Opinie

Massaal naar ander werk, maar hoe dan?

Veel werknemers moeten door corona op zoek naar ander werk. Voorkom een mismatch en regel de hulp anders, kabinet, stellen en van House of Skills, een publiek-privaat samenwerkingsverband in de Metropoolregio Amsterdam.

Foto Edwin van Eis

„Werkgevers moeten zich inspannen om werknemers aan een nieuwe baan te helpen”, zei premier Rutte tijdens de Algemene Beschouwingen. Een overstap naar een andere baan is, zeker als het in een andere sector is, geen sinecure. Want hoe weet je welk ander werk bij jou past en hoe vindt een werkgever jou? Kan een barman terecht in de zorg? Is een vrachtafhandelaar op Schiphol een kandidaat voor een baan in de energietransitie? Alle kennis, skills [verzameling van kennis, houding en vaardigheden] en ervaring die mensen in hun werk ontwikkelen, maakt hen tot gewaardeerde collega’s. Maar dat lijkt weg te vallen als zij naar een andere sector moeten overstappen.

Corona is een gamechanger en resulteert in een razendsnelle verschuiving van een krappe naar een zeer ruime arbeidsmarkt. Ja, er zijn zeker nog vacatures, maar er is ook sprake van een mismatch. Mensen van werk naar werk in een andere sector begeleiden is daarom urgent. We willen graag geloven dat de overstap vrij eenvoudig te maken is, maar de realiteit is weerbarstig. Het kabinet zet in op omscholing, maar dat kost tijd en de animo hiervoor bij mensen die hun baan dreigen te verliezen is meestal laag. Dat heeft de vorige crisis geleerd.

Drie jaar geleden startte House of Skills in de Metropoolregio Amsterdam. Roc’s, hogescholen, onderzoeksinstellingen, werkgevers- en werknemersorganisaties, UWV en overheden bouwen sindsdien aan een meer op skills gerichte onderwijs-arbeidsmarkt. De focus op skills biedt werkzoekenden een springplank om daadwerkelijk van werk naar werk te gaan. Het biedt werkgevers een grotere pool van mensen en opleidingsinstituten krijgen meer zicht op welke opleidingsmodules zij moeten aanbieden. De skillstaal zorgt ervoor dat de onderwijs-arbeidsmarkt meer als collectief presteert. Dat maakt de arbeidsmarkt als geheel wendbaarder.

Door verwante skills in beroepen in kaart te brengen, en ontbrekende skills door werk en scholing te verwerven, ontstaan loopbaanpaden van krimp naar groeiberoepen. Een voorbeeld: inmiddels zijn tweehonderd apothekersassistenten in leer-werkbanen aan de slag. De naar landelijk niveau opgeschaalde aanpak leert hoe werkgevers, branchevereniging, opleidingsinstituten, vakbonden, UWV en gemeenten het totale proces van werving naar plaatsing moeten organiseren. Deze ervaringen vormen de basis voor het Transferpunt Zorg en Welzijn dat op 3 september van start is gegaan. Dit transferpunt maakt gebruik van een aantal online instrumenten die door House of Skills zijn ontwikkeld. Werkzoekenden oriënteren zich er via de Zorgscan op werken in de zorg of welzijn dat past bij het eigen skillsprofiel. De volgende stap is De Paskamer, die niet alleen inzicht geeft in eigen skills, maar ook de werkgever de mogelijkheid biedt te kijken of een potentiële medewerker ook past binnen de organisatiecultuur. Vervolgens kan een werkzoekende de uitkomsten bespreken met een loopbaancoach die meedenkt en adviseert over de loopbaankeuzes en benodigde kortdurende opleidingen of leer-werkarrangementen. En als zorg en welzijn niet de juiste richting is, kan via het online platform Mijnhouseofskills gekeken worden welke actuele vacatures in andere sectoren kansrijk zijn.

Sinds de lancering hebben zich al 400 werkzoekenden gemeld en werkgevers die op deze wijze hun vacatures willen vervullen. Momenteel werkt House of Skills aan vergelijkbare transferpunten in de Techniek, Bouw en IT.

Kabinet, verbind voorwaarden aan de besteding van het geld zodat de hoognodige (boven)regionale ketensamenwerking ontstaat

Robuuste opschaling van het overstappen naar werken in een andere sector vraagt om bovenregionale samenwerking tussen alle betrokken organisaties. Maar bij de instituties in het onderwijs- en arbeidsmarktdomein is het eigen primaire proces (lees: financiering) leidend, in plaats van een gezamenlijke arbeidsmarktopgave. Er staan te veel schotten tussen de ministeries en te vaak loopgraven tussen de sociale partners. Daardoor is de huidige arbeidsmarkt gefragmenteerd, en functioneert deze onvoldoende om een antwoord te geven op de huidige crisis.

Gemeenten en het UWV kunnen beter de van-uitkering-naar-werk-processen integreren in van-werk-naar-werk-processen. Een verdiepte samenwerking met werkgevers, vakbonden, opleidingsinstellingen en O&O-fondsen is een voorwaarde.

Het geld dat het kabinet nu vrijmaakt om de werkgelegenheid een impuls te geven, zal naar de bestaande instituties gaan. De kans dat dat niet tot de gewenste resultaten leidt is groot, want deze instituties zijn niet gericht op het totale van-werk-naar-werk-proces. Ze doen een deel. En ruimere budgetten zetten eerder aan tot geïsoleerde uitvoering dan tot samenwerking.

De huidige situatie vraagt van het kabinet lef om het geld niet alleen op de geijkte manier te verdelen, maar ook te investeren in de noodzakelijke vernieuwing, zodat de overstap van de ene naar de andere sector kansrijker wordt. Verbind daarom voorwaarden aan de besteding zodat de hoognodige (boven)regionale ketensamenwerking ontstaat waarbij een gemeenschappelijke skillstaal het fundament vormt.

Annelies Spork, directeur House of Skills; Alex Straathof, plv. directeur House of Skills en lector cultuurverandering aan de HvA

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.