Natuurbranden in VS worden steeds extremer

Klimaatverandering Het probleem van natuurbranden wordt door klimaatverandering steeds intenser, zeggen experts.

Hulpdiensten zoeken naar slachtoffers onder verbrande woningen en voertuigen in het plaatsje Talent, Oregon.
Hulpdiensten zoeken naar slachtoffers onder verbrande woningen en voertuigen in het plaatsje Talent, Oregon. Foto Adrees Latif / Reuters

„Dit zou voor niemand als een verrassing hoeven te komen”, zei Michael Gerrard, directeur van het centrum voor klimaatwetgeving van de Columbia Universiteit, tegen de Los Angeles Times over de enorme bosbranden in Californië en Oregon. Hoewel, voegde hij eraan toe, „misschien hebben we de omvang en de snelheid onderschat”.


De combinatie van hoge temperaturen, harde wind en langdurige droogte hebben er alleen al in Californië voor gezorgd dat meer dan 12.000 vierkante kilometer bos is afgebrand. De brand die te boek staat als ‘August Complex’ – in feite een aaneengesloten reeks van ruim dertig branden – geldt nu officieel als de grootste bosbrand ooit in Californië. Ook noordelijker, in Oregon en de staat Washington, zijn dit seizoen veel bosbranden. Daar komen ze minder vaak voor. Nu moesten in Oregon een half miljoen mensen hun huis verlaten. Het plaatsje Phoenix is grotendeels verwoest.

Bekijk ook deze In beeld over de bosbranden in Californië

Het laat zien hoe extreem 2020 is. De eerste tekenen daarvan waren er al begin augustus, relatief vroeg in het seizoen. Een langdurig droog onweer zorgde in drie dagen voor 11.000 bliksemflitsen – ze veroorzaakten driehonderd branden. In zeker drie van de grootste branden ontstonden vuurtornado’s, met grote snelheid rondtollende, soms tientallen meters hoge vlammen die in Californië zelden voorkomen.

Ook de temperatuur is dit jaar uitzonderlijk. In Death Valley werd het 130 graden Fahrenheit (54,4 graden Celsius), de hoogste temperatuur die ooit op aarde betrouwbaar is gemeten (bestaande hogere metingen worden door deskundigen in twijfel getrokken). Bij een reeks hittegolven steeg de temperatuur overdag tot boven de 35 graden Celsius en kwam die ’s nachts niet onder de 20 graden.

President Donald Trump geeft de schuld aan het bosbeheer. Bij een bezoek aan Californië sprak hij maandag over bomen die doodgaan, in het bos achterblijven en als lucifers kunnen exploderen. Na de grote bosbranden in 2018 prees hij de Finnen, die hun bossen keurig aanharkten en schoonhielden. Met klimaatverandering heeft het volgens hem weinig te maken. „Het wordt wel weer koeler, let maar op”, zei hij maandag.

Uitdunnen van bossen

De gevolgen van bosbranden kunnen inderdaad getemperd worden door goed bosbeheer. Maar zo simpel als Trump het voorstelt, is het niet. Het gaat vooral om het uitdunnen van bossen door gebieden gecontroleerd af te branden. Eeuwenlang was dat een beproefde methode. Europese kolonisten maakten er eind negentiende eeuw een einde aan omdat ze het zonde vonden van het hout. Ook merkten ze dat het riskanter werd, omdat er steeds dieper in de bossen werd gebouwd.

Twee jaar geleden, na de brand bij het Californische stadje Paradise waarbij 86 mensen omkwamen, stuitten plannen om de beproefde methode in ere te herstellen op grote weerstand bij de bevolking. Zij vreesden voor hun huizen en waren ook bang voor de schadelijke rook die daarbij zou ontstaan. Ook milieuactivisten verzetten zich tegen het afbranden van bossen. Het veroorzaakt volgens hen te veel CO2-uitstoot en tegelijk met het droge hout worden veel dieren en ook kwetsbare plantensoorten gedood. De meeste plannen voor gecontroleerd afbranden worden nooit uitgevoerd.

Toch zal ook met het juiste bosbeheer het Californische brandenseizoen in omvang en intensiteit toenemen. Volgens een gerenommeerd onderzoek uit 2016 heeft klimaatverandering de afgelopen dertig jaar gezorgd voor een verdubbeling van het gebied dat te kampen had met bosbranden. Het Amerikaanse weerinstituut NOAA sluit een verzesvoudiging tegen het midden van de eeuw niet uit.