Eric Gudde, directeur betaald voetbal van de KNVB: „Ik vind ook dat deze organisatie in diversiteit, op alle fronten, moet kantelen.”

Foto Bastiaan Heus

Interview

Eric Gudde: ‘Nagenoeg alles moet wijken om dit voetbalseizoen af te maken’

Eric Gudde | Interview Directeur betaald voetbal Eric Gudde (65) maakt zich bij aanvang van het Eredivisieseizoen zorgen over de toekomst van het profvoetbal. „Het organiseren van wedstrijden kost clubs meer dan dat het ze oplevert”

Vorig weekend stond Eric Gudde bij de jeugd van Excelsior Maassluis te kijken, de amateurclub waar hij trainer is geweest. Het voelde als vanouds. De dauw op het gras, de pure spelvreugde, de sfeer langs het veld, met een bak koffie en een koek.

Dat „sociale element” en „geluksgevoel” heeft na het stilleggen van de sport een knauw gekregen, zegt de directeur betaald voetbal van de KNVB. Niet alleen bij de bijna 1,2 miljoen leden die zelf spelen, maar ook in de hele beleving rond het profvoetbal.

„Stel dat je nog een jaar geen wedstrijden kan bezoeken. Je vrouw raakt daar aan gewend, jij zelf ook. Zou je het seizoen erop weer gaan, of is je leven dan helemaal anders ingedeeld? Die vervreemding is een groot gevaar voor het voetbal.”

Dit weekend, als het nieuwe Eredivisieseizoen begint, is hij nog niet te vinden in het stadion. Gudde wil niet de plek van anderen bezetten, gezien de lage bezettingsgraad (maximaal een derde). Hij hoopt dat de sector ruimte krijgt om te experimenteren met vollere stadions.

Komende week dient de KNVB daarvoor een plan in bij Ferd Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid: in acht stadions moet vanaf oktober getest worden met een hogere bezetting en nieuwe richtlijnen. Denk aan mondkapjes in de looppaden, één in plaats van drie stoeltjes afstand tussen de bezoekers en het gebruik van UV-straling om coronavirusdeeltjes onschadelijk te maken. Ook wil de bond verschillende doelgroepen, zoals jongeren, bij elkaar plaatsen, om het risico op verspreiding naar andere leeftijdsgroepen te verminderen.

Gudde ziet met name mogelijkheden bij clubs in regio’s waar het aantal besmettingen relatief laag ligt, zoals in het oosten en noorden van het land. Daar moet je „beheerst en georganiseerd het lef tonen” om deze proeven op te zetten. „Toeschouwers staan altijd geregistreerd, mocht iemand positief testen. Hoe succesvoller deze proeven, hoe sneller we richting vollere stadions gaan.” Minister Hugo de Jonge zei vrijdag dat hij het niet verstandig vindt nu te experimenteren met vollere stadions.

De GGD’s zijn overbelast en afgelopen week waren er in één dag 1140 positieve tests. Is de tijd wel rijp voor vollere stadions?

„Vind ik wel. Bij de dertig oefenwedstrijden in augustus bleek de controle en discipline in het voetbal erg goed. Het risico op besmetting in de buitenlucht is ook klein. En er is inmiddels zoveel meer kennis van het virus. In Oostenrijk, Zwitserland en Polen wordt al met een bezetting van 50 procent gespeeld.”

Clubs kunnen zeker niet wachten om meer publiek te ontvangen.

„Hun liquiditeit ziet er nu nog goed uit, omdat seizoenkaarthouders, partners en sponsors een enorme loyaliteit hebben getoond. Die inkomsten zijn doorgelopen. Bovendien hebben clubs de tering naar de nering gezet, met minder contractspelers en salarisoffers. De NOW-regeling [voor het doorbetalen van salarissen] is verlengd tot juli volgend jaar, ook erg belangrijk.”

Maar?

„Het organiseren van wedstrijden kost clubs nu meer dan dat het ze oplevert. Seizoenkaarthouders moeten straks mogelijk gecompenseerd worden omdat zij niet naar alle duels kunnen. Sponsors moeten wellicht verrekend worden, omdat de commerciële impact minder is dan in het contract staat.”

Dus?

„Als nog maandenlang met beperkt publiek moet worden gespeeld voorzie ik financiële problemen bij misschien wel de helft van de profclubs. Rond eind dit jaar en anders zeker in 2021. Dat zal meer steunaanvragen in Den Haag tot gevolg hebben. Nu hebben maar een paar clubs zo’n aanvraag in voorbereiding.”

Hoe de clubs er nu financieel voor staan, zegt eigenlijk weinig.

„Ik zou als clubbestuurder pas rustig zijn als ik vijf of zes scenario’s heb voorbereid, waarbij ik het slechtste scenario zou doorrekenen. Daar zal dan uitkomen dat in de periode februari tot april de problemen komen, wanneer alle inkomstenbronnen, van supporters en sponsors, zijn opgedroogd.”

Er werd gesuggereerd dat de spelersgroep van Oranje bij ons binnenloopt en een lijstje met namen inlevert. Niets is minder waar

U zult bezorgd zijn dat ook dit seizoen niet wordt afgemaakt.

„Daar moet nagenoeg alles voor wijken. Dat dit afgelopen seizoen niet is gelukt, was het dieptepunt in mijn tijd bij de KNVB.”

Gudde (65) kreeg vernietigende kritiek na de afwikkeling van het afgebroken seizoen, op vrijdag 24 april. Als bestuur betaald voetbal besloot hij onder meer SC Cambuur en De Graafschap niet te laten promoveren, terwijl die clubs in de Eerste Divisie een grote voorsprong hadden. Inhoudelijk de juiste keuze, vindt hij, maar communicatief was het onvoldoende. Al kwam dit volgens hem ook door de „hopeloze setting” met 34 clubs in een digitale vergadersessie, waarbij journalisten rechtstreeks meeluisterden.

Wat de KNVB niet hielp, was het interview van Ajax-directeur Marc Overmars in De Telegraaf, die op afbreken aandrong, terwijl de KNVB nog aan hervatting dacht. Andere topclubs volgden Ajax’ standpunt. Gudde: „Het eerste interview was nog niet geweest, of ik had Martin van Rijn [toenmalig sportminister] aan de lijn. Die zei: ik begrijp hieruit dat jullie willen stoppen? Dat wilden we helemaal niet.”

Praat u daar dan nog over met Overmars?

„Zo’n gesprek is er niet geweest, nee. Van beide kanten niet.”

Een gevalletje zand erover en klaar? U en sommige clubbestuurders konden elkaars bloed wel drinken.

„Ik schat in dat hier en daar wel de nodige littekens zijn overgebleven. Natuurlijk hakt dat erin.”

Uw voorganger Bert van Oostveen kreeg beveiliging thuis na uitspraken over FC Twente. Bent u ook beveiligd?

Hij blijft stil en kijkt weg. Zuchtend: „Ik heb er eigenlijk geen behoefte aan dat dat in de media komt. Maar die voorzorgsmaatregelen zijn wel getroffen, ja.” Als algemeen directeur bij Feyenoord, waar hij bedreigd werd door fans, maakte hij hetzelfde mee.

De meest turbulente maanden liggen inmiddels achter hem, al is het nooit echt rustig. Een volgende, bepalende keuze dient zich aan: de nieuwe bondscoach van Oranje. Doel is dat voor begin oktober duidelijk is wie Ronald Koeman opvolgt, als het Nederlands elftal weer samenkomt.

Met directeur topvoetbal Nico-Jan Hoogma zit Gudde momenteel in de fase van „beschikbaarheid toetsen” van kandidaten. VI berichtte zondag dat de spelers Henk ten Cate zouden willen, maar dat werd tegengesproken door Marten de Roon. Die noemde het „onzin”. Gudde: „Ik vond dat Marten dat op een fantastische manier neerzette.”

KNVB-directeur Eric Gudde Foto Bastiaan Heus

Met andere woorden: dat bericht over Ten Cate klopte totaal niet.

„Het was toch glashelder wat Marten zei, of niet? Had ik zelf gezegd kunnen hebben. Wij hebben zaterdag met een spelersafvaardiging gesproken. Er werd gesuggereerd dat de groep bij ons binnenloopt en een lijstje met namen inlevert. Niets is minder waar.”

Wat is er besproken?

„Wij wilden weten hoe zij naar de samenwerking met de staf kijken, wat vinden zij belangrijk? Wij herkennen veel, want Nico-Jan zit veel uren in de trainingskampen. We vragen ook aan wat voor type of naam zij denken. Dan wordt er wel eens een naam genoemd in de zin van: kunnen we daar even over praten. Maar niet meer dan dat.”

Wat vond u van de reactie van Louis van Gaal dat hij ervoor openstaat als hij gevraagd wordt? Met zijn staat van dienst, kunt u nu bijna niet meer om heen.

„Dat maken jullie ervan. Wij kloppen aan bij die persoon of personen, waarvan wij denken dat het de beste oplossing is in deze situatie bij deze groep.”

Volgens ingewijden zouden jullie de beschikbaarheid van Frank Rijkaard deze week hebben getoetst. Klopt dat?

„Ik reageer niet op namen.”

Kort na het vertrek van Koeman naar FC Barcelona kreeg Gudde een herinnering van de commissie-Mijnals, die racisme en discriminatie in het voetbal bestrijdt, om ook met kandidaten van een niet-westerse achtergrond te spreken. De KNVB is nog grotendeels wit, zowel in de top als bij de (jeugd)trainers.

„Ik vind ook dat deze organisatie in diversiteit, op alle fronten, moet kantelen”, zegt Gudde. „Maar het is net een oceaanstomer, die krijg je niet in een paar dagen gedraaid.” De afgelopen maanden hebben zij bij drie functies „heel bewust” mensen met een niet-westerse achtergrond benoemd: de assistent-trainer bij de mannen onder 20 (parttime functie), de programmamanager van het aanvalsplan tegen racisme en een medewerker op de afdeling hr. „Bij de bondscoach doe ik niks anders dan bij andere functies die we de laatste tijd ingevuld hebben. Het zit echt wel in ons hoofd inmiddels. Je neemt het mee. Maar de uitkomst kan ook zomaar een andere zijn.”

Kiezen jullie bij gelijke kwaliteit en geschiktheid voor de kandidaat van niet-westerse migratieachtergrond?

„Ik kan mij niet voorstellen dat als je alles op de weegschaal legt, dat alles zo gelijk is. Volgens mij spelen dan nog andere dingen een rol. Het is echt een totaalafweging.”

In dit tijdsgewricht zou de KNVB er wel een goed voorbeeld mee kunnen geven.

„Klopt. Maar als ik de verkeerde beslissing neem, is het drie maanden later ook weer niet goed.”