‘Jongerentop’ over de impact van corona op hun leven uitgesteld

Jongeren Het is ironisch: door de coronamaatregelen is de Jongerentop 010 van volgende week uitgesteld, waarop vijfhonderd Rotterdamse jongeren zouden praten over de impact van corona op hun leven. Maar uitstel is geen afstel, en de gemeente heeft al budget voor de belangrijkste adviezen.

Mayra Pereira Furtado dos Reis is voorzitter van de Jongerentop010.
Mayra Pereira Furtado dos Reis is voorzitter van de Jongerentop010. Foto Yentl Slik

De heldere ogen van Mayra Pereira Furtado dos Reis stralen met de zelfverzekerdheid die je vaker ziet bij twintigers. Op haar 21ste studeert ze bestuurskunde en is ze lid van de jongerenadviesraad Young010 die, ondersteund en begeleid door stichting LOKAAL, het gemeentebestuur van advies voorziet. Daarbij is ze voorzitter van de komende Jongerentop010 ‘Speak Up!’. De top, die op 9 oktober gehouden zou worden, is nu in verband met aanscherpte coronamaatregelen uitgesteld naar later dit jaar. Een druk bestaan, en Pereira Furtado dos Reis heeft grote plannen voor de toekomst. Maar zijn die plannen nog wel uit te voeren nu Covid-19 roet in het eten gooit? De impact van de pandemie op het dagelijks leven is voor jongeren ook groot. Reden voor LOKAAL, die verbinding stimuleert tussen Rotterdammers en de lokale politiek, en voor Young010 om met jongeren tussen de 13 en 23 jaar aan tafel te zitten met de vraag: hoe beïnvloedt corona jouw leven? En vooral: hoe ziet de toekomst eruit? De belangrijkste conclusies worden door Young 010 in minstens drie adviezen aangeboden aan het stadsbestuur, en er is al een motie aangenomen om geld te reserveren.

Moedeloos van corona – en dat huisfeestje is niet de oplossing

Socratisch gesprek

„Voordat we vijftig gesprekken voeren met vijfhonderd jongeren, wilden we eerst in kaart brengen wat er speelt in de stad”, zegt Pereira Furtado dos Reis. Als voorbereiding op de top trok ze samen met Young010 de wijk in om te horen hoe het met de jeugd gaat. Verschillende jongerenorganisaties traden op als mediator, zoals DOCK in Crooswijk, het House of Urban Arts in de Tarwewijk en IKBENWIJ in Charlois/IJsselmonde, maar ook onderwijsinstellingen als de Willem de Kooning Academie, Zadkine en het Albeda College.

In groepjes van tien werden op 15 locaties door heel de stad gesprekken gevoerd, waarbij de zogenaamde socratische methode werd toegepast: een vorm van discussiëren met de filosoof Socrates als boegbeeld. De essentie van deze gespreksvorm is om fundamentele vragen te stellen, met als doel om vooroordelen te doorbreken en terugkerende kwesties op te helderen. In plaats van een vooraf bepaalde stelling zijn juist persoonlijke ervaringen het vertrekpunt, waarna ze worden uitgediept en tot een concreet thema worden gebundeld. LOKAAL zette de socratische methode eerder in tijdens de G1000 in 2017, waarbij duizend Rotterdammers elkaar bevraagden over de dilemma’s van het samenleven in de grote stad. Bij deze eerste Jongerentop010 gaat het over de invloed van corona op het leven van jongeren.

Uit de voorgesprekken in de wijk kwamen onderwijs, mentale gezondheid, woonsituatie, maatschappelijke ongelijkheid en toekomstperspectief als belangrijkste thema’s naar voren. „Bepaalde problemen zijn door de pandemie enorm uitvergroot”, zegt Pereira Furtado dos Reis. „Neem de sociale ongelijkheid die op scholen aan het licht kwam. Een groep jongeren blijkt thuis geen toegang te hebben tot een computer om thuisonderwijs te kunnen volgen. Of ze moeten één laptop delen met hun drie broertjes; op schoolgaande kinderen heeft dat een grote impact. Ook zitten veel jongeren in een woonsituatie die leren bemoeilijkt, bijvoorbeeld door het gebrek aan rust en privacy. Armoede speelt hierbij een cruciale rol.”

Investeren in de coronacrisis: dat klinkt lekker Rotterdams

Was er schaamte om onderling over dit soort onderwerpen te praten? Niet echt, zegt Pereira Furtado dos Reis. „Omdat we in de wijk- en jongerencentra een safe space hadden gecreëerd kon iedereen z’n verhaal kwijt. Veel van de jongeren kenden elkaar al, dat voelde vertrouwd.” Hierdoor werden ook verontrustende onderwerpen besproken. „Door de oplopende jeugdwerkeloosheid werd aangekaart dat soms de criminaliteit lonkt om snel geld te verdienen. Er werd toen begripvol geknikt. Dat zijn heftige constateringen.” Door corona zien veel jongeren hun plannen niet door gaan, wat leidt tot een gevoel van uitzichtloosheid. „Studeren is niets aan, omdat je constant thuis zit. Een baan vinden of behouden is moeilijk, en door gesloten clubs en afgelaste festivals mist er ontspanning. Dit leidt tot onzekerheid en frustratie. Stemmingswisselingen, uitzichtloosheid, depressieve gevoelens of verveling werden door vrijwel alle jongeren herkend.”

De stroom aan informatie over verontrustende sociale ontwikkelingen draagt bij aan negatieve gevoelens. „Als je geen uitlaatklep of afleiding hebt, komen maatschappelijke ontwikkelingen extra hard binnen”, zegt Pereira Furtado dos Reis. „Jongeren praten over heftige maatschappelijke thema’s als discriminatie en geweld. Het volwassen leven komt in een stroomversnelling op ze af.”

Lakse houding?

Daarbij voelen jongeren zich onder een vergrootglas liggen. Ze zouden een lakse houding hebben tegenover de coronaregels en nemen de problemen niet meer serieus. Onterecht, vindt Pereira Furtado dos Reis. „Telkens horen dat jij de oorzaak bent van het probleem, dat is moeilijk. Want er is juist een grote maatschappelijke betrokkenheid onder jongeren. Uit de gesprekken bleek ook dat ze ondanks alles veerkrachtig zijn en een positieve houding hebben.”

Voelen jongeren zich gehoord? „Nee”, zegt Pereira Furtado dos Reis stellig. Om vervolgens haar antwoord te nuanceren. „Dat er voor jongeren wordt bepaald en niet mét hen wordt gekeken naar mogelijkheden en oplossingen, dat frustreert. Vergeet niet: corona is ingrijpend voor iedereen en schopt structuren onderuit. Dat er in de wijkgesprekken aan jongeren naar hun ervaringen werd gevraagd en er een spotlicht op werd gezet, werd als zeer prettig ervaren. De zekerheid dat er na de top door de gemeente iets met de gesprekken wordt gedaan is een grote opluchting.”