Opinie

Vaccinatie mag nooit leiden tot polarisatie

Corona De vaccinatieplicht die nu in de lucht hangt, gaat in tegen de grondrechten en tegen de mensenrechten, betoogt
Vaccin tegen Covid-19
Vaccin tegen Covid-19 Foto KOEN VAN WEEL / ANP

Door de coronacrisis lijken veel geesten meer dan ooit rijp te zijn om vaccineren te verplichten. Bescherming en bevordering van gezondheid mag geld en vrijheid kosten. Toch? Maar, wat doen we eigenlijk met de mensen die zich om principiële redenen niet laten inenten? En hoe zeker weten we dat het vaccin onze gezondheid beschermt? Tijd voor een tegengeluid.

Allereerst druist een eventuele (gedeeltelijke) vaccinatieplicht recht tegen de Grondwet in. Dat is allerminst wenselijk in een land waarin de grondrechten juist bescherming bieden. Wat mij betreft is de vrijheid van het geweten en van godsdienst een belangrijk punt.

Dwang kan de vrijheid van een individu belemmeren. Ook de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens spreekt zich hierover uit in artikel 18: je mag je eigen godsdienst of overtuiging kiezen en daarnaar leven. Inperking van deze basis is toch juist niet wat we willen?

Lees ook: Kabinet wil vaccinatieplicht als vaccinatiegraad sterk daalt

Ten tweede heeft – volgens de Grondwet – iedereen het recht op lichamelijke integriteit en op de onaantastbaarheid van het lichaam. Dat recht bepaalt dat je niet zonder toestemming of goede reden aan het lichaam van een ander mag komen. En is dat niet exact wat we bewerkstelligen met het eventueel verplichten van een vaccin voor (zorg)professionals?

Zeer glad ijs

Toegegeven, het recht op onaantastbaarheid van het lichaam kan bij wet worden ingeperkt, maar als we overgaan tot dergelijke vergaande maatregelen begeven we ons op zeer glad ijs. Het zou uiteindelijk zelfs kunnen leiden tot het maken van een permanent onderscheid tussen wel en niet gevaccineerde mensen, mogelijk zelfs tot het onbereikbaar maken van bepaalde beroepssectoren zoals de zorg voor hele groepen in de samenleving. En dat druist weer in tegen artikel 1 van onze Grondwet.

In deze twee punten komt precies het dilemma bovendrijven. Wat is de prijs die we gaan betalen voor het maatschappelijk belang op het gebied van de gezondheid? Het brengt ons direct bij het dilemma waar het nu over gaat: de bescherming van de gezondheid van kwetsbare groepen versus de persoonlijke individuele vrijheid en gewetensvolle afweging, om wel of niet gebruik te maken van een vaccin.

Lees ook: Wanneer is het tijd voor de prikplicht?

God en de Bijbel

Als medewerker van de RMU – de christelijke vakorganisatie voor zowel werkgever als werknemer – vind ik natuurlijk God en de Bijbel als uitgangspunt belangrijk. Maar – ook als je niet in God gelooft – de maakbaarheidsgedachte die lijkt te spreken uit het opperen van een vaccinatieplicht is overtrokken.

Naast onzekerheden over de (bij)werking en effectiviteit van een vaccin is het prijskaartje met de genoemde grondrechten te hoog. Laten we daarom oppassen voor overwaardering van een coronavaccin.

Bij de RMU weten we maar al te goed wat er speelt rond vaccinatie. Elk winterseizoen komen er opnieuw vragen van leden over het wel of niet vaccineren. Natuurlijk, zult u zeggen, dat is het stokpaardje van de christenen. Dat is een halve waarheid. Het vaccin wordt namelijk niet alleen door christenen bekritiseerd. Veiligheidsredenen spelen een grote rol, en ook de snelheid waarmee het coronavaccin er komt, doet menigeen fronsen.

Meest fundamentele gevaar

Aantasting van de persoonlijke vrijheid is echter het meest fundamentele bezwaar, en die vrijheid wil ik niet offeren op het gezondheidsaltaar.

Natuurlijk is het goed dat er een vaccin komt, zeker als dat de gezondheid van de samenleving bevordert. Maar hoe goed is het om van het ‘nieuwe normaal’ terug te gaan naar het ‘oude normaal’? Terug naar een wereld waarin het in Teams vergaderen niet meer de standaard is en waarin mensen elkaar kunnen zien en meemaken, zonder de anderhalve-meter-afstand-drempel. Alles heeft echter zijn prijs en dat brengt dilemma’s met zich mee.

Dilemma’s vragen om gewetensvolle afwegingen. Laten we de discussie over dit dilemma vooral niet versmallen, maar laten we met elkaar het gesprek aangaan en ook goed kijken naar andere mogelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan de bestaande maatregelen, het wassen van handen en afstand houden.

Maar ook nieuwe technologieën moeten worden aangemoedigd. Denk dan bijvoorbeeld aan een zorgprofessional die zich – voordat hij of zij aan het werk gaat – thuis laat testen en bijna direct een uitslag heeft. Ik ben voor een dialoog, open en eerlijk, maar tegen de vaccinatieplicht. Het vaccineren is namelijk niet dé (enige) successleutel. Het zorgt er daarnaast wellicht voor dat bepaalde groepen mensen uitgesloten worden. Vaccinatie mag nooit leiden tot polarisatie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.