Opinie

Nederland moet wennen aan een onvoorspelbaar dier

Wolven

Commentaar

Sluw, gulzig en bloeddorstig. Wie is opgegroeid met de sprookjes van de gebroeders Grimm zal wellicht dat beeld nog hebben bij een wolf. En dat wordt misschien bevestigd door verhalen over doodgebeten schapen, die weer opduiken sinds de Canis lupus zich in 2013 voor het eerst in 150 jaar weer in Nederland vertoonde.

Dertien wolven lopen er hier nu vermoedelijk rond, zo werd donderdag bekend. Een mannetjeswolf woont inmiddels langer dan zes maanden in het Drents-Friese Wold, waarmee hij officieel ‘gevestigd’ is. Eind deze maand zal blijken of een mannetjeswolf op de Groote Heide in Brabant ook is gevestigd. En als een vrouwtje dat op de Noord-Veluwe werd geboren in december nog steeds op de Veluwezoom zit, zoals camerabeelden recent aantoonden, heeft de eerste in Nederland geboren wolf haar eigen territorium gevonden.

Dat wolven zich in Nederland vestigen, is goed nieuws. Hun aanwezigheid wijst erop dat de natuur er op die locaties gunstig voor staat. Ze doen het ecosysteem goed, zijn een natuurlijke oplossing voor het overschot aan hazen, reeën, herten en zwijnen – die anders misschien door de mens gedood moeten worden.

Lees ook over de zorgen van boeren: Wat moet Nederland aan met de wolf?

Een schaduwkant is er ook. Zwervende wolven, die nog op zoek zijn naar een territorium, doen zich te goed aan boerderijdieren. Ja, ook de hond en de vos bijten wel eens een schaap dood. Maar uit de Wolvenmonitor blijkt dat de wolf vaker meerdere schapen in een kudde doodt. Van de 32 schademeldingen tussen half mei en half juli was de wolf 17 keer de schuldige, een hond acht keer, een vos zes. Vlak voor deze meest recente meetperiode doodde of verwondde een wolf in één keer 15 schapen in Bokhoven.

Volgens ecologen zal de schade onder schapen afnemen als de bescherming toeneemt, bijvoorbeeld door het plaatsen van hekken met schrikdraad en waakhonden. In de regio’s waar een wolf zich officieel heeft gevestigd kunnen schapen- en geitenhouders daarvoor subsidie aanvragen. Duitse onderzoekers stelden in 2012 op basis van 3.000 wolvenuitwerpselen vast dat het dieet van wolven in Duitsland voor minder dan 1 procent uit vee bestaat.

Desondanks is de discussie emotioneel. En, naar goed Nederlands gebruik, is er een reflex om te willen kanaliseren – met een door het CDA in de Tweede Kamer per motie voorgesteld „maatschappelijk debat” – en vooral te willen regelen. Er is een Interprovinciaal Wolvenplan met een Draaiboek Wolf. De Provincie Gelderland stelde een ‘escalatieladder’ op: van ‘niet lokken’ tot ‘afschot’ (Dat laatste mag overigens alleen onder strikte voorwaarden, de wolf is in Europa een beschermde diersoort). In de Gedeputeerde Staten van Friesland werd door de VVD zelfs geopperd een hek om de provincie te zetten, om zo deze ongewenste vreemdeling buiten te houden.

Lees ook over de eerste wolf in Nederland: De zwerftocht van Naya

Het tekent de Nederlandse discussie over natuur, die er best mag zijn, alleen liefst niet ál te wild. Zoals de bever welkom was tót hij in de verkeerde gebieden dammen bouwde en voor wateroverlast zorgde. Zoals de edelherten op de Veluwe nu zo talrijk zijn, dat ze grazen op de ‘verkeerde’ grond waardoor boeren nu schadevergoeding krijgen.

De wolf is nu eenmaal een onvoorspelbaar dier, dat ook nog eens makkelijk op een dag 150 kilometer aflegt en zich niet aan door de mens bedachte regiogrenzen houdt. Nederland zal met hem moeten leren samen leven.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Onbehaarde Apen: Onbehaarde Apen #5: Wat zoekt de wolf in Nederland?

U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.