Groei werkloosheid milder, arbeidsmarkt blijft fragiel

Arbeidsmarkt Lichte stijging werkloosheid komt niet door mensen die baan verliezen, maar door nieuwe werkzoekenden, aldus CBS en UWV.

„Brioos herstel.” Zo beziet Rob Witjes, hoofd arbeidsmarktinformatie van uitkeringsinstantie UWV, de jongste werkloosheidscijfers. De „heftigheid” die de eerste drie maanden van de coronacrisis kernmerkte, is eruit – er mag weer meer, dus zijn er meer mensen aan het werk.

Bovendien is er nog altijd de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW), die in het tweede pakket 63.000 werkgevers met ongeveer 1,3 miljoen werknemers hielp de lonen te bekostigen. „Of die werknemers zónder NOW allemaal getroffen zouden zijn, dat weet je natuurlijk niet. Maar het dempt de cijfers zeker”, aldus Witjes.

UWV en statistiekbureau CBS maakte gisteren bekend dat de werkloosheid in augustus met slechts een procentpunt was gestegen, van 4,5 tot 4,6 procent. Daarmee telde Nederland vorige maand 426.000 werklozen. Eerder dit jaar lag het tempo van de stijging veel hoger; tussen mei en juni nam de werkloosheid toe van 3,6 tot 4,3 procent.

De stijging van de afgelopen maand komt niet zozeer doordat mensen hun baan verloren, maar juist doordat meer mensen op zoek gingen naar een baan, stellen de instanties. Alleen 15- tot 75-jarigen die geen betaald werk hebben, maar er wel actief naar zoeken, worden als werkloos geregistreerd. Mensen die hun baan eerder in het jaar verloren, maar pas de laatste maanden begonnen te zoeken naar nieuw werk, worden pas dan gerekend tot de beroepsbevolking – alle werkenden en werklozen bij elkaar.

De totale beroepsbevolking groeide dus tussen juni en augustus. Gemiddeld kwamen er per maand 32.000 werklozen en 18.000 werkenden bij. Inmiddels zijn er weer ongeveer evenveel mensen op de arbeidsmarkt als in de eerste drie maanden van het jaar. In april was de totale beroepsbevolking nog afgenomen. Mensen die hun baan verloren, gingen bijvoorbeeld niet direct op zoek naar een nieuwe baan.

Toch reorganiseren

Volgens UWV-deskundige Witjes is de grote onzekerheid nog steeds dat coronamaatregelen elk moment weer strenger kunnen worden, met alle gevolgen van dien. En, benadrukt hij: „Er is een kans dat bedrijven bij de aanvang van een derde ronde NOW toch besluiten te reorganiseren. Dat is een logisch moment om kritisch te kijken naar functies, en te zorgen dat het bedrijf de toekomst goed doorkomt.” Sinds eind maart ziet het UWV dat het aantal aanvragen voor ontslagvergunning hoger ligt vorig jaar, maar tot nu toe zijn er nog geen uitschieters naar boven geweest.

Het UWV verstrekte eind augustus 292.000 WW-uitkeringen, ruim 9.000 minder dan eind juni. Het aantal nieuwe uitkeringsaanvragen was tussen maart en juli van dit jaar „structureel hoger” dan in dezelfde maanden van 2019. In maart meldde het UWV nog een stijging van 40 procent nieuwe uitkeringen, in april verdubbelde dit cijfer ten opzichte van een maand eerder. In augustus is het aantal nieuwe aanvragen daarentegen bijna gelijk aan dat van een jaar eerder. Het totale aantal WW-uitkeringen dat in augustus werd uitgegeven is nog wel „fors hoger” dan in het begin van het jaar.