Het pandemische virus sloeg in als een meteoriet

Ophef Iedere week bespreekt de redactie wetenschap hier ophef in de wetenschap. Deze week: een opzienbarend hoofdstuk in een Elsevier-boek.

Foto Tamas Soki/EPA

Deze variant was nog niet gehoord: dat het huidige pandemische coronavirus afkomstig is van een meteoriet, die op 11 oktober 2019 in het noordoosten van China insloeg. Dat beschrijven wetenschappers in een nog te verschijnen aflevering van de boekenserie Advances in Genetics van Elsevier, ’s werelds grootste wetenschappelijke uitgever. Het is sinds 14 juli al wel online in te zien.

Er zijn al heel wat theorieën over het coronavirus in omloop. Het zou als biowapen zijn ontwikkeld, het Amerikaanse leger zou het naar Wuhan hebben gebracht, 5G-technologie zou het virus verspreiden. De tien meest gehoorde complottheorieën zijn dit jaar door de Cornell universiteit in New York op een rijtje gezet.

De meteoriettheorie past niet in dit rijtje omdat ze niet voortkomt uit complotdenken. Want aan de basis hiervan ligt vaak een grote onzekerheid over de toekomst, die wantrouwen en argwaan oproept. Of een gevoel van miskenning en frustratie.

Dat het coronavirus op aarde is geïntroduceerd door een invallende meteoriet, past in de grotere theorie van panspermia. Die stelt dat leven door het hele heelal bestaat en wordt verspreid door kometen, planetoïden, ruimtestof. De theorie is sterk gepromoot door de astrobiologen sir Fred Hoyle (overleden in 2001) en Chandra Wickramasinghe – de laatste is coördinerend auteur van het nu gepubliceerde boekhoofdstuk. Eerder hebben ze betoogd dat het H1N1-virus, dat de Spaanse griep veroorzaakte, via ruimtestof op aarde is gekomen, en mogelijk tal van andere virussen en bacteriën.

Vervelende infecties

In het nu gepubliceerde boekhoofdstuk beweren de auteurs hetzelfde voor de schimmel Candida auris, die bij mensen vervelende infecties kan veroorzaken. En dus voor het coronavirus. Ter ondersteuning voeren ze een in de nacht van 11 oktober waargenomen fireball event aan: 2.000 km ten noorden van Wuhan sloeg een meteoriet in. Als dat „fragiele… koolstofrijke” hemellichaam een lading had van biljoenen virussen/bacteriën zouden die daar verspreid kunnen zijn. Het past bij het verspreidingspatroon van het virus, en de bijbehorende ziekte, Covid-19.

Het boekhoofdstuk heeft geen peer review ondergaan. Volgens de redacteur van de boekenserie, medisch geneticus Dhavendra Kumar, was dat ook niet nodig. Omdat het hier „geen experimenteel werk of data” betrof, zo verdedigt hij zich op de website Retraction Watch. „We vonden het niet nodig een andere zienswijze of mening te zoeken.”