Menselijke poep is goud waard

Menselijke mest Uitwerpselen zitten vol voedingsstoffen waar je kruiden op kan kweken. Initiatief Broodje Poep lost een milieuprobleem op.

Met de moderne techniek is het volgens Fides Lapidaire prima mogelijk uitwerpselen op te vangen en op een hygiënische manier te composteren.
Met de moderne techniek is het volgens Fides Lapidaire prima mogelijk uitwerpselen op te vangen en op een hygiënische manier te composteren. Foto Getty/ Bewerking NRC

Als festivalbezoekers de eerste hap nemen, ziet Fides Lapidaire (25) de twijfelende blikken. De broodjes met bijvoorbeeld hummus, gegrilde groenten en koriander smaken prima. Maar de ingrediënten zijn geteeld op compost van mensenpoep. „Je kunt de ambivalentie van de gezichten aflezen. ‘Ik hoor dit smerig te vinden, maar het smaakt gewoon lekker’.”

Poep is goud waard, betoogt Lapidaire, oprichter van Broodje Poep. Nu nog het grote publiek daarvan overtuigen. Als social designer, opgeleid aan de Design Academy Eindhoven, creëert ze „verrassende perspectieven op complexe vraagstukken.” Neem de uitputting van landbouwgrond, de milieuschade van kunstmest en de vervuiling van drinkwater. Wat als we die problemen nou eens oplossen met onze eigen poep?

De groen-oranje-bruine foodtruck waarmee het team van Broodje Poep op festivals en evenementen staat, is vooral een gimmick. Bedoeld om bezoekers aan het denken te zetten „over de waarde die wij dagelijks creëren en wegspoelen”. Mensen mogen hun handen in compostbakken met kruiden steken. Lapidaire: „Ze beseffen: het voelt en ruikt als gewone tuinaarde. Het is niet vies. Dan komen de vragen en kun je gaan uitleggen.”

Behalve aan „veranderen van beeldvorming” werken Lapidaire, droogtoiletexpert Fedde Jorritsma en circulair adviseur Sven Jurgens vanuit Stichting Rondgang samen met grote festivals als het Amsterdamse DGTL, dat het eerste volledig circulaire festival ter wereld wil worden. Het plan is om poep en plas van bezoekers om te zetten in voedingsstoffen voor de landbouw. Lapidaire: „Hoewel er vanwege corona geen grote feesten zijn, gaat dat werk volop door.”

Compostering

De social designer snapt wel dat poep een slechte naam heeft. Toen er nog geen riolering was, was het een bron van ziektes. „In Europa hebben we natuurlijk de pest gehad. Het riool was een belangrijke uitvinding. Maar is dat nu nog altijd de beste oplossing?” Met de moderne techniek is het volgens Lapidaire prima mogelijk uitwerpselen op te vangen en op een hygiënische manier te composteren. „Onderzoek tot nu toe toont aan dat ziekteverwekkers, medicijnen en drugsresten worden afgebroken in het composteringsproces.”

De aarde „gaat jammie” op menselijke mest, zegt Lapidaire. Het is bovendien een uitkomst in gebieden waar weinig veeteelt is. „In Nederland wonen meer varkens, koeien, kippen en schapen dan mensen. Maar dat is niet overal ter wereld zo. Ik voorzie dat we met zijn allen steeds minder vlees gaan eten. Waar haal je dan de nutriënten voor de landbouw vandaan?”

Er is nog altijd meer onderzoek en innovatie nodig om mensenpoep en -plas kostenefficiënt terug te brengen in de voedselkringloop. Dat weerhoudt Lapidaire niet ervan vrijwel al haar tijd in Broodje Poep te steken. „Als kunstenaar ben ik het gewend dat er meer mislukt dan er lukt. Dat hoort erbij.” Het belangrijkste voor een circulaire economie, vindt Lapidaire, is een omwenteling in ons denken. „Onze huidige realiteit hebben we ook zelf gecreëerd. Hoe kunnen we die anders creëren?”