Raad voor Cultuur wil per regio experimenteren met vollere zalen

Corona cultuur In andere landen zitten zalen voller. Dat moet in Nederland ook kunnen, schrijft de Raad voor Cultuur in een advies aan de minister over maatregelen om de weerbaarheid van de cultuursector tijdens de coronacrisis te vergroten.

Het Gewandhaus Orchester uit Leipzig opende zaterdag het 240ste seizoen met een ondanks corona redelijk volle zaal.
Het Gewandhaus Orchester uit Leipzig opende zaterdag het 240ste seizoen met een ondanks corona redelijk volle zaal. Foto Hendrik Schmidt/ dpa

In navolging van recente versoepelingen in ons omringende landen moet ook in Nederland worden onderzocht of er niet meer mensen kunnen worden toegelaten bij voorstellingen. Het is een van de suggesties die de Raad voor Cultuur, extern adviesorgaan van het ministerie, aandraagt in een maandag aan minister Van Engelshoven verstuurde brief over maatregelen om de weerbaarheid van de cultuursector tijdens de coronacrisis te vergroten.

Het advies is het resultaat van gesprekken met koepel- en brancheverenigingen, de Rijkscultuurfondsen, wethouders en gedeputeerden uit de stedelijke cultuurregio’s en vele werkenden uit de sector. In de brief stelt de Raad dat het tweede steunpakket van 482 miljoen euro voor de cultuursector niet alleen naar gesubsidieerde instellingen moet gaan, maar juist ook naar het, in omvang veel grotere, ongesubsidieerde deel van de sector. Zo kan uitstroom van hooggekwalificeerde professionals worden tegengegaan en wordt voorkomen dat de kloof tussen het gesubsidieerde en niet-gesubsidieerde deel van de sector verder vergroot.

Met meer publiek kunnen meer voorstellingen kostendekkend worden georganiseerd

Dat de coronacrisis heeft geleid tot grote financiële schade en grote werkonzekerheid was al duidelijk: het CBS becijferde recent een krimp van 37,2 procent van het nationaal inkomen (tweede kwartaal 2020). Het UWV voegde daar vorige week aan toe dat de culturele sector met 62 procent verlies relatief het zwaarst getroffen is. De Raad voor Cultuur signaleert dat de sector volgend jaar nog een „tweede dip” zal doormaken, als gevolg van het geminimaliseerde cultuuraanbod nu.

Per regio

Als een van de oplossingen vindt de Raad dat per regio en in overleg met o.a. het RIVM bekeken moet worden of bij voorstellingen kan worden opgeschaald tot 50 tot 60 procent zaalbezetting in plaats van de huidige 25 tot 30 procent. In Vlaanderen is daartoe vorige week besloten. Ook de Salzburger Festspiele vonden deze zomer plaats met halfvolle zalen dankzij mondkapjes voor het publiek (voor aanvang), identiteitscontrole en coronatests voor uitvoerenden. De Raad ziet niet waarom Nederland, met zijn goed uitgeruste zalen, zou achterblijven en „kijkt daarbij ook naar het openbaar vervoer waar mensen alweer in volle treinen worden vervoerd op een minder gecontroleerde wijze”. Met meer publiek kunnen meer voorstellingen kostendekkend worden georganiseerd. Bovendien zijn vollere zalen prettiger voor artiesten en publiek.

Ook de Vereniging van schouwburg- en concertgebouwdirecties (VSCD) sloot dinsdag aan bij de oproep van de Raad voor Cultuur. „Ook wij zien de urgentie voor een spoedige versoepeling van de 1,5 meterregel in theaters en concertzalen”, aldus de branchevereniging. „Het vaststellen van een landelijke norm, van een schaakopstelling (stoel om stoel), gebruik van mondkapjes bij verplaatsing en reserveringsplicht, kan er voor zorgen ervoor dat de podiumkunstensector enigszins werkend blijft.”

Als de verruiming teruggedraaid wordt, ontstaat een groot probleem met kaarten die verkocht zijn aan mensen

Job Noordhof Concertgebouw Amsterdam

Reacties zalen

Jeroen Bartelse, directeur van het Utrechtse TivoliVredenburg, is opgetogen over de brief van de Raad voor Cultuur. „De veiligheid van de bezoeker staat voorop, maar we kunnen niet wachten om meer mensen te mogen toelaten. De vraag is er. Als de situatie later vereist dat we weer terugschalen, kan dat. Dan gaan we concerten verzetten. Dat is vervelend, maar zeker veel beter dan de extreem lage bezoekersaantallen van nu.”

En rondvraag langs De Doelen (Rotterdam), Concertgebouw (Amsterdam), TivoliVredenburg (Utrecht) en Muziekgebouw (Eindhoven) leert dat ook deze zalen niet kunnen wachten om, na groen licht van RIVM en de veiligheidsregio’s, meer mensen te mogen ontvangen. Maar de administratieve gevolgen van flexibel inspelen op de actuele gezondheidssituatie zijn wel groot. „Dan krijgen we dezelfde problematiek van de eerste coronamaanden: kaarten annuleren, terugbetalingen, afspraken met artiesten die niet meer kloppen, enzovoorts”, aldus Lilian Alibux van De Doelen.

„Als de verruiming teruggedraaid wordt, ontstaat een groot probleem met kaarten die verkocht zijn aan mensen, maar waarvoor toch geen stoelen beschikbaar zijn”, vindt ook Job Noordhof van het Concertgebouw. Jeroen Bartelse, directeur van het Utrechtse TivoliVredenburg, denkt dat terugschalen altijd kan. „Dan gaan we concerten verzetten. Dat is vervelend, maar veel beter dan de extreem lage bezoekersaantallen van nu.”

Correctie (16 september 2020): Dit artikel is aangevuld met het standpunt van branchevereniging VSCD.