Skatebaan verwijdert foto’s Erik Kessels na online kritiek

BredaPhoto Het kunstwerk ‘Destroy my face’ van Erik Kessels, onderdeel van fotofestival BredaPhoto, moet weg na kritiek dat het tot geweld tegen vrouwen zou oproepen. „Amerikaanse sportmerken dreigden hun partnerschap op te zeggen.”

Erik Kessels’ fotokunstwerk ‘Destroy my face’ is na kritiek dat het zou oproepen tot vrouwenhaat door de Bredase skatebaan Pier 15 verwijderd.
Erik Kessels’ fotokunstwerk ‘Destroy my face’ is na kritiek dat het zou oproepen tot vrouwenhaat door de Bredase skatebaan Pier 15 verwijderd. Foto Erik Kessels

Skatebaan Pier15 in Breda verwijdert een kunstwerk van Erik Kessels, nadat er online een storm van kritiek op was gekomen. Het werk Destroy my face hoort bij het tweejaarlijkse fotofestival BredaPhoto en bestaat uit zestig digitaal samengestelde foto’s van fictieve mensen die cosmetische chirurgie hebben ondergaan. Skaters rijden vervolgens over die foto’s, die zijn afgedrukt op een formaat van 4 bij 4 meter per stuk, waardoor ze vol krassen en butsen komen te zitten en langzaam vervallen. „Zo makkelijk als de gezichten ooit mooi gemaakt zijn, zo gemakkelijk worden ze ook weer vernietigd”, aldus een beschrijving van het werk.

De discussie rond mijn werk ‘Destroy my face’ is volledig geëscaleerd

Erik Kessels kunstenaar

Volgens critici zou dat oproepen tot vrouwenhaat en zelfs geweld tegen vrouwen. Kunstenaar Erik Kessels noemt die reactie een voorbeeld van „cancel-cultuur” en betreurt dat de critici niet met hem in gesprek wilden over het kunstwerk.

Pier15 moest Destroy my face verwijderen omdat de kritiek het voortbestaan van de skatebaan bedreigt, zegt bedrijfsleider Rinse Staal. „Grote Amerikaanse sportmerken dreigden hun partnerschappen met Pier15 op te zeggen, nadat Amerikaanse vrouwelijke skateboarders en bekende atleten de petitie met hun achterban hadden gedeeld.” Een van die merken is Volcom, dat skatekleding maakt. Staal noemt het „misschien naïef” dat Pier15 eerder heeft ingestemd met de plaatsing van het werk. „De skatebaan moet een plek zijn waar iedereen zich veilig voelt.”

Petitie

Een anoniem collectief met als naam We Are Not A Playground startte daags na de opening van Breda Photo op 9 september een petitie tegen het werk. Die werd volgens de groep bijna drieduizend keer ondertekend. De groep noemt het werk „gewelddadig” en vindt dat het niet thuishoort op een openbaar skatepark. „Skateparken en andere publieke ruimtes zouden open en voor vrij gebruik van iedereen moeten zijn, geen plaatsen waar mensen belachelijk worden gemaakt of beoordeeld worden op hoe ze eruitzien.” De initiatiefnemers van de petitie zeggen anoniem te willen blijven, omdat ze als groep spreken en niet als individu.

Dat het werk bestaat uit fictieve portretten, samengesteld door een algoritme, vinden de critici geen argument: „Algoritmes zijn nooit neutraal.” De kunstenaar zou de „sociale, culturele en patriarchale” redenen waarom meer vrouwen dan mannen plastische chirurgie ondergaan onterecht buiten beschouwing hebben gelaten.

‘Destroy my face’ op de Bredase skatebaan Pier 15. Foto Erik Kessels

‘Discussie niet open gevoerd’

De organisatie BredaPhoto betreurt het besluit van het skatepark en dat de „discussie niet open en genuanceerd kan worden gevoerd”, maar begrijpt de beslissing het werk te verwijderen omdat Pier15 in het voortbestaan werd bedreigd. „Wij hebben er begrip voor dat mensen zich niet kunnen vinden in de vorm en/of de inhoud van dit werk. Hierover kan je discussiëren”, aldus directeur Fleur van Muiswinkel in een verklaring. „Het is confronterend en het schuurt, en roept een zeer essentiële discussie op over de grenzen en de invloedssferen van de cosmetische chirurgie”, zegt ze over Destroy my face . „We hebben de initiatiefnemers van de online petitie tegen het werk dan ook aan tafel uitgenodigd. Helaas hebben ze de uitnodiging afgeslagen omdat ze uitdrukkelijk anoniem willen blijven.”

Andere fotografie op het festival: BredaPhoto reflecteert over de wereld van nu en morgen

Volgens kunstenaar Erik Kessels zijn er alleen vrouwen te zien op zijn foto’s omdat hij een algoritme het ‘gemiddelde’ heeft laten berekenen van „tussen de 800 en 1.000 foto’s” van mensen die cosmetische chirurgie hebben ondergaan. „Daar zitten nu eenmaal meer vrouwen bij. Ik had het algoritme misschien geforceerd meer foto’s van mannen kunnen voeden, als dat het beter had gemaakt.”

Kessels noemt de discussie rond zijn werk „volledig geëscaleerd”. Het werk is volgens hem „bedoeld als spiegel voor de maatschappij, waarin het alleen om uiterlijk gaat”. Het gaat volgens hem „natuurlijk niet over geweld tegen vrouwen”. De skaters gaan over de foto’s heen „om de vergankelijkheid van schoonheid” te laten zien. „Het werk gaat juist over zelf-acceptatie, het aanvaarden van natuurlijk verval.”

Erik Kessels betreurt dat zijn werk onder druk is verwijderd. „We leven in een heel raar tijdperk van cancel-cultuur. Mensen houden geen kritische afstand meer, om te kijken waar een werk écht over gaat, maar hebben meteen een mening.”