Opinie

Groeipijntjes in de filmindustrie

Vanaf 2024 worden de maatstaven voor de Oscar voor Beste Film aangescherpt, gericht op meer inclusiviteit. Joyce Roodnat vindt dat niet meer dan logisch. En stelt dat de eisen van de Oscars elders ook niet zouden misstaan.

Joyce Roodnat

Moord en brand! De artistieke vrijheid wordt aangetast! Wat is er dan? Nou, de Academy of Motion Pictures past de maatstaven aan voor de Oscar voor ‘Beste Film’. Het komt erop neer dat vanaf 2024 alleen films die bekroning kunnen krijgen als er iets beter is nagedacht over inclusiviteit. Wil je kans wilt maken op die Oscar dan moeten zich in je cast en crew mensen van kleur en mensen met een niet-hetero-geaardheid bevinden.

Dat is niet meer dan een groeipijntje. De filmindustrie weerspiegelt als geen andere kunst de maatschappelijke verhoudingen en het grote schuiven is onomkeerbaar. Weg van de pest van het routineus onbelangrijk maken van ieder die niet voldoet aan de norm van wit, heteroman en, als men vrouw is, jong. De roep om verandering is geen gril. Het is echt en menens. Het verzet is ook echt en menens, want verandering is uitermate bedreigend voor de groep met macht.

„Waarom veranderen? Het gaat toch goed?”

„Ja, voor jou.”

„Maar jij mag best meedoen.”

„En dat maak jij dan uit?”

Enfin, de beer is los. Inmiddels wordt er gesuggereerd dat er alleen nog maar films gemaakt kunnen worden waarin het wemelt van de minderheden. Hou op! Iedereen die een actiefilm wil maken met een oudere witte filmster, of een psychologische klaagzang over een jonge witte man in een vacuüm vol soortgenoten, kan dat doen. Hij zal alleen geen Oscar voor de Beste Film krijgen.

Op de keper beschouwd schrijven die nieuwe maatstaven voor wat logisch zou moeten zijn en dat vaak al is. Neem Tenet, de superieure actiefilm die op dit moment ‘volle’ zalen trekt. John David Washington speelt de hoofdrol. Hij is een zwarte acteur – wat er net zo min toe doet als dat zijn tegenspeler Kenneth Branagh rood haar heeft. De enige vrouwenrol van belang is dan weer voor de gebruikelijke kwetsbare witte vrouw. Ik heb niks tegen jonge vrouwen en zie graag dat ze mooi zijn. Maar waarom is de meisjesvrouw met maat asperge steno voor ‘mooi’?

The Protagonist (John David Washington) met Kat (Elizabeth Debicki) in Tenet.

Die nieuwe eisen zouden ook elders niet misstaan, voor de Nederlandse Gouden Kalveren bijvoorbeeld. Sommige filmers zouden er zelfs bij gebaat zijn. Hoe vaak ik niet heb horen uitleggen waarom ze een prijs niet kregen: complotten, vriendjespolitiek, weet ik veel. Van alles, maar aan hun film lag het nooit. Hoe heerlijk zal het zijn als de ‘schuld’ kan worden afgeschoven op ‘de nieuwe regels’!

Die kunnen weg als uitsluiten geen regel meer is. En dan nog: een prijs is een station onderweg. Niet het doel. Toch?