Schoenen met een gekrulde neus lopen soepeler – maar blessures dreigen

Biomechanica Schoenen met een gekrulde neus lopen soepeler, omdat voetspieren minder werk hoeven te verrichten. Toch dreigen blessures.

De teenveerkromming zorgt ervoor dat voetspieren minder werk hoeven te doen tijdens het lopen.
De teenveerkromming zorgt ervoor dat voetspieren minder werk hoeven te doen tijdens het lopen. Foto Simon Lenskens

Bij veel schoenen staat de neus een beetje omhoog gekruld. Hardloopschoenen hebben dit, maar ook alledaagse modellen zoals sneakers. Hierdoor staan je tenen naar boven gebogen. Dat klinkt niet prettig, maar deze zogeheten teenveerkromming blijkt ervoor te zorgen dat voetspieren minder werk verrichten tijdens het lopen. Dat maakt dit model schoenen zo comfortabel, aldus Duits-Amerikaans onderzoek dat onlangs verscheen in Scientific Reports.

Sommige onderzoekers vrezen dat bij dagelijks gebruik van schoenen met teenveren de voetspieren minder getraind worden, waardoor ze verslappen en dragers mogelijk sneller blessures oplopen. Maar voor die hypothese vonden de onderzoekers in deze studie geen aanwijzingen.

Hardlopers weten dat het ontwerp van je schoen ervoor kan zorgen dat je minder energie hoeft te leveren, waardoor je harder loopt. Dat dit het verschil kan maken tussen winst en verlies, bleek bij de introductie van de Nike Vaporfly. Opvallend veel marathonwinnaars lopen op deze schoenen die onder meer een sterke teenveerkromming hebben. Begin dit jaar kwam de internationale atletiekfederatie World Athletics daarom ook met nieuwe regelgeving voor hardloopschoenen.

Hogesnelheidscamera’s

Welke invloed een teenveer heeft op onze voetspieren als we er dagelijks op lopen, is weinig onderzocht, vertelt Freddy Sichting, van de Chemnitz University of Technology in Duitsland. „Maar wij hadden het vermoeden dat het tot blessures kan leiden.”

De onderzoekers lieten dertien proefpersonen lopen op een loopband; blootsvoets en met schoeisel met oplopende teenkromming. „Hiervoor hebben we een soort sandalen ontworpen die bestaan uit een dunne zool die met een minimaal aantal touwtjes aan de voet vastzit, om de bewegingen goed te zien”, vertelt Sichting. De loopband mat bij elke stap de druk en hogesnelheidscamera’s legden de knie-, enkel- en voetbewegingen vast. Uit die metingen leidden de onderzoekers indirect de kracht af die de voetspieren moeten leveren tijdens de afzet. Hoe meer de teenveer gebogen is, hoe minder werk de spieren verzetten, concluderen de onderzoekers. Sichting: „De proefpersonen gaven ook aan dat de sandalen met een wat grotere hoek prettiger liepen.”

„Er wordt weinig onderzoek gedaan naar wat kleine details in het schoenontwerp – zoals de hoek van de teenveer – kunnen doen voor de spierbelasting en voetafwikkeling tijdens het gewone lopen”, zegt Noël Keijsers, bewegingswetenschapper bij de Maartenskliniek in Nijmegen. „Het is fijn dat daarnaar is gekeken.” De kennis zou ook mensen kunnen helpen die moeite hebben met lopen. „Maar de onderzoekers zijn er volgens mij niet helemaal in geslaagd om de tenen echt onder verschillende hoeken omhoog te zetten. De oplopende krommingen van de sandalen lijken weinig verschil te maken in de hoek waaronder de tenen staan. Verder hebben ze geen onderbouwing gevonden voor hun hypothese dat dit je gevoeliger maakt voor blessures.” Er is meer onderzoek nodig om te achterhalen of alledaagse schoenen met teenveer de kans op voetblessures vergroten, vindt Keijsers.

Minimalistische schoenen

Dat onderzoek, bijvoorbeeld met sensoren die het effect op de voetspieren preciezer meten, staat bij Sichting op de planning. Zelf is hij overgestapt op minimalistische schoenen om zijn voetspieren sterk te houden. „Mij bevalt het goed, maar ieder moet voor zich beslissen.”

Keijsers denk niet dat de invloed van alledaagse schoenen erg groot is: „Meer wandelen maakt je voetspieren ook sterker.” Als je dankzij je comfortabele, hippe sneakers met teenveer meer loopt, helpt dat waarschijnlijk ook.