Verloskundigen bezorgd over opkomst bevallingscoaches

Bevallingen Zogenoemde doula’s – geboortecoaches – bemoeien zich ook vaak met de medische kant van een bevalling. Dat komt de zorgverlening niet ten goede, zeggen verloskundigen tegen NRC en Nieuwsuur.

Doula Maartje Bruning bij haar auto in Amsterdam-Noord. Ze heeft bij bevallingen altijd twee verschillende ballen bij zich, waar de moeders op kunnen rusten en tegenaan kunnen hangen. Haar auto is zo ingericht dat de opblaasbare ballen en het bevallingsbad erin passen.
Doula Maartje Bruning bij haar auto in Amsterdam-Noord. Ze heeft bij bevallingen altijd twee verschillende ballen bij zich, waar de moeders op kunnen rusten en tegenaan kunnen hangen. Haar auto is zo ingericht dat de opblaasbare ballen en het bevallingsbad erin passen. Foto Ilvy Njiokiktjien

Tientallen verloskundigen zijn bezorgd over of hebben negatieve ervaringen met doula’s. Dat zijn geboortecoaches die zich vaak opwerpen als verdediger van de bevallende cliënt en weigeren soms af te wijken van het geboorteplan, een draaiboek voor de bevalling, zelfs wanneer dit volgens het medisch personeel noodzakelijk is.

Een doula biedt emotionele ondersteuning voor, tijdens en na de bevalling. Doula’s zijn niet medisch opgeleid en mogen zich dus niet bemoeien met de medische kant van de bevalling.

Uit de rondvraag van NRC en Nieuwsuur blijkt dat doula’s hun grenzen overschrijden. Bijvoorbeeld door te proberen serieuze medische ingrepen tegen te houden, zoals de gang naar het ziekenhuis als de thuisbevalling niet goed gaat. Verloskundigen, die niet altijd hun naam in de krant willen, komen met voorbeelden van vrouwen die veel bloed verliezen, omdat ze weigeren hormonen toegediend te krijgen. En dat kan gevaarlijk zijn.

‘Ik werd buitenspel gezet’

Het kan ook zorgen voor frictie in het ziekenhuis. „Ik kreeg meteen een geboorteplan overhandigd. Daar stond in dat ik geen inwendig onderzoek mocht doen, geen infuus mocht inbrengen en de vrouw geen pijnstilling mocht aanbieden”, zegt Désirée Klemann, gynaecoloog in opleiding bij het Maastricht UMC+. „Alle communicatie moest uitsluitend via de doula verlopen. Ik werd volledig buitenspel gezet.”

Nederland telt ongeveer driehonderd gediplomeerde doula’s. Zelf vinden ze dat ze een belangrijke functie vervullen. Door tekorten in de zorg en het krimpende aantal ziekenhuizen met een afdeling verloskunde zouden verloskundigen steken laten vallen. Zo zouden verloskundigen te weinig onverdeelde aandacht hebben voor de bevallende vrouw. Een doula kost tussen de 700 en 1.500 euro. Die kosten worden niet vergoed.

Lees het achtergrondverhaal bij dit nieuwsbericht: De gynaecoloog voelde zich volledig buitenspel gezet

De Nederlandse Beroepsvereniging voor Doula’s (NBvD) heeft een gedragcode opgesteld. Daarin staat dat doula’s zich niet mogen bemoeien met het medische proces. Maar, zegt voorzitter Evelinn van Oijen-Damstra, „het probleem is dat er ook klachten binnenkomen over doula’s die niet bij de vereniging zijn aangesloten.” Van Oijen-Damstra ziet graag een duidelijker onderscheid tussen doula’s die wel en niet zijn aangesloten bij de NBvD.

De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) herkent de moeilijkheden tussen verloskundigen en doula’s. Doula’s en de verloskundigen hebben hetzelfde doel, zegt voorzitter Carola Groenen, maar de weg ernaartoe verschilt. „Je wilt nooit discussie rondom de zwangere vrouw. We moeten er alles aan doen de beste zorg rond het bed aan te bieden.”