Recensie

Recensie Theater

Kosmische avonturen van Marjolijn van Heemstra laten zien hoe nietig we zijn

Theater De fascinerende reis van twee ruimtesondes vormt de rode draad van ‘Voyagers’, waarin theatermaker Marjolijn van Heemstra de aarde vanaf een afstandje bekijkt.

‘Voyagers’ maakt indruk door de beheerst-bevlogen toon van Marjolijn van Heemstra.
‘Voyagers’ maakt indruk door de beheerst-bevlogen toon van Marjolijn van Heemstra. Foto Sanne Peper

Theatermaker Marjolijn van Heemstra zou graag een amoebe zijn: los van het menselijk leven, los van de tijd. In Voyagers speelt ze met tijd en ruimte door in te zoomen op een avontuur, waaraan twee ruimtesondes in 1977 begonnen: een reis uit ons zonnestelsel. Omdat ze buitenaards leven tegen zouden kunnen komen, kregen de sondes een souvenir mee. Van Heemstra is daardoor gefascineerd: het is een grammofoonplaat, waarmee wetenschappers proberen over te brengen wie wij als mensheid zijn. Een soort intergalactische visitekaartje. Er staat muziek op, begroetingen in alle talen en ruim honderd foto’s. In de voorstelling komen er enkele voorbij: een vader die zijn kind optilt, opspringende dolfijnen, organen en wiskundige formules. Een ‘greatest hits’, noemt Van Heemstra het, ontroerend in zijn ontoereikendheid. Oorlog, geweld en milieurampen ontbreken.

Lees ook: Ruim veertig jaar geleden schoten we deze muziek voor aliens de ruimte in

Voyagers maakt indruk door de beheerst-bevlogen toon van Van Heemstra en door de goede opbouw. Dit ontstaat in samenspel met muziekcollectief Pynarello, wiens composities afwisselend harmonieus samenvallen met de tekst en er tegenaan botsen, maar die vooral het weidse of onheilspellende gevoel versterken dat gedachten over het heelal kunnen oproepen. In regie van Erik Whien zijn woord, beeld en geluid prachtig vervlochten, in een decor waar het licht dooft en weer aanzwelt.

In haar voorstelling laat Marjolijn van Heemstra zien hoe nietig we zijn.

Foto Sanne Peper

Door de kosmische avonturen heen schemeren vraagstukken over hoe we omgaan met de aarde. Hoewel Voyagers uitzoomt tot ver buiten onze dampkring, blijft de voorstelling ook teruggrijpen naar de menselijke maat, zonder in clichés te vervallen. Van Heemstra laat zien hoe nietig we zijn en hoe wanhopig-naïef de pogingen om onze beschaving eeuwig te laten voortbestaan. Tegelijkertijd schrijft ze onze problemen niet af als onbeduidend. Ze vertelt hoe de continenten op dit moment héél traag naar elkaar drijven. Terwijl wij onze grenzen sluiten en oorlogen uitvechten, is de wereld bezig aan een langzame dans, de continenten onderweg naar een omarming.