Reportage

In Suriname lagen alle 20 IC-bedden twee weken geleden vol

Corona De bevolking van Suriname is kwetsbaarder voor Covid-19 dan die van Nederland. Medische teams uit Nederland schoten te hulp.

Intensivist Arend-Jan Meinders (2e van rechts) met collega’s in Regionaal Ziekenhuis Wanica in Lelydorp.
Intensivist Arend-Jan Meinders (2e van rechts) met collega’s in Regionaal Ziekenhuis Wanica in Lelydorp. Foto Gerrit Wonders

Het was een noodoplossing die goed bleek te werken, vertelt intensivist Arend-Jan Meinders aan de telefoon vanuit Suriname: „Bij gebrek aan intensivecarebedden legden onze collega’s de coronapatiënten op de gewone verpleegafdeling meteen op de buik, met extra zuurstof via een kapje. Uiteindelijk bleken ze helemaal geen IC-bed nodig te hebben. Dat kunnen we in Nederland mogelijk ook doen.”

Het tekort aan IC-bedden dat eind maart even dreigde in Nederland, was in Suriname ruim twee weken geleden echt aan de orde. Meinders, die normaal op de intensive care in Nieuwegein werkt, kwam net aan in het Zuid-Amerikaanse land. „Meteen bekroop me hetzelfde gevoel als eind maart in Nederland: o nee, dit gaat echt fout.” Alle twintig IC-bedden die Suriname telt, lagen vol. Ter vergelijking: Nederland heeft normaal één IC-bed op 14.700 inwoners, Suriname één op 30.000.

Cubaanse collega

Maar er werden snel acht nieuwe IC-bedden toegevoegd – met beademingsmachine en bijbehorend personeel. Een spiksplinternieuw ziekenhuis, dat leeg stond buiten de hoofdstad en was gedoneerd door China, werd ingericht als Covid-ziekenhuis. En er komen, sinds juli, elke paar weken medische teams uit Nederland die hun Surinaamse collega’s bijstaan. In totaal zo’n zestig artsen. „Naast de enige drie intensivisten in Suriname hielp er één Cubaanse arts, die al vijf maanden zeven dagen per week achter elkaar werkte. Die konden we aflossen”, vertelt Meinders.

De noodhulp is onder anderen georganiseerd door Denise Telgt, infectioloog in de Sint Maartenskliniek en zelf Surinaams van oorsprong. „Na de verkiezingen, eind mei, rezen de coronabesmettingen opeens de pan uit”, vertelt ze vanuit Suriname. Door de vele manifestaties, demonstraties en feestelijke bijeenkomsten, waar veel mensen samenkwamen, greep het virus zijn kans. Daarnaast werken er in de binnenlanden van Suriname veel illegale arbeiders uit Brazilië, waar enorme corona-uitbraken zijn. Inmiddels zijn 4.582 Surinamers positief getest (geweest), 93 mensen zijn aan Covid-19 overleden.

Lees ook: In Suriname zweren inheemsen bij hun eigen coronamedicijn

Gillende sirenes

Een stichting van Surinaamse ondernemers, Su4Su, nam in juni het voortouw om medische hulp en infectiebestrijding te organiseren. De stichting betaalt veel, zoals het verblijf van de buitenlandse artsen. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken betaalt hun vluchten en regelt snel visa. Telgt: „We zouden dit tot 3 oktober doen, maar hebben het verlengd tot 1 januari.”

Ondertussen geldt in Suriname sinds juni een strenge lockdown. ’s Avonds na zes uur en in de weekenden mag niemand over straat. De politie ziet erop toe. Daarnaast is er verplichte quarantaine, in grote tenten naast de ziekenhuizen. Telgt: „Met gillende sirenes worden sommige coronapatiënten naar een grote tent bij het ziekenhuis gebracht. Daar moeten ze verplicht tien dagen blijven. Ook mensen die getest worden, moeten de uitslag afwachten in die tent. Er staan tachtig bedjes, een televisie, douches, wc’s en er wordt eten gebracht. Het is een soort onvrijwillig hotel.”

Doorschieten in hygiëne

In een paar weken tijd heeft de gepensioneerde infectiedeskundige Gerrit Wonders een protocol voor coronapreventie geschreven dat net is aangenomen als nationale richtlijn infectiepreventie voor Suriname. Hij is net terug. „Besmetting voorkomen is eigenlijk eenvoudig: hygiëne. Daar schieten ze in Suriname soms juist in door. Veel patiënten moesten door een bad chloor lopen om bij het ziekenhuis naar binnen te mogen. Dat is zinloos. Er was veel angst voor corona waardoor men overal chloor ging gebruiken.”

Ook zetten veel Surinamers de airco uit, vertelt Wonders, omdat ze bang zijn dat die het virus verspreidt. Dan is het erg warm, met 35 graden. „De airco ging uit, de ramen open. Maar dat maakt niks uit voor de verspreiding van corona.”

De bevolking van Suriname is kwetsbaarder dan die van Nederland, vertelt intensivist Meinders. „Er is hier veel diabetes, overgewicht en hoge bloeddruk. Dat zijn risicofactoren voor een ernstig verloop van Covid-19. Bovendien zijn mensen hier op hun zeventigste lichamelijk gemiddeld net zo oud als bij ons op je tachtigste.”

In Suriname gaan arts en patiënt makkelijker met de dood en medische behandelbeslissingen om dan in Nederland, merkt Meinders: „In Nederland trekken we in het ziekenhuis alles uit de kast, al is er maar een heel kleine kans dat een behandeling gaat werken. Hier zegt men sneller: nee, we gaan niet nóg meer doen, daarvoor zijn de kansen te klein. De dokter beslist gewoon.”