Recensie

Recensie Theater

‘Patroon’ is liefdevol steekspel tussen zoons en hun vaders

Theater Vader Erik Bindervoet schreef een toneelstuk voor zijn acterende zoon Ludwig over vader-zoonrelaties. De zoon speelt virtuoos beide generaties.

Ludwig Bindervoet in ‘Patroon’.
Ludwig Bindervoet in ‘Patroon’. Foto Julian Maiwald

Het begint met een plas bloed. Zorgvuldig zet de vader zijn eigen moord in scène: hij knijpt een fles schenkstroop uit en gaat er voorzichtig naast liggen, in een onnatuurlijke houding die suggereert dat zijn schedel is ingeslagen. Is dit een fantasie van de zoon? De angstdroom van de vader? Of een sterk staaltje foreshadowing?

Met Patroon schreef dichter en vertaler Erik Bindervoet een monoloog waarin een vader zich vernietigend uitlaat over zijn zoon, die „kleine onzelfstandige, door zichzelf in de boeien geslagen voor ik hem in het gareel kon krijgen”.

De generatiestrijd die zich in de tekst ontvouwt krijgt extra kracht doordat het stuk wordt gespeeld door Bindervoets zoon Ludwig, die zich virtuoos en onnavolgbaar aan de waanzinnig veeleisende tekst overgeeft. Zo wordt de voorstelling een liefdevol steekspel tussen twee zoons, die elk op frictievolle wijze hun respectievelijke vaders – en daarmee zichzelf – proberen te begrijpen.

Lees ook het interview: Vader en zoon Bindervoet maken samen voorstelling: ‘Schrappen is ook vadermoord’

Pesterige muziek

Regisseur Naomi Velissariou onderstreept die dubbele dialoog door Bindervoet jr. op de vloer tot schilder te maken. De acteur bindt de strijd aan met de allesoverheersende tekst die uit zijn eigen mond blijft rollen door er beeldend antwoord op te geven, eerst in de vorm van kindertekeningen op de vloer, dan steeds abstracter en performatiever, totdat hij als actionpainter-in-overdrive door de verf rolt. Het verzet tegen de vader laat zichtbare sporen na, tot de zoon er bijna in verdwijnt.

De ritmes van Bindervoets poëtische taal worden bovendien op briljante wijze van een soort complementaire tegenkracht voorzien door componist Jimi Zoet, die met zijn hypermoderne score op bijna pesterige wijze op het hoge literaire gehalte van de tekst reageert.

Ondanks het sentimentele slot, waarin Bindervoet jr. in zijn spel iets te gemakzuchtig op emotionele catharsis inzet, levert de weerbarstige samensmelting van tekst, spel, beeld en muziek in Patroon eindeloos boeiend totaaltheater op.