‘Ik mis het oude internet’

In Mediavreters vertellen mensen wat ze kijken, lezen, luisteren en liken.

Illustratie Anne Caesar van Wieren

Salim Bayri (28) is kunstenaar. Hij reist op en neer tussen Nederland en Marokko. „Ik mis het oude internet. Van vóór sociale media, waar we iets deelde over onze interesse in plaats van onze persoon. We zetten ons gezicht en geboortenaam online zonder al te veel nadenken. Is dat niet gek?

„In de begindagen van internet vond ik het prachtig om een verbinding met iemand te voelen omdat we een interesse deelden. Om te spreken met een totaal vreemde. Ik zat regelmatig op Chatroulette, een videochatsite die je aan een onbekende koppelt voor een gesprek. En een plek waar je door anonimiteit iedereen kan zijn. Dat zorgt voor een prettige flexibiliteit. Een vriend en ik hebben ons bij wijze van experiment eens verkleed als vrouw. We kregen reacties die me aan het denken zette, het was confronterend. Nog altijd zoek ik het onbekende op door sommige werken zonder naam te publiceren. Zo maak ik me los van het Salim Bayri-merk dat ik heb gemaakt.

„Inmiddels gebruik ik sociale netwerken. Ik deel er kunst en heb zelfs weleens verkocht via Instagram. Maar zodra volgers en likes of prijzen en geld een te grote rol gaan spelen, heb ik als kunstenaar verloren. Ik gebruik mijn profiel om contact te houden met publiek, om geen hard-to-get kunstenaar te zijn. Kunst is een publieke dienst, geen NASA-geheim.

„Iemand die zo nu en dan te zien is op mijn Instagram, is Sad Ali. Hij is een van de terugkerende figuren in mijn werk, een soort alter-ego. Zijn naam is een afkorting van Sad Alien. Ik maakte hem met 3D-software. Hij lijkt een beetje op een dunne Mickey Mouse. Hij zegt niets, observeert alleen. Zweeft wat rond. Ik plaats hem het liefst ergens waar je hem niet verwacht. Mensen die Sad Ali zien reageren heel verschillend. Soms verdrietig, de ander lachend. Hij is bevreemdend. Ik hou van die ambiguïteit. Hij past op veel plekken niet. Veel van mijn kunst gaat over het onderzoek naar waar je vandaan komt en waar je bij hoort.”

‘Ik groeide op in Casablanca, daar ging ik naar een Spaanstalige school. Om me heen hoorde ik continu Arabisch en Frans. Online was alles weer in het Engels. Als jonge jongen leerde ik op school over Carlos II, om naar huis te lopen door straten waar iedereen Darija sprak en om eenmaal thuis over de prijs van baguettes in het Franse journaal te horen. In mijn hoofd switch ik continu. Ik zoek naar de gemene deler. Wat verbindt al die verschillende talen, culturen en media? Uit de interessante bubbel die mijn hoofd is, vloeit mijn kunst.

„Op de vraag die ik mezelf stel, heb ik nog geen sluitend antwoord. Maar wat ik wél weet en waardeer is dat veel menselijke ervaringen universeel zijn. Ik luister naar muziek uit de jaren vijftig van Hank Williams en Jimmy Rogers. Zij bezingen liefdes die weglopen, een drama dat zich zeventig jaar geleden, in Nederland of in Marokko, overal en altijd, kan afspelen. Uit datzelfde decennium stamt The Twilight Zone, een soort Black Mirror, maar beter geschreven. Die serie van Rod Serling gaat over angst voor een toekomst gedomineerd door robots of genetische manipulatie. Verandering is traag en eigenlijk is de wereld nog hetzelfde als toen, alleen met internetverbinding. Vanbinnen ben ik stiekem Hank Williams, terwijl ik eruitzie als Wiz Khalifa.”