Opinie

Vastzitten aan de pin van het moment

Floor Rusman

Het is dinsdagmiddag, de laatste zomerse uren van de herfst zijn ingegaan, en nagenoeg alle bankjes op de Amsterdamse Sint Anthoniesluis zijn rond lunchtijd bezet. Een man met zwarte Crocs en een ‘Thank God it’s Friday’-button heeft zich geïnstalleerd met een tas vol etenswaren. Hij doopt zijn croissant in een bakje zalmsalade en verzwelgt hem in een paar happen. Even verderop maken duiven zich klaar voor de stormloop.

Enkele meters ernaast eet een witharige meneer ook een croissantje, maar dan héél langzaam. Als het op is, vouwt hij het dunne plastic zakje op met de precisie en toewijding van een kledingverkoper in het duurdere segment.

De man met de zwarte Crocs werpt intussen hele boterhammen op de stoep. De duiven weten niet wat ze meemaken en storten zich als één organisme op het eten. Dieren zijn „aan de pin van het moment” aangelijnd, schreef Nietzsche in Over nut en nadeel van de geschiedenis voor het leven. Zij leven in het nu, zonder de ballast van verleden en toekomst.

Terwijl de zon een zacht licht op het water werpt, denk ik aan het weerbericht. Deze woensdag gaat het regenen. Dan keert het leven weer naar binnen en moeten we kiezen: onder de mensen zijn of geen risico lopen.

Nee, ik zit duidelijk niet vast aan de pin van het moment. Ik denk ook aan de instructies in The New York Times voor ‘veilig knuffelen’: adem inhouden, mondkapje op, kort omhelzen en dan beiden achteruit springen.

Misschien was ik daarom zo kwaad vanochtend toen iemand me afsneed op de fiets. Woede voelt lekkerder dan bezorgdheid of verdriet: het kan zich richten tegen iemand, het kan zelfs een boosdoener aanwijzen zonder wie deze ellende er niet was geweest. Volgens de mensen die niet meer willen meedoen met de maatregelen is dat de overheid, die onze vrijheid wil afpakken.

Ik wil ook mijn vrijheid terug. Ik wil ademen terwijl ik mijn ouders knuffel en gesprekken voeren zonder aan aerosolen te denken. Maar zulke onbevangenheid laat zich nu niet afdwingen.

„Ik zit in het zonnetje!”, brult een omvangrijke man met snor in zijn telefoon. Hij valt zo te zien in de risicogroep, net als de croissantmannen en, schat ik, de helft van de overige aanwezigen hier op de Sint Anthoniesluis. Besluiten wij ons oude leven weer op te pakken, dan zijn zij in de publieke ruimte hun leven niet meer zeker. Wie boos wordt op de overheid en zijn vrijheid terug eist, richt zich dus niet tegen de macht, maar tegen de kwetsbaren.

‘Vrijheid of geen vrijheid’ is een misleidende tegenstelling. De echt moeilijke vraag is: hoe blijven we, ook als we kwaad zijn, oog houden voor anderen?

Floor Rusman (f.rusman@nrc.nl) schrijft elke woensdag op deze plek een column.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.