Recensie

Recensie Theater

‘TANZ’ is een bloedstollende mix van ballet, circus, porno en komedie

Dans De voorstelling ‘TANZ’ van Florentina Holzinger roept regelmatig de griezelgiechels op. Maar het boort ook diepere lagen aan en werpt vragen op over de positie van het vrouwenlichaam in de dans.

‘TANZ’ is het sluitstuk van een trilogie van Florentina Holzinger over ‘het lichaam als discipline en spektakelstuk’.
TANZ’ is het sluitstuk van een trilogie van Florentina Holzinger over ‘het lichaam als discipline en spektakelstuk’. Foto Nada Zgank

Ja, ze zweven door de ruimte, net als de vele geesten, nimfen, sylphiden en andere luchtwezens die het romantische ballet bevolken. Maar bij Florentina Holzinger gaat dat niet delicaat met tere vleugeltjes of onzichtbare toneelmechanieken, nee, dat gaat van au, aan de haren of (gevoelige zielen wordt geadviseerd even weg te kijken) aan vleeshaken. Bloed vloeit rijkelijk, gelukkig veelal nep. Er worden geen schijnheilige doekjes gewonden om de fysieke kunsten van de vrouw.

Want om haar, de schijnbaar vederlichte danseres, draaide het immers in de negentiende eeuw. Achter de sprookjesballetten ging, en gaat, echter rauwe en pijnlijke discipline schuil, zeker voor de danseres op haar spitzen.

TANZ is het sluitstuk van Holzingers trilogie over ‘het lichaam als discipline en spektakelstuk’. Deze parodie op het romantisch ballet is een bloedstollend amalgaam van ballet, performance, circus, porno en komedie en roept regelmatig de griezelgiechels op. Maar het boort ook diepere lagen aan en werpt vragen op over de positie en politiek van het vrouwenlichaam in de dans; hét thema in het werk van Holzinger.

Foto Nada Zgank

Tegelijk volgt TANZ keurig het romantisch stramien van balletten als La Sylphide (1932) en Giselle (1841). Deel 1 speelt zich af in de reële wereld, hier een balletstudio, waar de 77-jarige oud-danseres Beatrice ‘Trixie’ Cordua haar pupillen aanmoedigt hun lichamen goed te tonen. De volledige cast is dus al snel naakt en de les loopt uit op een hilarische inspectie van danseressenvagina’s. In het tweede deel zijn we in een woud waar bovennatuurlijke krachten heersen, compleet met heks, bezemsteel en kookketel, de balletjuf die een rat baart en de Boze Wolf (die natuurlijk voor de man staat) die wordt gespietst. Bewegingscitaten ontbreken niet, overdonderende en elegante tableaus evenmin.

TANZ is kortom Holzinger zoals we haar kennen en beminnen: volkomen eigenzinnig, over de top, hypertheatraal en brutaal. Maar méér dan alleen dat; de thematische gelaagdheid is buitengewoon knap en aantrekkelijk. Geen wonder dus dat de Duitse critici Holzingers jongste creatie tot ‘voorstelling van het jaar’ uitriepen.