Opinie

De wereld staat in de fik. Word wakker

Rosanne Hertzberger

Ik ben onderdeel van een generatie die nooit in verzet kwam. We studeerden braaf door toen de studiefinanciering werd afgeschaft. Wij hielden ons koest toen bleek dat niemand een vaste baan kon krijgen. We maakten er iets positiefs van: ook wel prettig toch, die vrijheid? We bleven stil toen onze lonen jaar op jaar gelijk bleven terwijl de bedrijfswinsten door het dak vlogen. De vakbond vonden we maar stoffig en we moesten gewoon hard doorwerken en niet klagen. Toen we een gezin wilden beginnen, bleek dat er eigenlijk geen huizen te koop waren, dat de studieschuld wel degelijk meetelde bij de hypotheek en dat er eigenlijk zonder geld van papa en mama geen beginnen aan was. Er is geen huurhuis te krijgen, maar niemand die in opstand komt. Wij waren geen types die kraakten. Wij? Wij zijn de gehoorzame generatie. Misschien wel om ons af te zetten tegen onze eigen rellende ouders.

Zelfs dit jaar, toen er voor de zoveelste keer een creatieve oplossing werd gevonden om de pensioenen opnieuw niet te hoeven korten, lieten we het gewoon passeren. Het nieuwe pensioenakkoord betekent dat de AOW-leeftijd weer langzamer gaat stijgen en de huidige gepensioneerden over financiële zekerheden beschikken die een nieuwe generatie nooit meer zal kennen.

Het geeft me een vreemde geruststelling om nu een cohort Nederlanders te zien dat wel in verzet komt. Dat zich niet in de luren laat leggen. Extinction Rebellion dat het verkeer in Amsterdam plat legt en dit weekend op meer plaatsen vervelend gaat lopen doen. Nee zeggen ze, u kunt vandaag niet gewoon verder met uw dagelijkse beslommeringen. De wereld staat in de fik. Word wakker.

Het is een verfrissend soort burgerlijke ongehoorzaamheid. Ook klimaatverandering is een intergenerationeel delict: jongeren gaan hun leven lang last hebben van milieuvervuiling en de opwarming die ze zelf niet hebben veroorzaakt. Ze blijven niet meer braaf thuis afwachten tot dat rechtgezet wordt. Ze hebben haast. Hun geduld is op.

Ze blijken lastig te temmen, die jongeren. De Gemeente Haarlem probeerde een holocaust-ontkennende straatrapper om te toveren tot keurige stadsdichter, maar dat lijkt te mislukken. Akwasi, Afriyie en Gario blijken ook telkens weer iedereen tegen de haren in te strijken. En ook een groep invloedrijke vloggers en rappers bleken niet echt te recruteren voor de pogingen van de overheid om steun bij jongeren te werven voor de coronamaatregelen. Ze hadden wel geld gekregen om de campagnes te verspreiden, maar deze week zeiden ze plotseling: ‘Ik doe niet meer mee’. Bij navraag bleek eigenlijk niemand van hen in staat om daadwerkelijk te verwoorden waar of waarom ze dan niet meer meededen. Het was tenenkrommend, lachwekkend en volledig georkestreerd door Willem Engel van Viruswaarheid. Toch bleek zijn boodschap kennelijk in bijzonder vruchtbare grond te belanden.

Gisteren las ik in deze krant de pavlovreactie van mijn collega-influencer Paul Scheffer, leeftijd van mijn ouders. Hij schreef over de domheid en de leegheid van deze nieuwe dwarsliggers, die alleen beroemd waren omdat ze beroemd waren. Dat laatste is gewoon onwaar. Ook al kunnen de rapteksten van Famke Louise hem overduidelijk niet bekoren, ze is wel degelijk gewoon artiest, met Gaga-achtige allure. Boos en geëngageerd, zoals zovele jonge rappers.

Ik vroeg me af of de generatie- Scheffer zich dan zelf wel zonder slag of stoot had laten opsluiten door een overheid? Hadden zij in de jaren zestig en zeventig braaf meegedaan met alle maatregelen ter voorkoming van een ziekte die henzelf nauwelijks treft? Hadden zij hun bijeenkomsten afgeblazen, de boetes betaald, de mondkapjes opgedaan? Hadden zij zonder mokken plaatsgenomen achter hun laptops voor zoom-colleges en werkgroepen, ter bescherming van de ouden van dagen? Welnee, de Scheffer-generatie gooide met rookbommen als iets hen niet beviel.

Hoe inhoudsloos en lelijk ook, het heeft iets geruststellends dat jongeren in ieder geval niet allemaal als makke schapen in het gareel springen. Niets verontrustender dan gehoorzame jongeren. Wij deden dat wel, en het leverde ons niet veel goeds op. Het activisme heeft een generatie overgeslagen maar is terug van weggeweest. Ongepolijst, soms onnavolgbaar en vooral onhebbelijk en ongemakkelijk. Maar goed, daar kun je activisme aan herkennen nietwaar?

Rosanne Hertzberger is microbioloog.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.