Films halen zelden het niveau van Shirley Jacksons horror

Boekverfilmingen Het werk van de beroemde horrorauteur Shirley Jackson is niet zo heel vaak verfilmd. Slechts twee van die films zijn fantastisch.

Shirley Jackson met haar man Stanley Hyman (Elisabeth Moss en Michael Stuhlbarg), in ‘Shirley’.
Shirley Jackson met haar man Stanley Hyman (Elisabeth Moss en Michael Stuhlbarg), in ‘Shirley’. Foto Thatcher Keats

De romans en verhalen van Shirley Jackson (1916-1965) zijn minder vaak verfilmd dan op grond van haar roem als griezel-auteur wellicht te verwachten zou zijn. Haar beroemdste verhaal is ‘The Lottery’, dat bij veel Amerikaanse schoolkinderen bekend is uit de lessen Engels. Encyclopedia Britannica liet het verhaal in 1969 rechttoe-rechtaan bewerken tot een film van 18 minuten; vermoedelijk als educatief materiaal.

Compleet overbodig is de Amerikaanse televisiefilm die regisseur Daniel Sackheim in 1996 maakte naar ‘The Lottery’. Daarvoor moest hij een uur extra zien te vullen met een weinig creatieve voorgeschiedenis voordat de gruwelijke gebeurtenissen eindelijk kunnen beginnen in Jacksons verhaal, dat gaat over barbaarse gebruiken in een ogenschijnlijk idyllisch Amerikaans stadje.

Televisiefilm Come Along With Me van actrice en regisseur Joanne Woodward uit 1982 blijft steken in aandoenlijke gekkigheid; een melige aanpak die het werk van Jackson niet goed verdraagt. The Haunting (1963) van regisseur Robert Wise (West Side Story, The Sound of Music) daarentegen is niet zonder reden nog steeds beroemd. Volgens connaisseurs is The Haunting zelfs de beste spookhuisfilm aller tijden.

Wise blijft tamelijk dicht bij Jacksons griezelroman The Haunting of Hill House (1959). De tragiek van de neurotische heldin Eleanor Vance is dat ze zich nog liever overgeeft aan de plagen van het spookhuis dan dat ze zou willen terugkeren naar haar oude bestaan. Jan de Bonts verfilming van dezelfde roman flopte in 1999. Jacksons bekendste boek lag ook aan de basis van de gelijknamige, sterk gemoderniseerde griezelserie die horrorspecialist Mike Flannagan in 2018 voor Netflix maakte. Een tweede reeks – The Haunting of Bly Manor – is aangekondigd voor oktober.

Lizzie (1957) van regisseur Hugo Haas is een echte B-film met veel pathos en melodrama, maar toch redelijk effectief. Eleanor Parker speelt een vrouw die lijdt aan een meervoudige persoonlijkheidsstoornis: overdag is ze de angstige kantoorklerk Elizabeth, ’s avonds transformeert ze in vamp Lizzie die stevig drinkt en mannen oppikt in cafés. Daar moet een psychiater aan te pas komen.

Lees hier de recensie van de nieuwe film over Shirley Jackson: ‘Shirley’

De enige andere Jackson-verfilming die echt kan tippen aan de klassieke horrorfilm van Robert Wise, is het recente, zeer onderhoudende We Have Always Lived in the Castle (2018) van Stacie Passon. Taissa Farmiga en Alexandra Daddario zijn fantastisch als twee excentrieke zusters die met hun ziekelijke oom achterblijven in een groot landhuis nadat de rest van de familie is vergiftigd met arsenicum. Hun dagelijkse rituelen komen onder druk te staan, als plotseling hun charmante neef Charles opduikt. Raadselachtig dat de film zowel aan de grote filmfestivals als de Nederlandse bioscopen voorbijging, maar We Have Always Lived in the Castle gaat ongetwijfeld een lang en gelukkig leven tegemoet als een gekoesterde cult-favoriet.