Van Friese krant tot Gronings stadsblog - nu allemaal van het Belgische Mediahuis

Met de overname van NDC door Mediahuis, krijgt niet alleen Dagblad van het Noorden een Belgische eigenaar, maar ook vele andere titels die gezamenlijk 80 procent van de Noorderlingen bereiken. Het bedrijf staat onder water, aldus de nieuwe eigenaar.

Foto Peter Hilz/bewerking NRC

Met de maandag beklonken overname van NDC mediagroep neemt Mediahuis de drie regionale kranten in Noord-Nederland over. Maar ook veertig nieuws- en weekbladen, een audiovisueel team, een marketingbedrijf en een evenementenbureau. De afgelopen jaren groeide NDC Media uit van traditionele uitgeverij tot een ‘mediamarketingbedrijf’ met zestig merken.

Dankzij de overname van NDC door de van oorsprong Belgische uitgeverij Mediahuis, uitgever van onder meer NRC, De Telegraaf en De Limburger, is de Nederlandse dagbladenmarkt bijna helemaal in handen van twee Belgische uitgeverijen. Mediahuis nadert een marktaandeel van 45 procent, terwijl de grote concurrent DPG Media 50 procent in handen heeft. Het overnamebedrag is vooralsnog geheim.

Hoewel het noorden van Nederland vaak als één regio wordt gezien, zullen de drie dagbladen van NDC (Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en Friesch Dagblad) niet samensmelten tot één krant, zegt algemeen hoofdredacteur van NDC, Evert van Dijk. „Mediahuis is geen saneerder van krantentitels.” Ook verwacht hij geen reorganisatie of ontslagen. „Mediahuis neemt ons over as it is, voor redactionele onafhankelijkheid zijn handjes nodig en dus journalisten.”

Huub Wijfjes, mediahistoricus van de Rijksuniversiteit Groningen, verwacht ook niet één dagblad voor Noord-Nederland. „Friesland en Groningen bijten elkaar te veel.” Kijk alleen al naar de taalkwestie, zegt hij: De Leeuwarder Courant drukt Friese quotes af in het Fries, zonder vertaling. Ook een fusie tussen Friesch Dagblad (oplage van 9.500) en De Leeuwarder Courant (66.000), beide schrijvend voor het Friese publiek, ligt niet in de lijn der verwachtingen. „Het Friesch Dagblad schrijft van oudsher voor de protestantse kring in Friesland, met kerknieuws. Terwijl de Leeuwarder Courant een fusie is tussen de liberale Leeuwarder Courant en de sociaal-democratische Friese Koerier.” Tot een paar jaar terug had de Leeuwarder Courant zelfs twee hoofdredacteuren: een liberale en een rode. De krant is nu voor het eerst sinds 1752 niet meer in Friese handen.

Het vlaggenschip van NDC Media is het Dagblad van het Noorden, vroeger het Nieuwsblad van het Noorden, dat voor de provincies Groningen en Drenthe schrijft. „Een krant van het gewone volk”, zegt Wijfjes. „De stem van de gewone Groninger en Drent vinden ze belangrijker dan dat van de autoriteiten.” In 2000 had de krant bijna 200.000 abonnees. Dat is meer dan gehalveerd naar een oplage van 96.000.

In 2007 fuseerden de uitgeverijen van de Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden, waaruit NDC ontstond. In 2013 kwam daar het Friesch Dagblad bij. Het moest de kosten drukken door de drukpersen, distributie en marketing op elkaar af te stemmen. Ook waren er pogingen redacties meer samen te laten werken. Een redactionele fusie bleef echter uit.

Geborgenheid

Maar NDC is meer dan alleen de drie dagbladen. Hoofdredacteur Van Dijk noemt het een „mediamarketingbedrijf” dat een groot bereik heeft in Noord-Nederland. „Met de dagbladen, nieuws- en weekbladen en online kanalen, bereiken we 80 procent van de Noorderlingen.” Alleen de nieuws- en weekbladen vallen al op de mat in een gebied van ruim 2,2 miljoen inwoners. En de geborgenheid van de kranten bij de lezers in het gebied is groot, blijkt ook uit de rouwadvertenties. Van Dijk: „Van de overlijdens in Friesland heeft 93 procent een rouwadvertentie in de Leeuwarder Courant.” Ook kan NDC complete mediadiensten aanbieden dankzij een audiovisueel team, een marketingbedrijf en evenementenbureau. „Onze jaarlijkse woonbeurs Wonen&Co heeft 50.000 bezoekers en ondanks corona is de caravanbeurs in september al uitverkocht.” Ook investeert NDC in vier sportmanagerspellen, heeft het verschillende verkoopplatforms en nieuwssites gericht op jongeren, zoals het in Groningen populaire Sikkom. Die laatste haalde in 2016 het landelijke nieuws dankzij de onthulling van een ‘bangalijst’ bij studentencorps Vindicat, waarop studentes een seksuele beoordeling kregen inclusief hun naam en telefoonnummer.

Toch lijdt het concern al jaren verlies. Abonneecijfers dalen, de advertentieomzet krimpt en nieuwe online-abonnementen kunnen de verliezen niet compenseren. Aandeelhouders Je Maintiendrai (13 procent) en FB Oranjewoud (87 procent) hebben als doel het sociale, economische en culturele klimaat in Noord-Nederland te bevorderen. En daarbij speelt het behoud van de drie kranten een grote rol. Maar het uithoudingsvermogen liep ten einde. Ondanks grote reorganisaties in 2013 en 2015 leed NDC zowel in 2017 als in 2018 rond de 5 miljoen euro verlies. De coronacrisis heeft voor NDC de verliezen waarschijnlijk alleen maar vergroot. „We doen het slechter dan in januari begroot, maar beter dan in maart gevreesd”, zegt Van Dijk. Een overname bleek onvermijdelijk. DPG Media zou daarbij voor de hand liggend zijn gezien de samenwerking op het gebied van advertenties en journalistieke stukken, maar eind februari dit jaar stelde Erik Roddenhof, bestuursvoorzitter van DPG, tegen RTV Noord dat dat „niet opportuun” was. In het voorjaar nam DPG al de titels van tijdschriftenuitgever Sanoma over, waaronder ook nieuwssite Nu.nl.

Onder water

Hoe de inhoud van de kranten eruitziet voor NDC na de overname is nog ongewis. De gouden krantenjaren van voor de eeuwwisseling, toen de regionale kranten nog eigen correspondenten in het buitenland en Den Haag hadden via de Geassocieerde Pers Diensten (GPD), zijn definitief voorbij. „Sinds de opheffing van de GPD in 2013 werken we samen met DPG Media qua sales, marketing en redactie”, zegt Van Dijk. „Voor binnenlands en buitenlands nieuws zijn we afhankelijk van andere kranten.” Maar dat contract met DPG Media, uitgeverij van onder meer de Volkskrant en AD, loopt dit jaar af. „We gaan vast en zeker samenwerken met de andere regionale kranten van Mediahuis”, verwacht Van Dijk. „Misschien ook met NRC, De Telegraaf en de Belgische krant De Standaard.”

Gert Ysebaert, ceo van Mediahuis, kan nog niet veel zeggen over de toekomst van NDC. „We hebben NDC nu op papier leren kennen, en de verschillende onderdelen alleen als het ware door de brievenbus bekeken.” De regio en de diepe vervlochtenheid met de bewoners maakt NDC interessant voor Mediahuis, maar niet alle onderdelen van NDC zullen de overname overleven. „NDC heeft de strategie om een allesomvattend mediabedrijf in het Noorden te worden, maar het bedrijf staat onder water”, zegt Ysebaert. „Duidelijk is dat niet elke activiteit de bijdrage levert die er van verwacht was.”

In aanwezigheid van de eerste editie van de Leeuwarder Courant uit 1752 werd maandagochtend de overname beklonken. De Autoriteit Consument en Markt moet nog akkoord gaan, wat naar verwachting geen problemen oplevert. „Dus hebben we maandagochtend alvast maar een half glaasje champagne gedronken.”

Met medewerking van Bart Hinke