‘Bij optredens met de band kan ik de pijn aan’

Dit ben ik Iedereen heeft verschillende identiteiten. Hoe worden we wie we zijn? Koert Hommel (46) speelt al 26 jaar in een coverband. Alleen muziek, ontdekte hij, dempt even de hevige pijn in zijn benen en rug. Hij woont in Breda met zijn vriendin en hun drie kinderen.

Foto Dieuwertje Bravenboer

‘Aardrijkskunde was op school mijn lievelingsvak. Ik kon wegdromen bij de atlas, haalde reisgidsen op om door te bladeren. Na de middelbare school ging ik interrailen met twee vrienden. Ik was het hoofd reisleiding dat altijd met het dikke spoorboek in zijn handen stond. Vervolgens deed ik hbo toerisme. De eerste keer dat ik vloog was naar Guatemala, voor een stage.

„Guatemala was een complex land, er was een burgeroorlog gaande. Ik leerde veel van een collega die antropoloog was: achter die prachtige toeristische bestemmingen zitten allerlei verhalen die ook het vertellen waard zijn. Maar de stage sterkte me vooral in de overtuiging dat toerisme een belangrijke inkomstenbron is voor veel landen en dat ik daaraan wilde bijdragen. Na mijn studie vond ik mijn plek bij een stichting in Den Haag die talentontwikkeling stimuleert via het opdoen van internationale ervaringen. Ik werkte zelf vanuit Nederland, maar dankzij de ‘agententarieven’ bij luchtvaartmaatschappijen kon ik in de vakantie met mijn vriendin voor een prikkie naar Mexico, Bali, Sri Lanka, Beijing.

„Toen al had ik een slechte rug. In mijn eerste studiejaar had ik een hernia gehad. Na een operatie ging het lang goed, maar de pijn keerde terug in 2012, rond de geboorte van onze jongste. Een specialist in België haalde de hernia weg, maar na een half jaar was de pijn er weer. Enorm hoge doses morfine heb ik gehad. Op een gegeven moment zit je op een niveau dat je op de been blijft, maar niet meer functioneert. Je bent suf, je geheugen valt weg.

„Na een heel lang traject kreeg ik in 2016 een neurostimulator, een apparaatje dat pijnsignalen onderbreekt met elektrische signaaltjes. Eerst deed hij wel wat, maar het effect zwakte weer af. Eind 2017 is een soort kooiconstructie in mijn wervelkolom geplaatst, zodat al het materiaal in mijn tussenwervelschijven kon worden weggehaald zonder dat de wervels tegen elkaar aan zouden schuren. Ook daarna merkte ik geen verschil in de pijnintensiteit.

„Ik raakte arbeidsongeschikt. Heel moeilijk vond ik dat. Ik heb altijd hard gewerkt en nooit met tegenzin. Nog een hele tijd heb ik fulltime doorgewerkt vanuit huis. Liggend op bed las ik de toegestuurde plannen, op het laatst met een toetsenbord boven me zodat ik liggend kon typen. Uiteindelijk redde ik het niet. Mijn werkgever is heel sociaal: ik ben nog in dienst. Dat laat open dat er misschien nog verandering komt in de situatie. Dat je weer productief kunt worden.

Mensen zeggen dat ik dan maar professioneel muzikant moet worden, maar daar ben ik niet goed genoeg voor. Ik ben wel in een tweede band gaan spelen

‘Naast de medische wetenschap – het knutselen, repareren, sleutelen aan je lijf – heb je de alternatieve medische wereld, die meer let op je welzijn en geluk. Ik ben erachter gekomen dat je een combinatie van beide nodig hebt om te leven met chronische pijn. Wat blijkt: puur jezelf afleiden kan een positief effect hebben. Nooit heb ik iets kunnen vinden wat de pijn beïnvloedt, met één uitzondering: als ik een uurtje achter de piano zat, stopte de pijn. Ging ik wat anders doen, dan was hij er weer.

„Sinds mijn achttiende speel ik in een coverband. We treden op op verjaardagen, in feesttenten, op festivals. Als ik op het podium sta is de pijn er, maar kan ik het handelen. Achter me staat een kruk zodat ik even kan gaan zitten. En in de pauzes lig ik plat op de vloer. Daar is de band aan gewend. ‘O, hij ligt er, maakt niet uit, geef hem nog een biertje.’

„Muziek is dus een instrument voor pijndemping. Mensen zeggen dat ik dan maar professioneel muzikant moet worden, maar daar ben ik niet goed genoeg voor. Ik ben wel in een tweede band gaan spelen. Nog steeds gebruik ik veel pijnmedicatie, maar wel minder dan eerst.

„Ik heb er nog steeds moeite mee om een uitkering te krijgen, ik wil graag iets terugdoen. Zoals mijn kennis over chronische pijn delen met mensen die nog aan het begin staan van hun zoektocht naar oplossingen – dat doe ik al via een blog. En ik ben actief voor een stichting, Muziekids, die in ziekenhuizen langs de bedden gaat met instrumenten, in de eerste plaats bij kinderen en jongeren. In sommige ziekenhuizen hebben ze een hele studio met drumstellen, gitaren, een deejay-set. Kinderen kunnen er binnenlopen voor een half uurtje of een uurtje afleiding. Dat herken ik natuurlijk heel goed. Je zit even in een andere wereld. Je vergeet even wat je hebt.

„Ik probeer dat van de grond te krijgen in een aantal Brabantse ziekenhuizen. Dat trekt mij wel uit een moerasje. Het enthousiasme dat ik ontmoet, werkt door op mezelf.”