800 scholen voldoen niet aan normen ventilatie

Verspreidingsrisico Uit een eerste onderzoek naar scholen, blijkt dat 800 gebouwen niet over goede ventilatie beschikken.

Op een middelbare school worden de ramen opengezet in verband met corona.

Op een middelbare school worden de ramen opengezet in verband met corona.

Foto ROBIN VAN LONKHUIJSEN

Bijna 800 schoolgebouwen in basis- en voortgezet onderwijs voldoen niet aan de bestaande normen voor ventilatie. Dat blijkt uit een eerste onderzoek van het landelijk coördinatieteam ventilatie op scholen, dat halverwege augustus is ingesteld door minister Arie Slob (Onderwijs, ChristenUnie) vanwege zorgen in het onderwijs over de rol van ventilatie bij verspreiding van het coronavirus. Ruim 2.500 schoolgebouwen voldoen wel aan de normen.

Van alle 9.331 schoolgebouwen in Nederland is 79 procent onderzocht. Daarvan is bij 11 procent de ventilatie niet op orde, bij 38 procent wel. Ze voldoen aan het bouwbesluit en aan aanvullende regels. Deze percentages zijn niet definitief.

Schoolbesturen is gevraagd om de ventilatie te meten door te kijken naar de capaciteit van de luchtverversing of de hoeveelheid CO2 in de lucht. Omdat er zo weinig tijd was, mochten ze dat ook doen door een relatief simpele eendaagse meting, in plaats van een expert in te huren.

Van ruim de helft van de onderzochte scholen is nog niet duidelijk hoe het staat met de luchtkwaliteit omdat het onderzoek nog loopt of nog niet kon worden uitgevoerd. Maar volgens Doekle Terpstra, voorzitter van het team waarin verder de VO-raad, de PO-Raad, de VNG en de GGD zaten, is het toch „op z’n minst hele goede duiding van wat er in de scholen speelt”.

Lees ook: alle ramen open in de klas

School hoeft niet dicht

Scholen waarvan de ventilatie niet voldoet, hoeven niet te sluiten. „Ik zie het haast als een heilige opdracht om ervoor te zorgen dat de scholen openblijven”, zei Slob. „De GGD zal niet adviseren dat scholen dicht moeten.” Leerlingen zullen ook niet de hele winter met een dikke jas aan in het lokaal moeten zitten omdat de ramen open moeten, aldus voorzitter Terpstra. „Het rapport bevat allerlei maatregelen waar scholen vanmiddag al mee aan de slag kunnen.”

Het coördinatieteam ging bij het onderzoek uit van de zienswijze van het RIVM: dat het coronavirus zich vooral verspreidt via druppels die vrijkomen bij bijvoorbeeld hoesten of niezen. Het is nog onduidelijk of aerosolen een grote rol spelen bij de verspreiding. Ventileren en luchten kan helpen om luchtweginfecties te beperken en het RIVM adviseert de al bestaande richtlijnen te volgen: het Bouwbesluit en aanvullende arborichtlijnen. Het was al algemeen bekend dat een deel van de scholen daar niet aan voldoet.

„We maken ons al heel lang zorgen over het binnenklimaat van scholen”, zegt Anko van Hoepen, vicevoorzitter van de PO-Raad. „Niet alleen ventilatie, maar ook kou, warmte en akoestiek. We zijn blij dat dit onderwerp nu door corona op de politieke agenda staat.”

Geld voor verbetering

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) stelt 360 miljoen euro beschikbaar zodat scholen hun binnenklimaat kunnen verbeteren, op basis van cofinanciering. Dat betekent dat het ministerie bij een uitgave 30 procent betaalt en gemeenten en schoolbesturen 70 procent. Voor sommige scholen en gemeenten zal het een uitdaging worden dat geld te vinden: zij komen al met moeite rond.

Het coördinatieteam, dat slechts zes weken had voor het onderzoek, vindt dat er nog een verdiepend onderzoek moet plaatsvinden. Van Hoepen: “Hoe zit het met de verschillende gebouwtypen: nieuwbouw, bestaande bouw, geschakelde bouw - en welke maatregelen kunnen scholen nemen om de ventilatie te verbeteren? Willen we aan alle duurzaamheidseisen voldoen, en in alle schoolgebouwen een goed klimaat hebben, dan is er de komende dertig jaar nog veel meer nodig: dan praten we over een bedrag van 21 miljard.” De vereniging van leveranciers van ventilatie- en filtersystemen (VLA) verwacht niet dat scholen deze winter al voorzien zijn van goede ventilatiesystemen. Volgens de VLA-voorzitter is het budget, dat door het kabinet wordt uitgetrokken, onvoldoende.