Veel onzekerheid door ‘code rood’ in cultuursector

Corona De code rood voor de provincies Noord-Holland en Zuid-Holland zorgt voor onzekerheid in de cultuursector. Publiek blijft weg, artiesten moeten optredens afzeggen.

Het Radio Filharmonisch Orkest vorige week tijdens hun jubileumconcert.
Het Radio Filharmonisch Orkest vorige week tijdens hun jubileumconcert. FOTO Esther de Bruijn

Het door stijgende coronacijfers ingegeven negatieve reisadvies voor Nederland dat is afgegeven door Duitsland en België, heeft grote gevolgen voor de cultuursector in Nederland. Het Rijksmuseum in Amsterdam luidde vrijdag als eerste de noodklok. „Tot en met vorige week kwam 55 procent van het totale aantal internationale bezoekers uit België en 20 procent uit Duitsland. We zien sowieso een terugloop van het totale bezoek aan het Rijksmuseum sinds de berichtgeving over Amsterdam”, aldus een woordvoerder.

Duitsland verklaarde de provincies Zuid-Holland en Noord-Holland tot risicogebied. België geeft beide provincies code rood. Vanuit het Verenigd Koninkrijk bestond al een negatief reisadvies, net als voor reizigers vanuit Denemarken.

Het is steeds afwachten of een artiest zo graag hier wil komen dat hij er een quarantaine bij thuiskomst voor over heeft

Bazen directeur Concertgebouworkest

Niet alleen musea zien de actuele coronamaatregelen terug in afnemende bezoekersaantallen. Ook voor Nederlandse artiesten in het buitenland leidden de actuele maatregelen al tot teleurstellingen. Op het belangrijke showcasefestival Reeperbahn in Hamburg werden donderdag optredens van Nederlandse artiesten uit Noord en Zuid-Holland (o.a. zangeres Naaz en de groep Weval) afgezegd.

Ook concertorganisatoren in Nederland merken de gevolgen. Purcells opera King Arthur, volgend weekend in de NTR ZaterdagMatinee, werd eerder al omgeprogrammeerd: de Britse Early Opera Company kon niet komen. Zij worden vervangen door de Nederlandse Bachvereniging en het koor Vox Luminis, maar dat komt uit België. „En zo is het voortdurend schaken”, zegt artistiek directeur van de ZaterdagMatinee Kees Vlaardingerbroek. „Met Vox Luminis lijkt het oplosbaar door straks in de provincie Utrecht te gaan repeteren: daar heerst geen code rood.” En hoeft het koor dus maar kort in Noord-Holland te zijn.

De Britse jazztoetsenist Bill Laurance, onder meer bekend van de band Snarky Puppy, is momenteel voor vier concerten met zijn trio in Nederland. Hij neemt met zijn band de verplichte quarantaine bij terugkomst in Groot-Brittannië op de koop toe, laat hij weten.

De quarantaineplicht voor professionele artiesten uit risicolanden is recent versoepeld

Hoewel actuele inreisregels dus zeker voor concrete afzeggingen zorgden, maakt een recente versoepeling van de quarantaineplicht in Nederland voor professionele artiesten uit risicolanden weer veel goed. Op 11 september kondigde het ministerie van Justitie en Veiligheid af dat culturele professionals die „individueel bepalend” zijn voor de doorgang van een activiteit van een Rijksgesubsidieerde instelling, hier gewoon mogen repeteren en optreden – mits ze de rest van hun verblijf afzondering zoeken.

„Concreet: een dirigent mag ons orkest dirigeren mits hij voor en na repetities en concerten in de hotelkamer blijft”, vat David Bazen, directeur Concertgebouworkest samen. Mede met dankzij die regeling heeft het orkest dit najaar nog geen nieuwe afzeggingen bekend hoeven maken.

Bazen: „Het is steeds afwachten of een artiest zo graag hier wil komen dat hij er een quarantaine bij thuiskomst voor over heeft. Volgende week debuteert de jonge Fin Klaus Mäkela: die heeft inderdaad de twee weken erna vrij genomen.”

Maatwerk

In het Concertgebouw, dat deze herfst een zeer ruime corona-programmering optuigde, staan wel concerten op de tocht. „Tot nu toe valt het mee”, zegt directeur Simon Reinink. „Maar alles is maatwerk: waar komt een musicus vandaan, waar gaat hij/zij vanuit Amsterdam weer naartoe? Steeds hoop je dat er ook een „geitenpad” terug naar huis is; een clausule die musici uitzondert van de quarantaineplicht thuis, mits ze niet langer dan 48 uur in Nederland zijn geweest, bijvoorbeeld. Voor een concert van een orkest uit Lausanne was dat de redding. Die vliegen snel in en uit. Maar de regels zijn in elk land anders.”

Ook bij de Cellobiënnale, een van de weinige grote, meerdaagse festivals deze herfst (oktober) die gewoon zouden doorgaan, leven veel zorgen. „Ongeveer de helft van de geboekte cellisten komt uit buitenlanden met, nu, een inreisverbod naar Amsterdam”, zegt artistiek leider Maarten Mostert. „Op 1 oktober gaan we beslissen wat er allemaal wel en niet kan.”