‘Studenten zijn geen enorme aso’s die de regels aan hun laars lappen’

Studenten In studentensteden groeit het aantal coronabesmettingen razendsnel. Verenigingen en huizen hebben de regels aangescherpt, maar hoe houd je jongeren bij elkaar uit de buurt?

Studentencafé Van Rijn in Nijmegen.
Studentencafé Van Rijn in Nijmegen. Foto Marcel Krijgman/ANP

Eind maart liepen ze in een balorige bui met een Albert Heijn-tas over hun hoofd naar buiten om hun dagelijkse boodschappen te gaan doen. Maar sinds vorige week blijven de dertig mannen van het Leidse studentenhuis Hôpital Wallon zoveel mogelijk binnen. En als ze toch in de supermarkt komen, zetten ze een serieus mondkapje op.

Een van hen testte positief op corona – net als studenten in vele tientallen andere huizen in de stad en de rest van het land. De teugels in Wallon, een van de bekendste studentenhuizen in Leiden, werden sindsdien waar nodig verder aangetrokken, vertelt beheerder en student biofarmacie Ward Lantsheer (22).

De positief geteste student – „Hij maakt het goed” – ging naar zijn ouders. De directe buren van de positief geteste student zijn verplicht om van dezelfde ‘coronabadkamer’ gebruik te maken. Samen televisie kijken was er al niet bij, en nu zéker niet meer. En er wordt gekookt in verschillende shifts, om drukte in de keukens te voorkomen. „Maar ook dat deden we eigenlijk al”, vult Sebastiaan Wuyts (23) aan, net begonnen aan zijn master ondernemingsrecht. „Koken voor zes man is nu eenmaal veel lekkerder dan voor dertig man tegelijk. Heeft u dat wel eens geprobeerd?”

Beleefd sommen de twee studenten buiten, op afstand van elkaar, voor de brede voordeur op een zonnig Rapenburg, alle maatregelen op. De verslaggever mag niet naar binnen, een fotograaf ook niet. „Te onveilig.” Ook de thuisbezorger die rond het middaguur eten van McDonald’s aflevert, wordt op afstand gehouden.

Leuk is anders

Leuk is anders, maar Lantsheer en Wuyts tellen vooral hun zegeningen. Het verbouwde ziekenhuis kent ruime kamers, de gangen zijn breed. En bovenal is het Wallon, met alleen maar leden van het Leidse studentencorps Minerva, een „hechte gemeenschap”. Daardoor krijgen eenzaamheid en depressiviteit minder kans. In een onderzoek van de Universiteit Twente deze zomer, onder enkele honderden studenten, zei de helft te kampen met toenemende somberte, depressiviteit en verlies aan energie door corona. „Bij ons valt dat gelukkig mee”, zegt Lantsheer. „We letten hier op elkaar.”

Onder studenten verspreidt het coronavirus zich razendsnel. Nog geen drie weken na de opening van het academisch jaar melden GGD’s in studentensteden als Delft, Groningen, Leiden en Nijmegen dag na dag hoge besmettingscijfers onder jongeren.

In Nijmegen sloten vorige week drie studentencafé’s de deuren na tientallen besmettingen. In Delft, Amsterdam, Rotterdam en Groningen werden tientallen studenten positief getest.

Bij het Groningse studentencorps Vindicat (tweeduizend leden) ging het om vijftien besmettingen. Na overleg met de GGD en de universiteit sloot Vindicat de sociëteit. Volgens Vindicat-rector Wessel Giezen was dat de enige mogelijkheid om het virus in te dammen. „Het is drastisch, maar we willen het zekere voor het onzekere nemen. We voelen een verantwoordelijkheid richting stad en onze naasten.” En als de sociëteit weer opengaat? Dan gelden ook bij Vindicat de richtlijnen van het RIVM: handen wassen en anderhalve meter afstand houden van elkaar. Giezen: „Alleen huishoudens – Vindicat heeft tweehonderd huizen – mogen dichter bij elkaar zitten.”

Lees ook: ‘We komen graag bij elkaar, liefst met de héle familie’

Andere regel: de kroeg gaat om tien uur dicht. Echt? „Echt. Iedereen gaat om tien uur naar buiten. Wij drinken als bestuur nog iets, maar ik lig ook voor twaalf uur in bed. Het is allemaal heel braafjes.” Bij wie vanaf maandag de sociëteit binnen wil wordt bovendien de temperatuur gemeten. Best ingrijpend, vindt Giezen, „maar het móét. Bij Vindicat mag er geen besmetting meer bij.”

Zal het aantal besmettingen onder studenten afnemen als de nieuwe maatregelen van het kabinet ingaan en kroegen in de Randstad eerder sluiten? De beelden van meer dan honderd feestende, geen afstand houdende studenten in een park in Leiden, die vrijdag opdoken, doen het ergste vrezen. De politie maakte er een einde aan. Rector Carel Stolker sprak op Twitter over „ongelooflijke ezels”. Het bestuur van studentenvereniging Augustinus, waarvan de honderd lid zijn, vond hun gedrag „dom en onverantwoord”, besloot de sociëteit twee weken te sluiten en riep alle betrokkenen op zich te laten testen en in quarantaine te gaan.

Feestjes

De gebeurtenis laat zien wat onvermijdelijk lijkt: wie niet naar de kroeg of sociëteit kan, gaat naar een feestje in een park, of een studentenhuis. Om dat laatste te voorkomen, kondigde de burgemeester van Groningen vrijdag aan strenger op huisfeesten te gaan controleren.

Dat studenten de grenzen opzoeken, en er soms over heen gaan, viel te verwachten, zegt Roy Otten. Hij is bijzonder hoogleraar kwetsbare jeugdigen en risicogedrag aan de Radboud Universiteit. Vriendschappen, uitgaan, elkaar ontmoeten, het is wat jongeren drijft, zegt hij. Je kunt het jongeren gezien hun ontwikkelingsfase niet kwalijk nemen dat ze de grenzen opzoeken. Otten: „Het is te kort door de bocht om te zeggen dat studenten enorme aso’s zijn die de regels aan hun laars lappen. Ze staan vaak voor het eerst op eigen benen, maar hun brein is nog niet uitontwikkeld. Impulscontrole, zelfcontrole: het moet rijpen. Tegelijkertijd schreeuwt alles in hen om contact met leeftijdgenoten.”

Of nieuwe campagnes en vroege sluitingstijden van kroegen zullen helpen om verspreiding van het coronavirus onder studenten in te dammen, betwijfelt Otten. Wat helpt dan wel? Een beroep op jongeren zelf, denkt hij. „Maak ze deelgenoot van het probleem en de oplossing.” Als voorbeeld noemt hij studentenverenigingen in Delft. In samenspraak met universiteit, GGD en gemeente, riepen de vereningen studenten in een brief op om de regels beter na te leven: „Het is 5 voor 12”, schreven de verenigingen. „Het is nog niet te laat, maar de tijd dringt.”

Lees ook: Student wil juist nu bij een vereniging

In Leids studentenhuis Wallon werden alle gebeurtenissen deze week nauwlettend gevolgd. Beheerder Ward Lantsheer: „Het is een dun richeltje waarop we met z’n allen lopen. Soms vallen we er af.”