Voor hun dood wilde Rina nog mensen bellen, Rien wilde zijn haar netjes

Over sterfte Wie zijn de mensen die aan het coronavirus overlijden? Rien en Rina Smits, die sinds 1966 in hetzelfde dorp woonden, overleden binnen 24 uur na elkaar.

Rina (80) en Rien (81) Smits.
Rina (80) en Rien (81) Smits. Foto John van Gelder

Na 53 jaar huwelijk hoefden Rien (81) en Rina Smits (80) niet meer alles uit te spreken. Hun liefde was evident. Zelfs bij hun afscheid vielen er geen grote woorden. „Het was fijn”, zeiden ze instemmend tegen elkaar vlak voor Rina op 25 maart stierf. Nog geen 24 uur later overleed ook Rien.

Als haar ouders hun gevoel voor elkaar onder woorden brachten, ging dat meestal met pen en papier, vertelt Jessica van Blitterswijk aan haar keukentafel in Beuningen. „Dat was makkelijker.” Zo stuurde Rina haar echtgenoot toen hij in februari 81 jaar werd een zelfgemaakt kaartje „vol goede en lieve wensen”:

Toen ik zeven maanden geleden deze kaart maakte, vroeg ik jou: wie stuur ik die? Nou, dat mag wel op mijn verjaardag zei jij, en zie hier. Jouw wens is in vervulling gegaan.

Ze waren allebei goed met woorden. Als er een feestje was, of een uitvaart, dan was het Rina die werd gevraagd een toespraak te geven. Rien, voormalig administrateur bij de politie, kon zich juist goed uitdrukken op het zakelijke vlak. Hij was het type dat, als hij opmerkte dat het rozenperkje naast hun huis niet goed werd onderhouden, in de pen klom om orde op zaken te stellen.

Toen Rien in de tweede week van maart begon te hoesten, was het coronavirus nog tamelijk onbekend. Even verderop in Brabant was de situatie weliswaar zorgelijk, maar in Alverna, het Gelderse dorp waar Rien en Rina Smits sinds 1966 woonden, was nog niemand ziek. „We waren allemaal wel voorzichtig, maar het leek ver van ons bed”, zegt Jessica. Pas op, drukte ze haar 80-jarige moeder op het hart. Doe voorlopig maar even geen boodschappen.

Een paar dagen later werd ook Rina ziek. De huisarts die poolshoogte kwam nemen, dacht niet dat het om Covid-19 ging. Want waar hadden ze dat moeten oplopen? Ze hadden geen carnaval gevierd, waren niet op wintersport geweest of in Italië.

Op zondag voelde Rina zich zo slecht dat koken niet meer ging. Jessica reed met een pan kippensoep naar haar ouders. Ze schrok toen ze hen zag. Rien werd niet lang daarna opgenomen in het ziekenhuis in Nijmegen. Daar leek het beter te gaan, het zuurstofgehalte in zijn bloed kwam weer op peil. Hij mocht naar huis, maar was nog steeds heel ziek, vertelt Jessica. „Inmiddels weten we: het komt met vlagen.”

Rina was zorgzaam en empathisch, Rien vooral praktisch ingesteld

De plotselinge dood van Rien en Rina bracht een schok teweeg in het kleine Alverna (2.500 inwoners). Dat ze er niet meer zijn, kan buurvrouw Meta Straten (86) nog altijd niet bevatten. Hun vrijstaande huis is inmiddels verkocht. „Er is iets vertrouwds weg.” Met Rien maakte ze vaak een praatje als hij de pauwen, geiten, herten en kippen van het dierentuintje in de straat kwam voeren. „Hij was een ontwikkelde man. We spraken over van alles en nog wat.” Rina, die 35 jaar les gaf op de lokale basisschool en veel vrijwilligerswerk deed, was de vertrouwenspersoon en vraagbaak van het dorp. „Bij haar kon je dingen kwijt waarover je met een ander niet snel zou spreken.”

Lief en leed

Haar ouders kwamen uit grote gezinnen, vertelt Jessica van Blitterswijk. Beiden hadden negen broers en zussen. Familie was belangrijk, een verjaardag of jubileum niet vieren was ondenkbaar. Meta Straten omschrijft haar buren, die ze 22 jaar kende, als „heel gewoon, heel bescheiden”.

Rina, die bij de seniorenvereniging het ‘lief en leed’ deed, zocht jarenlang dorpsgenoten op bij feestelijkheden en bij ziekte en overlijden. Ook haar man had veel zorg nodig. Nadat hij vijf jaar geleden Q-koorts opliep, kampte hij met gezondheidsproblemen. „Maar daar hoorde je haar nooit een seconde over klagen.”

Juist door de verschillen in hun karakters hebben ze het zo lang met elkaar volgehouden, denkt dochter Jessica. Rina was zorgzaam en empathisch, Rien vooral praktisch ingesteld. „Voor hij doodging, legde mijn vader uit waar ze hun belangrijke papieren bewaarden en wilde hij zijn haar nog netjes, ik moest er met de tondeuse overheen. Mijn moeder wilde nog een aantal mensen bellen.”

Ze had haar ouders een waardiger afscheid gegund. „Mijn moeder werd na haar overlijden ’s avonds laat opgehaald en is helemaal alleen in het donker de straat uitgereden. Toen dacht ik: dit is té triest, ze kent het hele dorp. Op hun uitvaart waren we met z’n veertienen. In een andere tijd was het crematorium te klein geweest.”