Niet bij te benen, de voedselmode

Wat eten we? Je eet niet wat je grootmoeder niet zou herkennen, luidt een uitspraak. Maar zou die überhaupt nog veel van de huidige producten die wij eten herkennen?

Jalapeño. Foto Getty Images
Jalapeño. Foto Getty Images

Soms denk ik nog weleens aan die regel van voedselschrijver Michael Pollan, dat je niets moet eten wat je overgrootmoeder niet als voedsel zou herkennen. Die uitspraak was gericht tegen de voedingsmiddelenindustrie met haar bewerkte voedsel. Onuitspreekbare ingrediënten moest je ook niet eten volgens Pollan, alsof de naam en de voedingswaarde veel met elkaar te maken hadden. Maar enfin, toen hij het destijds in 2009 zei was het nuttig, grappig en een aanleiding tot discussie over wat de voedingsmiddelenindustrie de mensen opdringt als voedsel en waarom er reden is om enige argwaan te koesteren.

Dus daarover geen misverstand. Ik denk gewoon weleens aan dat zinnetje als ik in de keuken bezig ben. Sommige van mijn oudere familieleden, sommige niet eens ouder, zijn ergens in de Franse keuken achtergebleven en al nooit met de Italiaanse mode meegegaan, laat staan de mediterrane, en bij hen hoef je dus echt niet aan te komen met harissa of mechouia-salade – niet omdat ze zulke dingen per se niet zouden eten, maar omdat ze eenvoudigweg niet weten wat het is.

Daar hoef je heus geen negentig voor te zijn – toen ik drie jaar geleden bij de nieuwe Albert Heijn in het dorp naar de locatie van de tofu vroeg keek de spiksplinternieuwe klantenbegeleider me hulpeloos aan. To-wat? Terwijl mijn vader prima weet wat tofu is, alleen noemt hij dat tahoe want hij is meer van de Indonesische keuken.

Lees ook: 50 jaar koken met NRC.

Eten blijft niet bepaald stilstaan. De soep die mijn grootmoeder maakte, leek niet op een van die dikke gepureerde pap-achtige substanties die we nu zo vaak voor soep laten doorgaan, bij haar dreven er gewoon stukjes prei en wortel door een verrukkelijke vleesbouillon.

Het vergt echt wel enige inspanning om voedselgewijs bij te blijven. De pokébowl zal menigeen nog niet bereikt hebben (een Hawaïaans geïnspireerde kom met rijst, groenten en vis), en je zult de overgrootmoeders de kost moeten geven die nog nooit rode rijst, baba ganoush, zoute citroen of quinoa hebben gegeten.

De (over)grootouders zelf vonden het dan weer helemaal geen bezwaar om andijvie ten minste drie kwartier te koken tot een stinkend snot overbleef dat wij nog maar nauwelijks als eten herkennen of om andere vieze dingen te doen met groenten (lof!).

En nu zijn er weer allerlei pepers in de mode. Ga het verschil maar uit het hoofd leren tussen jalapeño en chipotle.

Andersom kan ook: denk je dat er wat nieuws geïntroduceerd wordt, zoals anattozaad, blijkt dat dat al in de 18de eeuw gebruikt werd om de kaas mee te kleuren. Kende je overgrootmoeder al lang.