Concurrentiewaakhond tikt farmabedrijf AbbVie op de vingers

Mededinging Volgens de Autoriteit Consument & Markt heeft het bedrijf de concurrentie op de markt voor lucratieve reumageneesmiddelen bemoeilijkt.

Het hoofdkantoor van AbbVie in in Chicago.
Het hoofdkantoor van AbbVie in in Chicago. Foto Tannen Maury

Geen boete of sanctie voor de Amerikaanse farmareus AbbVie, maar wel een tik op de vingers van de Nederlandse mededingingswaakhond Autoriteit Consument & markt (ACM).

AbbVie (omzet: 33,3 miljard dollar in 2019) heeft volgens de Autoriteit Consument en Markt de concurrentie op de markt voor lucratieve reumageneesmiddelen bemoeilijkt, zo oordeelde de toezichthouder donderdag na een onderzoek. Abbvie heeft zijn gedrag inmiddels gebeterd, maar staat voorlopig onder verscherpt toezicht van de ACM.

De zaak gaat over het veelgebruikte reumamedicijn Humira. Tot eind 2018 had AbbVie een patent op de werkzame stof adalimumab in dat middel. In dat jaar gaf de Nederlandse zorg 212 miljoen euro aan Humira uit – meer dan aan welk ander medicijn ook. Om de markt ook na het verlopen van het patent te domineren, zette AbbVie in 2018 ziekenhuizen zwaar onder druk om niet over te stappen naar goedkopere varianten op het medicijn van concurrenten, zo stelt de ACM. Dat deed het bedrijf door middel van kortingssystemen. Ziekenhuizen konden enkel een hoge korting op Humira krijgen als alle bestaande patiënten het middel zouden blijven gebruiken. Zo niet, dan verviel de korting.

Maar patiënten willen of kunnen soms niet een goedkoper medicijn gebruiken. In de praktijk kwam AbbVie daarom bij aanbestedingen altijd als gunstigste uit de bus.

Misbruik

Zo maken de voormalige patenthouders „misbruik van het feit dat er altijd een groep patiënten is die niet kan of wil overstappen naar een ander geneesmiddel”, stelt Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM, in een persbericht. „Dit zet een forse rem op effectieve concurrentie.” Na een klacht van een concurrent stopte Abbvie hiermee, waardoor de schadelijke gevolgen volgens de ACM „beperkt” zijn gebleven. Daarom legt de ACM AbbVie geen boete of sancties op.

Lees hier hoe de Maartenskliniek van AbbVies dure onstekingsremmers wist af te komen

AbbVie is zich van geen kwaad bewust. Het bedrijf zegt de mededingingsregels altijd te hebben gevolgd en „onderschrijft de bevindingen [van de ACM, red.] niet”. Wel belooft AbbVie dat het verder afziet van exclusiviteitseisen aan ziekenhuizen en zal het zijn compliance (navolging van de regels) aanscherpen. De ACM zegt het gedrag van AbbVie in de gaten te zullen houden. Bij overtreding van de regels kunnen alsnog sancties volgen.

Zorgverzekeraars Nederland laat weten „blij” te zijn met de „kritische houding” van de ACM. De verzekeraars vinden het „van groot belang” dat de onderhandelingen tussen ziekenhuizen en farmabedrijven „eerlijk verlopen”. „Zo betalen verzekerden niet te veel voor de zorg die zij nodig hebben.”