Opinie

Wie redt de Britten van de afgrond?

In Europa

Boris Johnson weet al heel lang dat er maar één manier is om zijn land bijeen te houden en ‘frictionless trade’ te houden met zijn grootste handelspartner, de EU: in de douane-unie en interne markt blijven.

Alle andere oplossingen schaden de economie en de integriteit van zijn land. Ze werpen onherroepelijk economische obstakels op. Bovendien leggen ze een grens tussen het VK en de EU die mensen in Noord-Ierland het leven zuur maakt. Of die grens nu over land wordt getrokken met Ierland, of ergens in zee met het VK, Noord-Ieren krijgen last van allerlei beperkingen die ze niet gewend waren. Noord-Ierland stemde tegen Brexit bij het referendum in 2016. Als het VK niet in de douane-unie en de interne markt blijft, is de kans groot dat Noord-Ierland zich afsplitst en zich bij Ierland aansluit. Wie weet volgen de Schotten dat voorbeeld.

In de Europese douane-unie en interne markt blijven is dus verreweg de beste optie voor het VK. En de makkelijkste: je hoeft nauwelijks te onderhandelen, je verlengt gewoon de status quo. Maar deze oplossing heeft één kardinaal nadeel: dan moet het VK net als alle andere deelnemers aan de douane-unie en interne markt de Europese regels respecteren. Regels waar het sinds februari niets meer over te zeggen heeft, omdat het geen lidstaat meer is en niet meebeslist. Kortom, met de Brexit-deal die voor het VK het beste is, zouden alle Brexit-beloftes worden ingelost behalve één: herstel van de nationale soevereiniteit.

Brexiteers stemden niet op hem vanwege de economie of de integriteit van het land. Ze stemden vooral op hem om emotionele redenen: weg uit die f*** EU. Dus zet Johnson vol in op soevereiniteit.

Daarom lopen de onderhandelingen met de EU zo slecht. Michel Barnier zit er om het belang van 27 EU-landen te verdedigen. Hij wil voortgang op dossiers. Johnsons onderhandelaar David Frost wil alleen scoren op soevereiniteit, omdat dit zijn baas in het zadel houdt.

Want veel Britten ontdekken nu wat voor ravage het wordt als er straks geen solide deal ligt met de EU. Johnson heeft geen antwoord op hun argumenten. Hij wil de Brexiteers binnenboord houden en nieuwe supporters binnenhalen. Dus gaat hij vol op het orgel van hun emoties: soevereiniteit. Hij melkt het uit, het ene fantastische scenario na het andere, steeds een tandje hoger. No deal is ineens beter voor de economie: dan kunnen we zelf beslissingen nemen! Krassen in een akkoord met de EU dat hijzelf heeft gesloten – moet kunnen, we zijn verdomme soeverein.

In een mercantilistische wereld, waarin grote machtsblokken hybride oorlogen uitvechten en alleen rauwe macht telt, zoeken kleinere landen dekking. De Zwitserse krant NZZ schreef onlangs op de voorpagina dat de EU, met zijn imperiale trekjes en gebreken, wel de enige is die kleine Europese landjes dekking kan geven in deze ongure wereld. En dat dit het Zwitserse beleid moet bepalen. Een dag later bleek dat Johnson vindt dat het magische Britse volk die dekking helemaal niet nodig heeft. Door de Withdrawal Agreement te schenden, trapt hij de basis onder de onderhandelingen met de EU weg.

Deze Brexiteers zijn nihilisten. Ze hebben de EU niet naar hun hand kunnen zetten. Nu merken ze dat je niet van de EU afkomt door haar te verlaten en moet het glaswerk kapot.

De echte onderhandelingen vinden niet plaats met de EU, maar binnen facties van de Conservatieve Partij. Laten we hopen dat iemand daar komende weken de moed heeft om hardop te zeggen dat dit een road to hell is. En dat redelijke partijgenoten deze bende moeten vervangen vóór het land de afgrond in gaat. Nooit hebben de Britten staatsmanschap meer nodig gehad dan nu.

Caroline de Gruyter schrijft wekelijks over politiek en Europa.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.