Oude-heren-humor valt slecht in de Duitse politiek

Herrenwitz Twee prominente Duitse politici, Christian Lindner (FDP) en Friedrich Merz (CDU) liggen onder vuur vanwege vermeende seksistische en homofobe uitspraken.

De voorman van de liberale FDP, Christian Lindner.
De voorman van de liberale FDP, Christian Lindner. Clemens Bilan / EPA

Het was geen grap, en al helemaal geen grap over seks. De leider van de Duitse liberale partij FDP, Christian Lindner, probeert zich uit een netelige positie te redden, waarin hij zichzelf met een rede tot zijn partijcongres heeft gebracht.

Net als een andere prominente politicus, Friedrich Merz van de CDU, staat Lindner dezer dagen te kijk als iemand die de voeling met de tijd heeft verloren. Aus der Zeit gefallen, zoals men in het Duits zegt. Voor mannen die zich graag als vernieuwer presenteren is dat geen aanbeveling.

Merz, die kandidaat is voor het leiderschap van de CDU, wordt homofobie verweten. Lindner sexisme.

Lindner had juist gehoopt zijn partij, die op een bedroevende vijf procent in de peilingen staat, zaterdag nieuwe energie te geven. Daartoe had hij afgelopen weken ook de niet erg effectieve secretaris-generaal van zijn partij, Linda Teuteberg, tot aftreden gedwongen.

In zijn speech bedankte hij haar en voegde daar met schalkse blik aan toe dat hij graag terugdenkt aan hoe ze „zo’n 300 keer samen de dag zijn begonnen”. Om daar, na een korte stilte, aan toe te voegen: „Ik denk aan onze dagelijkse telefoontjes – niet waar u aan denkt.” Teuteberg, op de eerste rij, sloeg vermoeid de ogen neer.

‘Misverstand’

Na een storm van kritiek in de media op deze ‘Herrenwitz’ excuseerde Lindner zich voor zijn „formulering, die tot misverstanden aanleiding kon geven”. Zijn verweer dat het helemaal niet als grap was bedoeld won niet aan geloofwaardigheid, toen bleek dat hij drie jaar geleden al eens hetzelfde op dezelfde wijze had gezegd over een vrouwelijke politicus van de Groenen.

Friedrich Merz werkte zich dit weekeinde ook in de nesten, toen hij in een interview de vraag beantwoordde of hij bezwaar zou hebben tegen een homoseksuele bondskanselier: „Nee, iemands seksuele oriëntatie gaat de openbaarheid niets aan - zolang het legaal is en geen kinderen betreft.”

Gevraagd om een reactie zei zijn partijgenoot en gezondheidsminister Jens Spahn, zelf homoseksueel en ‘running mate’ van Armin Laschet, rivaal van Merz voor het leiderschap van de CDU: „Als de eerste associatie bij homoseksualiteit de vraag van de wettigheid is en pedofilie, dan zou ik nog maar eens bij de heer Merz navragen.” Een krantencommentaar spotte: kan iemand Friedrich ophalen uit de jaren vijftig?