting in de Rozentuin (Chris Christie) en de besmetting van senator Ron Johnson.