Begraven of verkopen? Geen rust voor Lenin

Ideologisch erfgoed Het gebalsemde lichaam trekt in Moskou toeristen, maar de VS lonken, ziet correspondent .
Leden van de Communistische Partij bij Lenins mausoleum, 2017
Leden van de Communistische Partij bij Lenins mausoleum, 2017 Foto: Maxim Shipenkov/EPA

Over vier jaar is hij honderd jaar dood. En inmiddels al zo’n drie decennia is de begrafenis van Vladimir Iljitsj Lenin in Rusland onderwerp van verhit politiek debat.

De gebalsemde leider veroorzaakte onlangs andermaal een rel toen de Russische Unie van Architecten een wedstrijd uitschreef om diens mausoleum op het Rode Plein een nieuwe bestemming te geven. Uiteraard pas als de discussie over de begrafenis is beslecht, voegde de organisatie toe.

Maar die nuance ging verloren. „Wéér een nieuwe provocatie tegen Lenins mausoleum, nu van een stel architecten. Dit soort geintjes verdient niets dan verachting!”, trok Gennadi Zjoeganov, de leider van de communistische partij KPRF, van leer. Hij zwoer elke architect die zou proberen ook maar in de buurt van Lenin te komen, het mausoleum uit te jagen. Daarop verklaarde de voorzitter van de Architectenunie zich niet voor het lichaam te interesseren. „We stellen niet voor om Lenin te verplaatsen. We stellen niet voor om het mausoleum af te breken. Wat we voorstellen is om een oplossing te bedenken voor het toekomstig gebruik van het beste werk dat Sovjet-architectuur heeft voortgebracht”, zei Nikolaj Sjoemakov tegen Russia Today.

Niet alleen Lenins lichaam is cultureel erfgoed, zijn behuizing verdient minstens zoveel aandacht. Het liefst zou de Unie van Architecten het piramidevormige gebouw van rood graniet en zwart labradoriet (symbool voor het verdriet van het Sovjetvolk en de kracht van Lenins wijsheid) omvormen tot museum voor architectuur. „Dat gaat in dit leven niet meer gebeuren. Daarom hebben we besloten te wachten”, aldus Sjoemakov, die zich vanwege een stortvloed aan bedreigingen aan zijn adres, genoodzaakt zag de prijsvraag te annuleren.

Amerikaanse interesse

Die was nog niet van de baan of een nieuwe rel diende zich aan. Uit Amerika nog wel, waar de Georgisch-Amerikaanse kunstenaar David Datuna liet weten Lenins lichaam voor 1 miljoen dollar te willen kopen. Volgens Datuna – die wereldwijd bekend werd toen hij vorig jaar een tentoongestelde banaan verorberde – hebben Amerikanen momenteel meer behoefte aan een socialistisch en communistisch symbool dan de Russen. „Het is niet zo moeilijk om een tweede mausoleum te bouwen, maar Lenin kan niet worden vervangen. Daarom stel ik voor het [lichaam] te kopen en wil ik daar geld voor inzamelen”, zei de kunstenaar, die liet weten Rusland desgewenst een miljard dollar te willen betalen.

Zelf wilde de in 1924 overleden revolutionair volgens de overlevering overigens het liefst naast zijn moeder in Sint-Petersburg begraven worden.