Gesloten liveblog

Hoekstra: begroting opstellen in coronatijd was ‘sturen in de mist’

Het is de derde dinsdag van september, de dag waarop de regering de begroting voor volgend jaar presenteert. In dit blog volgt NRC vandaag alles rond de Troonrede, het presenteren van de Miljoenennota en al het andere nieuws rondom Prinsjesdag.

We sluiten het blog af

We gaan dit liveblog over Prinsjesdag 2020 afsluiten. Morgenochtend openen we een nieuw blog met al het nieuws en ontwikkelingen rond de Algemene Politieke Beschouwingen, waarbij de Miljoenennota en de rijksbegroting voor komend jaar worden besproken.

Hieronder in het kort de belangrijkste ontwikkelingen van Prinsjesdag 2020:

  • Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) noemde het opstellen van een rijksbegroting in deze tijd „sturen in de mist”. Hij benadrukte dat het kabinet doorgaat met het opvangen van de economische gevolgen van de coronacrisis, onder meer met behulp van het Nationaal Groeifonds.
  • Dat door Hoekstra ingediende wetsvoorstel voor het Nationaal Groeifonds deugt niet, concluderen de Raad van State en Rekenkamer. Het kabinet zou het fonds volgens de twee belangrijke adviesorganen „op een oneigenlijke en gekunstelde manier” door het parlement willen loodsen.
  • Vakbonden FNV en CNV zijn tevreden met de steunmaatregelen van het kabinet om werkloosheid te voorkomen. Wel vrezen ze dat ouderen en kwetsbare groepen er minder op vooruitgaan in koopkracht dan werkenden.
  • Koning Willem-Alexander heeft in de Troonrede bewondering en dank uitgesproken naar alle zorgmedewerkers, leraren, boa’s en medewerkers in het openbaar vervoer. Hij wees verder op het belang van investeren in baanbehoud, goede voorzieningen, infrastructuur, het klimaat en het wegwerken van onderwijsachterstanden.
  • De zorgbegroting van 2021 komt hoger uit dan die van vorig jaar. Dit vanwege de kosten van de coronacrisis, waarvoor bijna 7 miljard euro van de kleine 93 miljard euro is gereserveerd.

‘Plannen lossen tekorten en problemen op huizenmarkt niet op’

Ook de Woonbond, een landelijke huurdersvereniging, en vereniging van woningcorporaties Aedes zijn ontevreden over de plannen van het kabinet voor het aankomende jaar. Die zouden het woningtekort in de huursector niet oplossen, zegt de Woonbond tegen persbureau ANP. Directeur Zeno Winkels noemt „een enorme woningnood en torenhoge huurprijzen” een van de erfenissen van het kabinet.

De bond hekelt onder meer de verhuurderheffing die in de huidige plannen blijft bestaan. Deze belasting over de WOZ-waarde van woningen voor verhuurders die meer dan vijftig huurwoningen bezitten in de sociale sector, werd in 2013 ingesteld. Volgens de bond kan het geld dat woningcorporaties aan deze belasting moeten betalen, nu niet in nieuwe woningen geïnvesteerd worden. Ook investeert het kabinet volgens de bond niet genoeg in betaalbare huurwoningen en wordt er niks gedaan aan te hoge huren in de commerciële sector.

Vereniging van woningcorporaties Aedes noemt de kabinetsplannen „lapmiddelen” die geen „structurele oplossingen voor goede volkshuisvesting” bieden. „Die belangrijke opdracht blijft dus liggen voor het volgende kabinet”, aldus Aedes-voorzitter Martin van Rijn, die eerder dit jaar als minister voor Medische Zorg en Sport werd aangesteld.

Onderwijs: geen extra miljard voor aanpak werkdruk jonge wetenschappers

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gaat in 2020 en 2021 een half miljard uitgeven om de gevolgen van corona voor scholieren en studenten te beperken, zoals al eerder werd beloofd. Ongeveer de helft van dat bedrag is bestemd voor bijlessen en zomerscholen in het basis- en voortgezet onderwijs. De andere helft gaat naar studenten aan het mbo en in het hoger onderwijs die door corona studievertraging hebben opgelopen.

Hoewel minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) eerder stelde dat er een miljard extra naar het hoger onderwijs zou moeten om de hoge werkdruk bij met name jonge wetenschappers aan te pakken, gaat dat geld er voorlopig niet komen. Wel kunnen universiteiten mogelijk aanspraak maken op een deel van het beloofde groeifonds van 20 miljard.

Onderwijsbond en beroepsorganisatie zorg missen structurele oplossingen in plannen

Beroepsorganisaties in het onderwijs en de zorg hebben zich ontevreden geuit over de kabinetsplannen van het aankomende jaar. Dat meldt persbureau ANP. NU’91, een beroepsorganisatie voor verpleegkundigen en verzorgenden, noemt de plannen „niet vooruitstrevend”, omdat ze geen structurele oplossingen zouden bieden voor huidige problemen in de sector. Personeelstekorten lopen op, stelt NU’91. Ook zou het salaris niet in verhouding staan tot de almaar oplopende werkdruk.

Ook het onderwijs kampt met personeelstekorten en de Algemene Onderwijsbond (AOb) mist daarvoor structurele oplossingen. Het lerarentekort was volgens de bond al voor de coronacrisis een groot probleem. Het kabinet maakt 32 miljoen euro vrij om het lerarentekort op te vangen. „Daarmee los je niets structureel op”, aldus de AOb. Volgens de bond is er „veel extra geld nodig voor de lange termijn”.

Werkgeversorganisaties en banken positief over kabinetsplannen

Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland en de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zijn tevreden over de op Prinsjesdag gepresenteerde plannen van het kabinet. „Deze rijksbegroting helpt Nederland investerend uit de crisis te komen”, aldus de nieuwe voorzitter van de VNO-NCW Ingrid Thijssen. Ze vindt de keuze om te investeren in plaats van bezuinigen, zoals gedaan werd tijdens de vorige economische crisis, „heel verstandig”.

Wel is het een probleem dat sommige ondernemers buiten de steunregelingen vallen, aldus voorzitter van MKB-Nederland Jacco Vonhof. Daarnaast benadrukt hij de noodzaak voor het oplossen van de huidige stikstofproblemen. „Dat mag geen dealbreaker worden voor investeringen in infrastructuur en woningbouw.”

De NVB vindt het „goed dat het kabinet de steunmaatregelen voortzet en de eigen begrotingsregels tijdelijk soepel toepast”. Ook zegt de vereniging dat banken positief zijn over het Nationaal Groeifonds. „Juist voor grootschalige, innovatieve projecten is de overheid hard nodig om een steun in de rug te geven”, aldus NVB-voorzitter Chris Buijink.

Elf aan paleis Noordeinde vastgeketende demonstranten gearresteerd

De politie heeft in Den Haag elf demonstranten gearresteerd die zich hadden vastgeketend aan het hek van paleis Noordeinde. Ze zijn „verwijderd en aangehouden voor baldadigheid”, meldt de politie. Er wordt proces-verbaal tegen de betogers opgemaakt.

De balkonscène die normaal gesproken op Prinsjesdag plaatsvindt bij het paleis, ging vanwege de coronacrisis niet door. Het koningspaar verscheen dus niet op het balkon om de aanwezigen toe te wuiven.

In Den Haag vonden dinsdag enkele kleine demonstraties plaats. Daarnaast werden twee alternatieve Troonredes voorgedragen: een door vakbond FNV en een door milieubeweging Extinction Rebellion.

Twitter avatar POL_DenHaag Politie Den Haag eo Aan het hek van paleis #Noordeinde in #DenHaag had een groep van 11 demonstranten zich vastgeketend. Deze demonstranten zijn in opdracht van de officier van justitie door ons aangehouden voor baldadigheid en verwijderd. Er wordt een proces-verbaal tegen hen opgemaakt.

Zorgbegroting: 7 miljard voor coronabestrijding

De zorgbegroting van 2021, die dinsdag naar de Tweede Kamer is gestuurd, komt hoger uit dan die van vorig jaar. Dat heeft onder meer te maken met de kosten van de coronacrisis. Van de bijna 93 miljard euro die voor de zorg is gereserveerd, gaat bijna 7 miljard op aan investeringen rond het coronavirus. Er is 350 miljoen euro beschikbaar voor het versterken van de testcapaciteit, 700 miljoen is gereserveerd voor vaccinontwikkeling en ruim 300 miljoen voor het uitbreiden van het aantal IC-bedden.

Een structurele salarisverhoging voor zorgpersoneel wil het kabinet nu niet beloven. In een persbericht schrijft het ministerie van Volksgezondheid dat de afgelopen regeerperiode al ruim 5 miljard euro is geïnvesteerd in hogere zorgsalarissen en dat de loonontwikkeling „vergelijkbaar is met die in de marktsector”. De oppositiepartijen hadden vanwege de inzet van zorgmedewerkers tijdens de coronacrisis om een nieuwe salarisverhoging gevraagd. Het kabinet kiest voor een nieuwe eenmalige bonus volgend jaar, van 500 euro. Over dit jaar krijgt een deel van het zorgpersoneel al een bonus van 1.000 euro. Voor het aanpakken van de werkdruk in de zorg komt volgend jaar 20 miljoen euro extra beschikbaar.

In de zorgbegroting staan verder al eerder aangekondigde investeringen van het kabinet, zoals 300 miljoen euro voor de jeugdzorg per 2022. Volgens gemeenten, die de jeugdzorg uitvoeren, is dit bedrag veel te laag. Het kabinet investeert de komende twee jaar ook 200 miljoen in het terugdringen van het aantal dak- en thuislozen, dat sinds 2009 meer dan verdubbeld is.

De zorgpremie komt volgens de schatting van het kabinet volgend jaar op gemiddeld 123 euro per maand te liggen, een stijging van ruim 5 euro per maand ten opzichte van dit jaar. De echte premiestijgingen worden dit najaar duidelijk, als de zorgverzekeraars hun premies voor 2021 bekend maken. Het eigen risico blijft in 2021 liggen op 385 euro. De zorgtoeslag wordt komend jaar verhoogd met 44 euro voor alleenstaanden en 99 euro voor meerpersoonshuishoudens.

Oppositie: opletten met staatschuld, meer waardering voor zorgpersoneel

Ook verschillende oppositiepartijen hebben gereageerd op de plannen van het kabinet. Volgens de SGP moet het kabinet opletten met de oplopende staatsschuld, die door investeringen als gevolg van de coronacrisis komend jaar oploopt tot meer dan 60 procent van het bbp. „Goed dat we nu financieel bijspringen”, stelt SGP-leider Kees van der Staaij. „Dat legt een zware hypotheek op de toekomst, met name de jongeren die nu een baan en een huis zoeken. De geldsluis is opengezet, maar het zou goed zijn als het kabinet helder maakt wanneer die weer wordt dichtgedraaid.”

GroenLinks-voorman Jesse Klaver vindt dat de solidariteit waarover de koning sprak, ook centraal moet staan in de begroting voor volgend jaar. „Het was mooi hoe de koning ons land een hart onder de riem stak, met zijn woorden over veerkracht en solidariteit in deze crisistijd”, aldus Klaver op sociale media. Klaver, en ook zijn collega’s Lilian Marijnissen van de SP en Lodewijk Asscher van de PvdA pleiten voor meer waardering voor zorgpersoneel en het tegengaan van hoge huizenprijzen. De drie partijen zullen volgens Asscher woensdag samen optrekken tegen het kabinet en een ‘tegenbegroting’ presenteren.

PVV-leider Geert Wilders stelde de „problemen van de gewone Nederlanders” te missen in de Troonrede. Er zouden „honderden Nederlandse miljarden” naar Brussel en Zuid-Europa gaan. Daarover was hij op sociale media kort: „Geef die miljarden aan de Nederlanders in plaats van aan Zuid-Europa!”

Dijkhoff: Troonrede getuigde van perspectief en optimisme

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff reageerde dinsdag optimistisch op de Troonrede. Hij vond die getuigen van „perspectief en optimisme”. Net als het kabinet vindt hij het belangrijk om stil te staan bij de „ellende” die de coronacrisis veroorzaakt, maar denkt hij dat Nederland uiteindelijk sterker uit de crisis kan komen. Daarvoor moet het kabinet vooral investeren en tegelijkertijd voorzichtig zijn met uitgaven de komende jaren.

Hoewel de coronacrisis in alle lagen van de bevolking tot problemen leidt, zijn de vooruitzichten op termijn goed als saamhorigheid en solidariteit de boventoon blijven voeren. Dat zegt CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma in een reactie op de Troonrede, meldt persbureau ANP.

Volgens Heerma levert de crisis ook kansen op voor het doorvoeren van hervormingen op de woningmarkt en arbeidsmarkt. Zo wijst hij op starters die nog altijd moeilijk aan een woning kunnen komen, en op zzp’ers die de klappen moeten opvangen wanneer de economie het moeilijk heeft. „We moeten naar een eerlijker economie”, aldus Heerma, die stelt dat het liberalisme heeft afgedaan.

Raad van State en Rekenkamer ontraden investeringsfonds

Het wetsvoorstel dat minister Hoekstra (Financiën, CDA) heeft ingediend voor de oprichting van het Nationaal Groeifonds voldoet niet. Dat schrijft zowel de Raad van State als de Algemene Rekenkamer in hun advies erover. Het plan „doet afbreuk aan de controlefunctie van het parlement”, en het kabinet zou het fonds „op een oneigenlijke en gekunstelde manier” door het parlement willen loodsen.

Lees hier het volledige nieuwsbericht: Raad van State en Rekenkamer ontraden investeringsfonds

Minister Hoekstra presenteert Miljoennennota aan Tweede Kamer

Minister van Financiën Wopke Hoekstra heeft het koffertje met daarin de Miljoennenota officieel onthuld aan de Tweede Kamer. Bij de presentatie ervan, die even op zich liet wachten omdat de minister het blaadje met daarop zijn toespraak was vergeten, ging Hoekstra in op de economische gevolgen van de coronacrisis. Hoekstra noemde het opstellen van een begroting in deze tijd „sturen in de mist”.

„We zijn nu driekwart jaar verder, en de schade is groot. Veel mensen zijn overleden of ziek geworden”, zei Hoekstra. „Veel van wat vanzelfsprekend was, verdween.” Dat „maakt deze dag zo anders dan anders”.

Hij benadrukte dat het kabinet doorgaat met het opvangen van de economische gevolgen van de coronacrisis. Daarnaast moeten ook het eerder opgestelde klimaatakkoord worden uitgevoerd, evenals het pensioenakkoord. Verder zal het kabinet extra investeren in onderwijs.

Met het Nationaal Groeifonds wil het kabinet bovendien „investeren in de toekomst”. „We investeren in die onderwerpen, waarvan experts in binnen en buitenland zeggen dat Nederland er al te lang niks mee doet”, aldus Hoekstra. „Met als doel voor ogen om te zorgen dat Nederland ook in de toekomst welvarend blijft.”

Minister Hoekstra dinsdag in de Tweede Kamer met het koffertje. Foto Phil Nijhuis/ANP

Staatssecretarissen kijken Troonrede vanuit bunker

De staatssecretarissen konden dinsdag niet in de Grote Kerk terecht vanwege de coronabeperkingen. Dus nam staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat, D66) het initiatief om haar collega’s uit te nodigen om samen op televisie naar de Troonrede te kijken. Ze kwamen samen op een bijzondere locatie, namelijk de ondergrondse bunkers van het Museum Bescherming Bevolking bij Den Haag. Staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid, ChristenUnie) twitterde zojuist deze foto:

Twitter avatar PaulBlokhuis Paul Blokhuis Vanwege corona keken we vandaag de #Troonrede met de staatssecretarissen op afstand. Even wat anders, maar niet minder bijzonder. De Troonrede is hier terug te lezen: https://t.co/RATIi88W0F #prinsjesdag https://t.co/qpD2I5c46M

Vakbonden: vergeet kwetsbare groepen niet

Vakbonden FNV en CNV hebben gereageerd op de Troonrede, vanmiddag uitgesproken door koning Willem-Alexander. Vakbond CNV is zeer te spreken over de steunmaatregelen van het kabinet om werkloosheid te voorkomen. Wel voorspelt de organisatie een „jaar van grote verschuivingen op de arbeidsmarkt”, waarbij vooral ouderen en kwetsbare groepen niet vergeten moeten worden. „Zij gaan er nu hooguit 1 procent op vooruit, de helft minder dan werkenden. Erg schamel”, aldus CNV-voorzitter Piet Fortuin.

Volgens FNV moet de nadruk liggen op het behouden van werk, meldt persbureau ANP. Mensen die hun baan verliezen moeten een werkgarantie en bijscholing naar ander werk krijgen, aldus de vakbond. „De crisis onderstreept het probleem van de doorgeschoten flexibilisering op de arbeidsmarkt en laat de gaten in het stelsel van sociale zekerheid zien”, aldus FNV-voorzitter Han Busker.

Het Centraal Planbureau (CPB) concludeerde eerder dat de coronacrisis de sociaal-economische ongelijkheid op verschillende manieren vergroot. Uitzendkrachten, oproepkrachten en zzp’ers vangen volgens het CPB de grootste economische schok op, doordat zij als eersten hun werk verliezen. Vooral studenten, jongeren, migranten, alleenstaanden en mensen met een laag inkomen kiezen niet altijd zelf voor flexwerk.

‘Nederland toont economisch, sociaal en mentaal steeds veerkracht’

De koning vervolgde met een lijst van onderwerpen waarvoor de regering komend jaar extra geld gaat vrijmaken. Zo komt er zo’n 500 miljoen euro beschikbaar om onderwijsachterstanden weg te werken. Bijvoorbeeld voor extra bijlessen. Tevens komt er 5 miljard euro voor de stikstofproblematiek. Dat geld wordt besteed aan natuurherstel en de aanpassing van stallen. „Dat is nodig voor de natuur die we moeten koesteren, en voor de landbouw, die zorgt voor betrouwbare voedselvoorziening”, zei de koning.

Ook noemde koning Willem-Alexander de moord op strafrechtadvocaat Derk Wiersum, bijna een jaar geleden. Om georganiseerde misdaad tegen te gaan, wordt opnieuw geld extra geld uitgetrokken. Verder gaat er volgens de koning geld naar de inwoners in Groningen wier huizen beschadigd zijn geraakt door aardbevingen. Tot slot benadrukte koning Willem-Alexander dat er snel een vergoeding moet komen voor de ouders die door de overheid benadeeld zijn geraakt in de toeslagenaffaire.

Hoe deze plannen er precies uitzien, wordt vanmiddag bekend. Om 15.00 uur presenteert minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) de Miljoenennota en de Rijksbegroting in de Tweede Kamer.

De koning besloot de Troonrede met de woorden: „Onze belangrijkste zekerheid is dat Nederland economisch, sociaal en mentaal steeds veerkracht toont.” In het parlementaire jaar dat nu begint, is het de opdracht „om over deze crisis heen de toekomst te blijven zien en te blijven werken aan perspectief voor alle generaties.” Ook zei hij dat „precies in de verbondenheid tussen generaties iedereen, jong en oud, op zijn of haar eigen plaats een bijdrage [kan] leveren om deze moeilijke periode te boven te komen”.

Het koningspaar heeft de Grote Kerk meteen na de Troonrede verlaten, dit jaar zal er geen balkonscène zijn op paleis Noordeinde.

Koning bezorgd over internationale situatie, hoopvol over Europese samenwerking

De koning sprak zijn zorg uit over de internationale situatie. „Internationale gevolgen kunnen niet worden onderschat”, zei hij. „Er lijken nog diepere groeven te worden getrokken tussen de grote machtsblokken in de wereld.”

Desondanks is Willem-Alexander hoopvol over internationale samenwerking in de Europese Unie: „De overeenkomsten en gedeelde belangen brengen de lidstaten altijd bij elkaar.” Hij noemde ter illustratie onder andere de samenwerking tussen landen voor de aanschaf en ontwikkeling van coronavaccins.

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima na het uitspreken van de troonrede op Prinsjesdag in de Grote Kerk. Rechts minister-president Mark Rutte en minister Hugo de Jonge. Foto Koen van Weel/ANP

Geen bezuinigingen, zware economische terugslag verwacht

Koning Willem-Alexander lichtte uit welke moeilijkheden de coronacrisis veroorzaakt voor de jeugd, en stapt daarmee over op het meer economische deel van de Troonrede. Hij benoemde hoe sleutelmomenten zoals afstuderen zijn weggevallen. „Onzekerheid is er op gebied van opleiding, wonen en werk. En de zorg voor klimaatverandering, die door het coronavirus niet minder urgent is geworden. Perspectief voor de toekomst begint altijd in het hier en nu.”

Om die reden, zegt de koning, zal komend jaar niet bezuinigd worden. De belangrijkste doelen zijn nu eerst investeren in baanbehoud, goede voorzieningen, infrastructuur en het klimaat. Nederland moet zich schrap zetten voor de gevolgen van een zware economische terugslag, zei de koning. Hij voegde toe dat de Nederlandse economie en overheidsfinanciën „veerkrachtig” zijn en de eerste klap van de coronacrisis hebben kunnen opvangen.

De koning zei dat de eerste gevolgen van de coronacrisis konden worden opgevangen met twee pakketten aan steunmaatregelen. Het derde pakket, zei de koning, is vanaf 1 oktober beschikbaar en heeft een looptijd van negen maanden. Werknemers van bedrijven die na die tijd nog in de problemen zitten als gevolg van de coronacrisis zullen door scholing en training moeten worden omgeschoold voor andere sectoren.

Koning in Troonrede: ‘Door de coronacrisis werd alles anders’

Zoals verwacht opende koning Willem-Alexander de Troonrede met het benoemen van de coronacrisis. „Door het coronavirus werd alles anders”, zei de koning. „Mijn bewondering en dank gaan uit aan iedereen die in de zorg en elders al het mogelijke deed om de coronacrisis het hoofd te bieden.”

Hij noemde zorgmedewerkers en schoonmakers, leraren, boa’s en medewerkers in het openbaar vervoer. „Laten we daar vertrouwen aan ontlenen voor de toekomst.”

Minister Koolmees afwezig, mogelijk is hij de ‘designated survivor’

Sinds vorig jaar wijst het kabinet voor Prinsjesdag een ‘designated survivor’ aan, een minister die niet aanwezig is bij de Troonrede voor het geval er deze dag een aanslag wordt gepleegd. NRC-redacteur Lamyae Aharouay merkt op dat minister en vicepremier Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) niet aanwezig is in de Grote Kerk.

Twitter avatar LamyaeA Lamyae Aharouay Koolmees niet te zien, dus dat zal de designsted survivor zijn. #prinsjesdag

De Verenigde Vergadering is geopend

Het formele deel van de Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal is nu begonnen. De voorzitter maakte bekend wie er meereizen met Koning Willem-Alexander en de ministers zijn uitgenodigd de kerk te betreden. De koning begint over ongeveer een kwartier met de Troonrede.

Minister-president Mark Rutte tijdens de vergadering van de Staten-Generaal in de Grote Kerk op Prinsjesdag. Foto Koel van Weel/ANP

Ministers en Kamerleden onderweg naar de Grote Kerk

Op het Binnenhof staan busjes klaar om politici na een gezondheidscheck naar de Grote Kerk te vervoeren. Het mooie weer verleidde veel ministers en Kamerleden er desondanks toe te gaan lopen naar de kerk, zeshonderd meter verderop in de binnenstad van Den Haag.

Vier protesten in Den Haag, twee alternatieve troonredes

In Den Haag zijn deze dinsdag verschillende protesten georganiseerd. Het zijn tot dusver kleine demonstraties, meldt ANP.

Vakbond FNV heeft om 12.00 uur een alternatieve Troonrede voorgedragen, waarin gevraagd wordt om aandacht voor kwetsbare mensen in de samenleving en een hoger minimumloon. Het was een ode aan schoonmakers, zorgwerkers, postbodes en vakkenvullers. Hierbij waren zo’n 35 mensen aanwezig.

Extinction Rebellion draagt om 13.30 uur óók een Troonrede voor, die live wordt uitgezonden via YouTube. Deze toespraak is omgedoopt tot ‘Traanrede’ en gaat over klimaatverandering en de gevolgen daarvan.

De actiegroep Geen Dor Hout rijdt in Den Haag rond met een reclamebord om aandacht te vragen voor de, volgens hen, zes miljoen mensen die tot de risicogroep behoren bij een coronabesmetting. Hieronder vallen onder andere ouderen en (chronisch) zieken. Ook de andere zijde van dit debat is in Den Haag vertegenwoordigd op de Koekamp, waar de hele dag aanhangers demonstreren van de club Viruswaarheid. Zij zijn tegen de maatregelen die de verspreiding van het coronavirus moeten tegengaan.

Het koffertje staat klaar

Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) heeft zojuist zijn handtekening gezet onder de Miljoenennota en de Rijksbegroting. Daarmee is het koffertje klaar voor vertrek naar de Tweede Kamer. Om 15.00 uur zal Hoekstra daar de begroting presenteren aan het parlement. Woensdag en donderdag wordt over de plannen gedebatteerd tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen.

Twitter avatar WBHoekstra Wopke Hoekstra De plannen voor 2021 (Miljoenennota) en de begrotingen van alle ministeries (Rijksbegroting) zijn ondertekend en kunnen nu officieel in het koffertje mee naar de @2ekamertweets! #Prinsjesdag #Prinsjesdag2020 https://t.co/mSusUqshkV

CDA’ers tonen lokale kleur in mondkapjesparade

Dankzij de verplichte mondkapjes hebben ook mannelijke politici dit jaar een accessoire om zich mee te onderscheiden. CDA’ers Jaco Geurts en Harry van der Molen grepen hun kans en dragen mondkapjes met respectievelijk de Achterhoekse en de Friese vlag.

Twitter avatar JacoGeurts Jaco Geurts Samen met Friese collega @harryvdmolen zometeen naar de Kerk voor de traditionele Troonrede. Ik draag de Achterhoekse vlag 😉#prinsjesdag2020 https://t.co/GACrDaX4sk

Coronamaatregelen op Prinsjesdag, dit is er anders

Zoals we schreven is publiek op straat niet welkom vandaag en komt er geen rijtoer met de Glazen Koets. Deze andere maatregelen zijn genomen:

1: Troonrede verplaatst
De Troonrede komt niet vanuit de Ridderzaal, maar vanuit de Grote Kerk in Den Haag. Daar is meer ruimte om afstand te houden. De tronen voor de koning en koningin zijn meeverhuisd.

2: Geen hoedenparade, wel een mondkapjesparade?
Geen hoedjesparade. Er is wel een ‘Verenigde Vergadering’ van de Eerste en Tweede Kamer, maar de parlementariërs mogen hun partner niet meenemen. Ze worden in groepjes van vijftien met bussen naar de Grote Kerk vervoerd, om te voorkomen dat er toch een oploopje ontstaat. De SGP-fractie wilde toch te voet komen (want dat is „makkelijk en gezond”) maar pakt na een oproep van de burgemeester toch ook de bus.

3: Minder politici aanwezig
Sommige fracties komen wel met minder mensen, omdat het dan gemakkelijker is voldoende afstand te houden. Er komen bijvoorbeeld maar 20 van de 32 Tweede Kamerleden van de VVD naar de vergadering. Namens het kabinet zitten alleen de ministers in de kerk, de staatssecretarissen kijken naar de troonrede op een scherm in een museum in Rijswijk. Eerste Kamervoorzitter Jan Anthonie Bruijn zit de Verenigde Vergadering zoals altijd voor, maar hij zal in zijn eentje „Leve de koning, hoera, hoera, hoera” roepen. Normaal roept de gehele Verenigde Vergadering met hem mee.

Op werkdagen verstuurt NRC ‘s ochtends de nieuwsbrief De Haagse Stemming, met daarin het belangrijkste nieuws van het Binnenhof en een inkijkje in de politieke dag die komen gaat. Abonneer hier je op deze nieuwsbrief.

Meer politie dan mensen voor Paleis Noordeinde

Vooralsnog hebben de meeste mensen gehoor gegeven aan de oproep van de gemeente Den Haag om niet te straat op te gaan voor Prinsjesdag. NRC-redacteur Titia Ketelaar is ter plaatse en zegt: „In de Hofstad is het rustig, alsof het een maandagochtend is. Alleen aan de vlaggen en de aanwezigheid van de politie is te merken dat het Prinsjesdag is. Bij het Binnenhof en rondom de Grote Kerk zijn hoge hekken geplaatst die het zicht belemmeren. Voor Paleis Noordeinde staat één Oranjefan: Johan Vlemmix.”

Twitter avatar titia_k Titia Ketelaar Meer politie dan mensen voor Paleis Noordeinde: alleen @JVlemmix staat er in een ‘coronabumper’ https://t.co/C05lXIBMvI

Welkom in dit liveblog

In dit liveblog leest u deze derde dinsdag van september over de troonrede, het presenteren van de miljoenennota en al het andere nieuws rondom Prinsjesdag. Om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, zijn er dit jaar minder mensen aanwezig bij de ceremonie, is er geen rijtoer in de Glazen Koets en vraagt de gemeente Den Haag het publiek om niet naar de stad te komen.

Dit staat er op het programma:

  • 12.00 uur De militaire erewacht stelt zich op bij de Grote Kerk in Den Haag en de Kamerleden vertrekken vanaf het Binnenhof.
  • 12.45 uur De ministers en Eerste en Tweede Kamerleden nemen plaats in de Grote Kerk.
  • 13.00 uur De vergadering wordt geopend.
  • 13.15 uur Koning Willem-Alexander en het koninklijk gezelschap komen aan bij de Grote Kerk, waarna de troonrede begint. Het gezelschap bestaat onder meer uit koningin Máxima, prins Constantijn en prinses Laurentien.
  • 13.45 uur Kamerleden keren terug op het Binnenhof.
  • 15.00 uur Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) biedt het koffertje met de Miljoenennota en de Rijksbegroting aan aan de Tweede Kamer.
  •  

    Lees meer over de uitgelekte miljoenennota: Een paradoxale crisisbegroting.

    Het is vandaag Prinsjesdag, maar wel een andere dan we gewend zijn. De Ridderzaal blijft leeg, de Gouden Koets verhuist naar het museum, maar ook de Miljoenennota zal er anders uitzien. De economie kraakt onder de corona crisis. Het antwoord is echter niet bezuinigen, ziet econoom en politiek verslaggever Marike Stellinga, maar wel: uitgeven, uitgeven, uitgeven.