Navalny: Poetin zit achter mijn vergiftiging

Novitsjok Het gebruik van novitsjok wijst er volgens Aleksej Navalny op dat president Poetin moet hebben geweten van zijn vergiftiging. Het Kremlin heeft altijd alle betrokkenheid ontkend.
Oppositieleider Aleksej Navalny in het Berlijnse ziekenhuis waar hij na zijn vergiftiging werd verzorgd.
Oppositieleider Aleksej Navalny in het Berlijnse ziekenhuis waar hij na zijn vergiftiging werd verzorgd. Foto EPA

De Russische oppositieleider Aleksej Navalny denkt dat president Vladimir Poetin achter de vergiftiging met het zenuwgif novitsjok zit die hem eind augustus bijna het leven kostte. „Een andere versie van hoe het is gegaan, kan ik niet bedenken”, zegt Navalny in een donderdag gepubliceerd interview met het Duitse weekblad Der Spiegel. Het gebruik van novitsjok is volgens Navalny de belangrijkste aanwijzing voor Poetins betrokkenheid.

Het Kremlin ontkent ten stelligste iets te maken te hebben met de actie tegen Navalny. Poetin heeft volgens Le Monde tegen de Franse president Emmanuel Macron gezegd niet uit te sluiten dat Navalny zichzelf heeft vergiftigd. Hij zou ook een link met Letland hebben geopperd, omdat een van de ontwikkelaars van novitsjok daar zou wonen. Macron zou Poetin in hun telefoongesprek hebben aangespoord een diepgravend onderzoek in te stellen. Vooralsnog hebben de Russen dat niet gedaan: in een vooronderzoek zijn volgens de autoriteiten geen tekenen van een misdrijf gevonden.

Lees ook: Het Kremlin geeft geen krimp als het om Navalny gaat

Volgens Navalny kan de opdracht tot het inzetten van novitsjok maar van drie mensen komen. Tegen Der Spiegel noemt hij de voormannen van de Russische inlichtingendiensten FSB, SVR en GROe. „Als je de Russische realiteit kent, weet je ook dat zij zo’n besluit niet kunnen nemen zonder instructies van Poetin. Ze zijn ondergeschikt aan hem.” Als Poetin niet achter de vergiftiging zit, zegt Navalny, dan zou het „nog veel erger” zijn. „Een bekertje novitsjok is voldoende om alle passagiers op een groot Berlijns metrostation te vergiftigen. Als niet drie maar dertig mensen er toegang toe hebben, is dat een wereldwijd gevaar.”

‘Je weet: dit is het einde’

Laboratoria in Duitsland, Zweden en Frankrijk hebben vastgesteld dat Navalny is vergiftigd met novitsjok. De groep gifstoffen, die ontwikkeld is in de Sovjet-Unie, is eerder gebruikt bij de aanslag op de Russische dissident Sergej Skripal en diens dochter. Zij werden in 2018 vergiftigd in het Verenigd Koninkrijk, waar ze in ballingschap leefden. De aanval, die de Skripals ternauwernood overleefden, was waarschijnlijk het werk van Russische geheim agenten.

Navalny vertelt tegen Der Spiegel hoe hij zich voelde toen hij net vergiftigd was. „Je voelt geen pijn, maar je weet dat je doodgaat. En wel meteen, bedoel ik. Ondanks dat niets je pijn doet. Je weet: dit is het einde.” Hij werd vorige week woensdag ontslagen uit het Berlijnse ziekenhuis waarnaar hij eind augustus werd overgebracht. Het gaat „elke dag beter” met hem, zegt Navalny. Mogelijk kan hij weer helemaal de oude worden. „Ik ben eigenlijk een beetje een proefkonijn. Er zijn niet veel mensen die vergiftiging met zenuwgif hebben overleefd.” Hij zegt niet bang te zijn om terug te gaan naar Rusland, zoals hij zich heeft voorgenomen. „Niet teruggaan zou een cadeau voor Poetin zijn dat ik hem niet wil geven.”